Woensdag 12/05/2021

'Ik ben een zware jongen'

Geert Lambert, voorzitter van Spirit

Spirit mag dan wel het partijtje van de ideetjes genoemd worden, op zijn voorzitter zijn bijzonder weinig verkleinwoordjes van toepassing. Een goede grap over zichzelf kan Geert Lambert best appreciëren, maar met Spirit lacht hij niet. 'Na vijf jaar nemen ze ons eindelijk au sérieux.'

Door Liesbeth Van Impe / Foto Jonas Lampens

'Je moet nu niet 'voorzitter zoekt lief' boven dit interview zetten", lacht Lambert. "Hoewel, Dina Tersago mag altijd langskomen." De voorzitter-vrijgezel heeft het eigenlijk te druk met Spirit op de politieke kaart te zetten om er ook nog veel privéleven op na te houden.

We spreken af in het leescafé van de bibliotheek van Oostende, die de naam van zijn vader Kris Lambert draagt. "Mijn vader heeft als schepen van Cultuur de nieuwe bibliotheek in de steigers gezet. Maar na twee jaar is hij gestorven en heb ik het overgenomen. Uiteindelijk heeft de stad beslist de bibliotheek naar hem te vernoemen. Dat vond ik wel chic", zegt Lambert.

Hij houdt van zeilen, verzamelt hedendaagse kunst en zou graag de Piet Mondriaan van de Belgische politiek zijn. "Mondriaan zag een mogelijke evolutie in de kunst en trok zich niets aan van wat de goegemeente ervan vond. Hij deed echt wel meer dan hokjes schilderen. Ook in de politiek moet je gedurfde keuzes maken, in plaats van achter de mensen te lopen." Al kleurt de Mondriaan in Lambert met Spirit nog het liefst buiten de lijntjes.

@4 ZENO Vraag interview:Politiek begint bij verontwaardiging. Waar wordt een links-liberaal kwaad van?

Lambert: "Een links-liberaal toetst alles af aan drie basisbegrippen: vrijheid, verantwoordelijkheid en gelijke kansen. Wij willen een samenleving met respect voor ieders verlangens, maar de persoonlijke vrijheid is niet grenzeloos. Iedereen moet ook zijn verantwoordelijkheid nemen om ervoor te zorgen dat iedereen gelijke kansen krijgt. Als links-liberaal word ik dus bijzonder lastig als ik bijvoorbeeld zie dat allochtonen níét diezelfde kansen krijgen."

@4 ZENO Vraag interview:Ik vermoed dat ook socialisten, liberalen en christendemocraten dat zouden zeggen.

"Dat merk ik dan toch niet altijd in de praktijk. Ik word lastig als ik blijf horen dat allochtonen niet willen werken, maar alle cijfers tegelijk aantonen dat ze bijzonder weinig kansen op de arbeidsmarkt krijgen. We doen als samenleving nauwelijks moeite. Als ik dan hoor dat Vlaams minister van Inburgering Marino Keulen (Open Vld) problemen heeft met een databank bij de VDAB voor allochtonen en gehandicapten dan vraag ik me af wat daar in godsnaam op tegen kan zijn.

"Waar Spirit en het links-liberalisme voor staan, blijkt uit wat we doen. Politiek begint misschien bij verontwaardiging, maar ze draait vooral rond de ambitie om de samenleving in een bepaalde richting te sturen. Het gaat om de oplossingen die je voorstaat, zoals ons zeventigpuntenplan voor een interculturele samenleving.

"En dat geldt op zovele vlakken. Andere partijen noemen zichzelf een gezinspartij, maar ze hebben blijkbaar nog altijd niet door dat het klassieke gezin, mannetje-vrouwtje-kindjes, niet meer het enige model is. Wij waren de eerste partij die over die problematiek een congres hield, met de ambitie om oplossingen te zoeken."

@4 ZENO Vraag interview:Om die ambitie waar te maken, moet u wel kunnen wegen op de besluitvorming.

"Ja, maar dat veronderstelt niet noodzakelijk dat je een grote partij bent. Een kleine partij detecteert sneller evoluties in de samenleving en pikt makkelijker nieuwe ideeën op. Een voorstel moet niet eerst door allerlei filters gehaald worden die er alle pit en kleur uit halen. Wij kunnen een zweeppartij zijn, een aanbodpartij.

"We zijn niet de partij van het grote gelijk. Als anderen onze ideeën overnemen, vinden we dat goed. Zo waren we allang bezig met een wapenwet, omdat we geen samenleving willen waar het normaal is dat er een wapen in je nachtkastje ligt. We hebben jammer genoeg Hans Van Themsche nodig gehad om ook de anderen mee te krijgen. We werden daar trouwens eerst voor verketterd, maar ook dat is geen probleem. Ik ga graag de discussie aan."

@4 ZENO Vraag interview:Zou u er geen baat bij hebben wat meer verketterd te worden?

"Dat is waar, maar we hebben net een regularisatie voorgesteld en iedereen over ons gekregen."

@4 ZENO Vraag interview:Dat klopt, maar zeker vroeger waren jullie nogal vriendelijk. Er kwam vaak geen reactie van de anderen. Zoekt u die nu wat meer op?

"We zoeken niet de contramine om de contramine, maar we stellen het misschien wat scherper. We hebben ook een groeiproces doorgemaakt. Na vijf jaar hebben de anderen wel door dat Spirit een factor is om rekening mee te houden."

@4 ZENO Vraag interview:Ook sp.a merkt dat. U hamert iets vaker op de verschillen en sommigen bij Spirit willen graag het fameuze 'gat op links' van sp.a opvullen.

"(voorzichtig) We gaan de verschillen zeker niet uit de weg. Wij hebben onze eigen plaats in het parlement. Als je enkel partijen een plaats geeft die hun woorden zevenhonderd keer in hun mond laten ronddraaien en elk voorstel door de mangel van zevenhonderd organisaties moeten halen dan is het niet vreemd dat kiezers uiteindelijk geen verschil meer zien. Met Spirit weten mensen heel duidelijk waar ze voor stemmen. Is dat een gat op links? Ik weet alleen dat het geen makkelijk populisme is."

@4 ZENO Vraag interview:Spirit wil wegen op het beleid, maar is dat voldoende gebeurd in de federale regering?

"(lange stilte) We hebben ons best gedaan. Els Van Weert heeft gedaan wat ze kon. De duurzaamheidstoets is niet niets. Elke beleidsmaker zal verplicht zijn een beslissing te bekijken in het licht van de gevolgen voor de volgende generaties. Maar is het voldoende? Het had meer mogen zijn. Het is een feit dat we met Duurzame Ontwikkeling en Sociale Economie een belangrijke, maar te kleine portefeuille hadden."

@4 ZENO Vraag interview:Jullie begonnen de legislatuur nochtans met een volwaardig minister, die jullie bij het vertrek van Bert Anciaux naar de Vlaamse regering zelf omruilden voor een vrij onzichtbaar staatssecretariaat. Een stommiteit?

"Het was een spijtige keuze, een verkeerde keuze. We hadden beter een ministerportefeuille gehad, eventueel uitgebreid met Leefmilieu. Dat zou beter geweest zijn."

@4 ZENO Vraag interview:Anciaux weegt dan weer wel op de Vlaamse regering, maar daar is hij bijna een buitenbeetje in een zeer zakelijk project.

"Spirit is nu eenmaal een buitenbeentje. Wij willen geen regering die enkel met economie bezig is en die stem vertolkt Bert Anciaux in de Vlaamse regering. Economie is zeer belangrijk, maar ik merk dat velen alleen ambitieus zijn op dat vlak. Als ik Verhofstadt hoor zeggen dat hij 200.000 jobs wil creëren vind ik dat fantastisch. Maar ik zou het ook leuk vinden als diezelfde regering zou zeggen dat ze de CO2-uitstoot niet met 20 maar met 30 procent wil verlagen. Ambitie is goed, niet alleen voor de economie.

"En dan is het ook niet erg als je uiteindelijk strandt op 150.000 jobs of 25 procent CO2-reductie. Je gaat er tenminste voor. Nu zijn we alleen ambitieus als het over innovatie gaat en zelfs dat merk ik niet echt."

@4 ZENO Vraag interview:Misschien vermijdt de Vlaamse regering al te veel ambitie om niet op paars te lijken?

"Inderdaad, de sfeer is: spring maar niet te ver, gewoon is al zot genoeg. De West-Vlaamse attitude, inderdaad. (lachje) Al kun je ook West-Vlaanderen niet daartoe herleiden. Hier lopen tapijtenfabrikanten rond die naar de evoluties op de markt kijken en plots beslissen dat ze grasmatten voor voetbalvelden gaan maken. Dat is naar de toekomst kijken.

"Ook politici moeten vooruit durven te denken. Spirit heeft daarover een boeiend voorstel: de Public Technology Procurement, de openbare aanbesteding met ambitie. Waarom zou je als overheid geen geld vrijmaken voor iets wat nog ontdekt moet worden? Een voorbeeld: de Vlaamse regering zou geld kunnen investeren in nieuwe technologie die de CO2-uitstoot verlaagt. Geef het aan onderzoek, aan bedrijven, aan de fabrikant die de eerste auto kan ontwikkelen die niets uitstoot. Al haal je maar 80 procent van die ambitie, dat is toch prachtig?"

@4 ZENO Vraag interview:Intussen werkt Yves Leterme (CD&V) aan de warme samenleving via zijn mailbox yves.leterme@skynet.be.

"Bijzonder jammer is dat. Dit is campagne en ik vind het zelfs lage campagne. Als politicus moet je toch ook durven te zeggen dat je niet alle oplossingen hebt."

@4 ZENO Vraag interview:Uit de mails die Leterme op zijn website zet, blijkt dat een deel van Vlaanderen schreeuwt om normen en waarden en desnoods politieagenten naast speelpleintjes wil zetten.

"Voilà, normen en waarden als de oplossing voor de warme samenleving. Maar over welke normen en waarden hebben we het? Ik heb normen en waarden, maar dat zijn niet noodzakelijk dezelfde als van mijn collega's in het parlement. Het is een zwakke term, die vooral naar de rechtse, conservatieve normen en waarden verwijst. Mijn haar gaat daar recht overeind van staan.

"Normen en waarden zou eigenlijk respect voor diversiteit moeten zijn. Mijn moeder was diep gelovig en mijn vader had zijn geloof volledig verloren. Zelf ben ik agnost, maar ik heb het grootste respect voor mensen die vanuit een geloofsovertuiging hun leven vormgeven. Ik heb geen respect voor zij die hun eigen mening aan anderen opdringen. Van een jood, moslim, katholiek of vrijdenker eis ik in de eerste plaats respect voor die diversiteit.

"Voed mensen op in diversiteit, want die gaat toch niet meer weg. Wat is het alternatief? De persoonlijke vrijheid opnieuw beknotten? Het is geen toeval dat je dan uitkomt bij speelpleintjes met politiebewaking."

@4 ZENO Vraag interview:Met normen en waarden piekt CD&V wel in de peilingen, terwijl Spirit als deel van de paarse regering moeilijke verkiezingen tegemoet gaat.

"Alle verkiezingen zijn moeilijk, maar de strijd is nog niet gestreden. Het is geen geheim dat ik bijzonder tevreden ben over de gemeenteraadsverkiezingen. Spirit is doorgebroken in de centrumsteden. En met Wouter Van Bellingen hebben we in Sint-Niklaas een schepen kunnen leveren van wie intussen heel Vlaanderen heeft kunnen zien wat hij waard is. Het is duidelijk dat een deel van Vlaanderen nog altijd bang is voor diversiteit, maar Wouter heeft daar op een verstandige en rustige manier op gereageerd. Het is hem niet naar het hoofd gestegen.

"In Leuven hebben we dan weer Mohammed Redouani, een verstandige gast die carrière aan het maken was in het bedrijfsleven, maar nu bewust kiest voor een schepenmandaat. Ik ben bijzonder tevreden over onze raadsleden, al hadden het er natuurlijk altijd meer mogen zijn."

@4 ZENO Vraag interview:Maar op 10 juni zult u naar alle waarschijnlijkheid fors wat zetels moeten inleveren. Hoe zwaar is het voor een voorzitter om al die mensen slecht nieuws te brengen?

"Pas op, we geven ons nog niet gewonnen. Maar makkelijk is het niet, zeker omdat je als kleine partij mensen geen vangnet in de eigen partijstructuur kunt bieden. Ik reken erop dat iedereen verstandig genoeg is om naar het totaalresultaat te kijken. Maar ik weet dat dat allemaal makkelijk gezegd is zolang het niet over jezelf gaat. Parlementsleden die goed werk geleverd hebben, zullen er misschien niet meer bij zijn. Dat is geen makkelijke boodschap."

@4 ZENO Vraag interview:En wat gaat u doen? In de sp.a wordt u weleens de enige partijvoorzitter genoemd die niet op eigen kracht verkozen kan raken.

"(geërgerd) Alles hangt toch af van de plaats. Is Jo Vandeurzen rechtstreeks verkozen als hij op de vierde plaats in Limburg staat? Ik weet het niet. Dat is hetzelfde als het verhaaltje dat Spirit alleen opvolgers heeft. Als ik overal de lijsttrekker mag leveren, dan heb ik geen enkele opvolger nodig. Men blijft dat zeggen, maar het is zever. Ik ga zelf alvast niet op een opvolgersplaats staan. Ik wil een effectieve plaats, al was het maar om die kritiek eindelijk weg te nemen."

@4 ZENO Vraag interview:U zit in een harde stiel, waarbij looks en perceptie alleen maar belangrijker worden. Hebt u ooit getwijfeld of het wel voor u was?

"Het is een harde stiel en hoe je overkomt op tv is steeds belangrijker. Mensen hebben eerder gezien dat je witte sokken draagt dan dat ze horen wat je zegt. Ik heb nog al lachend gezegd dat ik die groene bril draag om ervoor te zorgen dat niemand nog mijn dubbele kin ziet. (lacht) Maar je zou soms schrikken wat voor onzin er al verkocht is over die bril. Sommigen twijfelen er zelfs aan of er wel echte glazen in zitten. Voor alle duidelijkheid: ik moet een bril dragen en dan draag ik het liefst een leuke, die ook nog eens een vernieuwend Vlaams product uit Brugge is. Het doet me trouwens plezier dat het traditionele ziekenfondsbrilletje stilaan aan het verdwijnen is."

@4 ZENO Vraag interview:U wordt weleens aangevallen op uw uiterlijk. Raakt u dat?

"Ik weet dat ik een zware jongen ben. (lacht) Als het een kwestie van humor is, kan ik er wel om lachen. De Jerooms in Humo vind ik zelfs bijzonder leuk. Maar ik heb wel een probleem met bewust kwetsende opmerkingen. Laatst was ik hier op het strand van Oostende met mijn petekind om naar de nieuwjaarsduik te kijken. Er stapt een mens op mij af, het type dat constant zit te mailen over normen en waarden en die zegt: 'Ah dikken, komde gij hier ook, dikken.' Dan vraag ik me af of je nu echt zestig jaar geworden moet zijn om dergelijke normen en waarden uit te dragen. Wat mij nog het meest stoorde, is dat mijn petekind erbij stond. Achteraf hoorde ik dat ze er echt van onder de indruk was.

"Dat men mij aanvalt op mijn ideeën, geen probleem. Iedereen mag het oneens zijn met een nieuwe regularisatie, iedereen mag mij een onnozelaar vinden omdat ik kernenergie wil vervangen door hernieuwbare energie. Maar mij een dikzak noemen, is echt wel het laagste argument."

@4 ZENO Vraag interview:U lacht nochtans ook vaak met uzelf. Bent u de Wouter Van Bellingen van de struise mensen?

"(lacht) Er is nog één groot verschil: Wouter kan er weinig aan veranderen, terwijl ik nog een inspanning zou kunnen doen. Kijk, ik zou kunnen begrijpen als mensen me aanvallen als ik de gezondheidsgoeroe zou uithangen. Als ik plots iedereen tot diëten wil aanmanen mag iedereen kritiek hebben. Maar ik heb ooit van Luc Van der Kelen in Het Laatste Nieuws moeten lezen dat ik niets over cannabis mag zeggen omdat ik moet zwijgen over alles wat met gezondheid te maken heeft."

@4 ZENO Vraag interview:Raakt u dat?

"(windt zich op) Ja, ik word daar kwaad van. Waarom zou ik niet meer mogen zeggen dat ik echt het verschil niet zie tussen een pint en een joint. Dat heeft toch niets te maken met mijn figuur."

@4 ZENO Vraag interview:Qua zelfspot kon ook het filmpje naar aanleiding van het gezinscongres tellen. U trad erin op als de voorzitter die geen lief vindt.

"En ik was nu net vergeten dat ik geen lief heb. (lacht) Ik ben vrijgezel en steeds kieskeuriger, merk ik."

@4 ZENO Vraag interview:Zo zijn er toch niet veel...

"Niet veel? In België is 15 procent van de mensen single."

@4 ZENO Vraag interview:Ik bedoel in de toppolitiek. De meesten hebben wel een man of vrouw achter zich staan en zeggen ook dat ze dat nodig hebben.

"Het is een eenzame stiel, ja. Maar ik heb daar een dubbel gevoel over. Natuurlijk is het soms ambetant om vrijgezel te zijn. Maar ergens is het ook een keuze, die voor een stuk door omstandigheden, maar ook voor een stuk door mezelf gemaakt wordt. Als je kiest voor een relatie, en zeker voor kinderen, moet je correct zijn. Dan moet je er ook tijd voor maken. Ik zou het persoonlijk niet fair vinden voor kinderen te kiezen om ze vervolgens nooit te zien. Misschien heb ik ooit spijt van die keuze, maar ik werk echt wel hard. Ook in het weekend heb ik het bijzonder moeilijk om tijd te vinden, al was het maar om mijn zussen en broer te zien."

@4 ZENO Vraag interview:Op wie valt u als vrijgezel dan terug?

"Op mijn broer en zussen, op een klein groepje zeer goede vrienden en eigenlijk zelfs voor een stuk op Spirit. Op ons secretariaat en in de fractie heerst een goede sfeer. We kunnen echt wel dingen kwijt aan elkaar. Ik heb steun aan die mensen, ik geef dat toe."

@4 ZENO Vraag interview:In welke mate is politiek voor u een familiekwestie. U werd VU-schepen in Oostende toen u uw overleden vader opvolgde.

"Mijn vader was gemeenteraadslid, provincieraadslid en uiteindelijk ook twee jaar schepen voor de VU. Dat zal de stap naar de politiek misschien iets makkelijker gemaakt hebben. Maar een echte familiekwestie is het niet. Ik kan bijna tot op de dag zeggen wanneer ik voor de politiek gekozen heb, in de periode van de rakettenbetogingen. Dat was de aanzet. Mijn vader had daar trouwens een licht andere mening over, we waren van een compleet andere generatie."

@4 ZENO Vraag interview:Jullie zaten wel allebei in dezelfde partij. Zou hij u ook naar Spirit gevolgd zijn?

"Ik kan natuurlijk niet voor hem spreken, maar ik denk het wel. Mijn ouders hebben ons opgevoed in een sfeer van openheid, dat was zeer belangrijk. Ik moet nogal lachen met de open samenleving van de VLD, waar ik toch bijzonder weinig van zie. De VLD denkt dat economische migratie voor openheid staat, terwijl dat een puur economisch verhaal is. Tegelijk weigeren ze hun ogen open te trekken voor de vele mensen die hier in erbarmelijke omstandigheden zonder papieren leven. Als je een echte open samenleving wilt, moet je daar ook iets over zeggen.

"De Open Vld is enkel make-up. Ze zijn open en het eerste wat ze doen, is hun kartelpartner vermoorden. Ik begrijp dat ze weer wat eenheid zoeken, maar het volstaat niet Jean-Marie Dedecker buiten te gooien om de verrechtsing te stoppen. Die haalde wel 40 procent van de stemmen. Al die mensen zijn niet verdwenen. Als ik Annick De Ridder en Patrik Vankrunkelsven zie, merk ik toch nog grote verschillen. Alleen mag dat in die open partij blijkbaar niet meer gezegd worden."

@4 ZENO Vraag interview:Hoe kijkt u naar de komende verkiezingen?

"Eén ding is duidelijk: het voortbestaan van paars is niet de inzet. De volgende regering moet het volgende decennium voorbereiden. Wij gaan in de eerste plaats voor duurzaamheid en dat is breder dan ecologie. Ik ga niet veel zeggen over Groen!, maar we moeten toch niet allemaal in een boom gaan wonen. Spirit trekt de kaart van hernieuwbare energie. Laat ons daar op Europees vlak werk van maken, in plaats van de hele idiote discussie over kernenergie over te doen.

"Tweede prioriteit is voor ons diversiteit. We hebben politici nodig die de moed hebben om de mensen te vertellen dat we niet teruggaan naar het Vlaanderen van Stijn Streuvels. En een derde uitdaging is de vergrijzing. Dat is geen makkelijke boodschap: mensen moeten langer werken. En als we zeggen dat de laagste pensioenen omhoog moeten, moeten we ook durven te zeggen dat de hoogste pensioenen misschien niet langer automatisch geïndexeerd worden. Maar vergrijzing is ook meer dan economie. Het gaat ook over de internetverbinding in de rusthuizen, zodat grootouders met hun kleinkind op Erasmus in contact kunnen blijven. Of over het contact in de gemeente tussen de seniorenraad en de jeugdraad."

@4 ZENO Vraag interview:De volgende regering kan best een zakenkabinet zijn dat vooral met staatshervorming bezig is. U zult nog even moeten wachten.

"Een zakelijke regering zou jammer zijn, de uitdagingen zijn te groot. Maar het communautaire kan wel de voorwaarden creëren om goed beleid te voeren. Dat moet het uitgangspunt zijn. En dan kunnen we hopelijk ook stoppen met die personenstrijd over wie nu de volgende premier mag zijn. Mij interesseert dat niet, het gaat niet over de poppetjes."

@4 ZENO Vraag interview:Spirit moet toch een voorkeur hebben?

"Ik zie best wel wat ambitie bij sp.a."

@4 ZENO Vraag interview:Vooral in de Oostendse sp.a?

(brede glimlach)

@4 ZENO Vraag interview:En uw eigen ambities?

"Ik heb de ambitie om de politiek te blijven kleuren. Diversiteit is ook in het parlement belangrijk. Mijn partij probeert het debat aan te zwengelen en van zo'n partij ben ik zeer graag voorzitter."

Politici moeten vooruit durven te denken. Maar de sfeer in de Vlaamse regering is: spring maar niet te ver, gewoon is al zot genoeg. De West-Vlaamse attitude, ja Het is een eenzame stiel, maar ik heb daar een dubbel gevoel over. Natuurlijk is het soms ambetant om vrijgezel te zijn. Maar ergens is het ook een keuze

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234