Zaterdag 04/12/2021

'Ik ben niet de Dedecker van de sp.a'

Erik De Bruyn is 47 jaar, milieuambtenaar bij de stad Antwerpen en actief ACOD-lid. En sinds dit weekend een enigszins te duchten naam. Niet de gedoodverfde favoriete Caroline Gennez, wel deze outsider wordt door sp.a-Antwerpen, de grootste afdeling van het land, voorgedragen als kandidaat-voorzitter.

Door Walter Pauli

Erik De Bruyn: "Wat me dit weekend aangenaam heeft verrast is dat de sp.a het in Antwerpen open en democratisch heeft aangepakt: een geheime stemming, zonder dwang. Ze hadden het ook in besloten kring kunnen beslissen, op een bestuurvergadering, en dan was de uitslag anders geweest. Maar nu namen ze het risico om een algemene ledenvergadering samen te roepen. Toen wist ik dat ik een kans had. Ik ben al jaren lid van de partij, ik weet wel wat er leeft."

Hebt u ooit overwogen om Jef Sleeckx te volgen naar een radicaal-links partijtje buiten de sp.a?

"Nooit. In Vlaanderen kan de linkerzijde het zich niet veroorloven in verdeelde slagorde op te treden. We bevinden ons in een minderheidspositie in een door rechts gedomineerd Vlaanderen. Hoe moeilijk ik het soms ook heb gehad met de sp.a, bijvoorbeeld tijdens het Generatiepact, ik ben altijd actief gebleven binnen de partij.

"Ik kan mij meer vinden in de standpunten van de Nederlandse SP-voorzitter Jan Marijnissen dan in die van PvdA-voorzitter Wouter Bos. Maar in Vlaanderen hebben we niet de luxe om ons twee linkse partijen te veroorloven. Ik wil dus binnen de sp.a de SP-factor uitbouwen."

Steunde u eigenlijk de pogingen van de sp.a-top om een kartel met Groen! af te sluiten?

"Ik stond niet echt weigerachtig tegenover dat initiatief. Al moet je met kartels oppassen dat je je authentieke socialistische verhaal kunt blijven brengen. De kiezer heeft behoefte aan een socialistische partij die haar project duidelijk definieert. Als dat kan in een kartel, des te beter. Zolang het maar niet ten koste gaat van het authentieke socialistische verhaal."

Dat lijkt een wezenlijk element in uw verhaal: u verkiest 'socialistisch' boven 'progressief'.

"Dat is zo. Socialisten klagen ongelijke economische machtsverhoudingen aan. Marx is nog altijd relevant. Het gelijkekansendiscours van de sp.a was niet echt slecht, maar het weegt te licht om er een echte socialistische ideologie aan op te hangen. Socialisten kunnen niet akkoord gaan met een samenleving die gedomineerd wordt door eenzijdige economische motieven als winst- en kapitaalvermeerdering. Wij hebben daar kanttekeningen bij."

Alleen kanttekeningen of meer? Caroline Gennez of Patrick Janssens noemden u alvast 'communistisch'.

"Ik ben vanzelfsprekend voorstander van de vrije markt. Maar binnen dat kader is het toch toegestaan om op te merken dat de jongste jaren de verhouding tussen privé- en overheidsinitiatief uit balans is? Ik was dus verbaasd dat ik zo snel in de communistische hoek werd geduwd. Het was al meteen Koude Oorlog in de Warme Partij. Gennez wil toch niet terug naar de retoriek van de BSP-bonzen uit de jaren vijftig en zestig, toen iedereen die niet akkoord was met de centraal gedicteerde partijlijn meteen 'een vuile communist' was?"

In uw intentieverklaring schrijft u een intrigerend zinnetje: 'We gaan in het offensief tegen het private karakter van de energievoorziening.' U wilt blijkbaar Electrabel nationaliseren?

"Electrabel nationaliseren is echt geen slecht idee. De energiemarkt in Vlaanderen heeft in de praktijk niets met de vrije markt te maken waarover u zonet sprak: dat is een privaat monopolie. Ik zie er het nut niet van in een privébedrijf een monopolie te gunnen. Bovendien past energie in een groter ecologisch verhaal: we moeten naar een samenleving streven die minder energie zal moeten verbruiken. Het móét dus een krimpende markt worden, maar dat gaat in tegen het wezen van een privébedrijf, dat het aan zichzelf en zijn aandeelhouders verplicht is te groeien.

"Het Electrabelmonopolie wordt ook vandaag in brede kring in vraag gesteld. Alleen fietst men een beetje rond de hete brij. Men stelt dan voor om Electrabel te splitsen. Maar dan moet je het toch eerst zelf in handen hebben? Je gaat toch niet knippen in andermans eigendom? Bovendien valt er iets voor te zeggen dat een energiebedrijf één technische eenheid blijft. Breng het dus gewoon onder overheidscontrole. De overheid moet de aandeelhouders natuurlijk betalen: ze moet geen aandelen verkopen, maar juist opkopen."

U bent scherp voor de intentieverklaring van Gennez en Van der Maelen. Nochtans zou die sp.a Rood moeten kunnen charmeren: sociale zekerheid is de corebusiness, een zuivere verhouding met vakbond en ziekenfonds, hogere pensioenen...

"Maar dat alles is al beslist op onze voorbije Ideologische Congressen. Het is toch niet aan kandidaat-voorzitters om te herkauwen wat al bestaat? Ik verwijt hen dat ze niet duidelijk maken wat ze willen veranderen of vernieuwen. We hebben intussen de verkiezing van 10 juni verloren, nietwaar? Waarin zijn we fout geweest, wat kunnen we beter doen, waarin moeten we ons corrigeren: daarover zou deze campagne over het voorzitterschap toch moeten gaan?

"Het stoort me bijvoorbeeld dat we ons niet meer bekommeren om al die arbeiders en bedienden die vroeger onze traditionele kiezers waren, maar die nu al jaren voor het Vlaams Belang stemmen. De sp.a-partijtop beschouwt die als 'definitief verloren'. Ik zou graag willen dat men ook een strategie ontwikkelt om hen terug te winnen. Mijn ambitie is ook om vooruit te gaan ten koste van extreem rechts. En dus niet alleen, zoals we bij de gemeenteraadsverkiezingen in Antwerpen hebben gedaan, alles rond ons te verzamelen wat tegen extreem rechts is.

"We moeten de problemen in de buurten onder ogen durven te zien en niet altijd een soms wat geforceerd positief verhaal blijven vertellen. Er leven bij veel mensen nu eenmaal negatieve sentimenten. Je kunt daar twee zaken mee doen: ze proberen om te buigen tot een positief verhaal of ze negeren. 'Het is toch tof in Antwerpen, het is toch gezellig, en het is een bruisende stad.' Dat klopt allemaal, maar met die boodschap alleen komen we er niet. Patrick Janssens zit voor mij pas halfweg met zijn werk: hij is er nog niet."

Was u een beetje ontgoocheld door zijn verkiezingsoverwinning in 2006?

"(met klem) Ik was bij-zon-der gelukkig. Acht oktober 2006 was een van de gelukkigste dagen uit mijn leven."

Hoe schat u zelf uw kansen in om sp.a-voorzitter te worden?

"Ik denk wel dat ik een goed resultaat zal halen. Dat wil zeggen: een cijfer boven de 10 procent, en ik denk dat ik er ver boven uit zal komen. Maar mijn kans om effectief de nieuwe voorzitter te worden, is natuurlijk kleiner dan die van Caroline Gennez. Ik ben nog altijd een relatief onbekend figuur, ook al zal ik mijn best doen om mij bij zoveel mogelijk sp.a-afdelingen bekend te maken. Maar Gennez heeft inzake naamsbekendheid natuurlijk een flinke voorsprong.

"Ik vind het wel jammer dat Patrick Janssens dit weekend een nieuwe tweedeling heeft gemaakt binnen onze partij: de onbelangrijke socialisten zouden in Antwerpen voor sp.a Rood gestemd hebben en de belangrijke steunden Caroline Gennez."

Zolang de sp.a niet terugkeert naar het meervoudig stemrecht en 'onze man, one vote' respecteert, deert u dat toch niet?

"Toch wel. Patrick Janssens is een belangrijk opiniemaker. Ik vond zijn tweedeling kwetsend en onnodig. Hij had die beter niet gemaakt.

Kan Caroline Gennez een goede voorzitter zijn?

"Dan zal ze toch wat meer moeten handelen naar haar eigen intentieverklaring. Ik deel de opmerking uit haar tekst dat de partijtop meer moet luisteren naar de basis. Laat ze er dan nu al mee beginnen, in plaats van mij direct af te branden als 'communistisch' of 'klein links'. Gennez had afgelopen weekend ook kunnen proberen te begrijpen waarom de Antwerpse basis voor sp-a Rood heeft gestemd. Na 21 oktober moet ze toch de voorzitter zijn van alle sp.a-leden, ook van hen die soms uit de pas lopen. Of wil ze met hen nu al geen rekening houden?

"Nu, de sp.a moet geen angst hebben: ik ben niet de Jean-Marie Dedecker van de sp.a. Niemand zal moeten vrezen of hopen dat ik ooit de sp.a zal verlaten. Ik blijf mijn rol spelen als linkse stem. En hoe meer stemmen ik haal, hoe meer naar die stem geluisterd zal worden. Ik zal in ieder geval niet neen zeggen als Gennez mij structureler zou willen betrekken bij de standpuntbepaling van de sp.a. Zij en Dirk Van der Maelen willen de samenstelling en werking van het partijbureau volledig herdenken, schrijven ze. Misschien kan ik deel uitmaken van zo'n creatieve oefening."

De Gedachte, pagina 13

Erik De Bruyn:

We moeten de problemen in de buurten onder ogen durven te zien en niet altijd een soms wat geforceerd positief verhaal blijven vertellen

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234