Woensdag 07/12/2022

Ik ben een varken, zei het lam

Een lammetje dat graag door de modder rolt en liever 'oink' dan 'bééh' zegt, met die metafoor wil prentenboek Het lammetje dat een varken is de allerkleinsten laten kennismaken met transgenders. 'We moeten kinderen leren buiten de hokjes te denken.' Hanne Vlogaert

Het prentenboek van de Nederlander Pim Lammers, dat recent verscheen bij de Vlaamse uitgeverij De Eenhoorn, vertelt het verhaal van een lammetje dat zich vanbinnen eigenlijk een varken voelt: grazen in de wei vindt hij niets, rollen in de modder daarentegen. Hoewel het lam zich zelf perfect normaal voelt - 'Ik ben toch gewoon een varken?' - begrijpt zijn omgeving het minder goed: 'Wat een gek lam!',roepen schapen en varkens gelijk. Ook de boer maakt zich zorgen en stuurt zijn 'bizarre beestje' naar de dierenarts. Diens verdict is simpel: het lam is helemaal geen lam, maar een varken dat per ongeluk geboren werd metiets te veel wol en een platte staart. Na een grondige scheerbeurt - en een ingreep met de krultang - is het probleem van de baan én de transformatie compleet.

Of jonge kinderen in die fijne parabel ook effectief de transformatieproblematiek van transgenders herkennen, blijft natuurlijk de vraag. De auteur hoopt alvast van wel. "Al jarenlang beweeg ik me in de LGBT-gemeenschap en word ik geconfronteerd met de vooroordelen die rond transgenders nog leven: uitspraken als 'Wat ben jij goed gelukt' of 'Jij bent niet echt een jongen', zijn geen uitzondering."

Door kinderen op een zeer vroege leeftijd te laten zien hoe het voelt om in een ander lichaam te zitten dan dat wat je zou willen hebben, hoopt hij dat onbegrip voor een stuk tegen te gaan. Daarnaast wil het verhaal ook vooral een handleiding zijn voor kinderen die zelf met transgendergevoelens te maken krijgen - én voor hun ouders. "Kinderen kunnen al op heel jonge leeftijd voelen dat ze liever een jongen of een meisje zouden zijn, maar weten vaak niet wat ze met die gevoelens aan moeten. Omdat het onderwerp in onze samenleving nog vaak taboe is, weten ook ouders meestal niet hoe ze daar met hun kind over moeten spreken. Ik hoop dat mijn boek daarbij kan helpen."

Dat het boek lagereschoolkinderen daar effectief in zou kunnen helpen, denken ook onderzoekers van het centrum voor Seksuologie en Genderproblematiek aan het UZ Gent. Voor echt jonge kinderen geldt dat volgens hen echter minder. Tot een leeftijd van 8 à 9 jaar zou het immers nog regelmatig voorkomen dat een jongen al eens naar een jurk grijpt of een dat een meisje graag een piemel zou hebben. Die gevoelens zijn perfect normaal en wijzen niet noodzakelijk op transgender-gevoelens. Op zo'n leeftijd al labels plakken of praten in termen van 'transgender' vindt het centrum dan ook beter te vermijden.

Ander wereldbeeld

Anja, oprichtster van Berdache, vereniging voor ouders met een transgenderkind, ziet in het boek dan weer wel een tool om kinderen van jongs af aan te leren omgaan met 'anders zijn'. "Er kloppen bij ons veel jonge ouders aan die niet weten hoe ze moeten omgaan met de transgendergevoelens van hun kind. Niet omdat ze er zelf niet voor openstaan, maar omdat de samenleving blijkbaar niet goed kan aanvaarden dat een jongen zich met zogenaamd 'meisjes'-achtige dingen bezighoudt en omgekeerd."

Pas wanneer we als samenleving kunnen afstappen van zo'n stereotiepe tweedeling, zal er voor transgenderkinderen - en hun ouders - meer ruimte komen om te experimenteren met wie ze echt zijn. Het creëren van een open mindset is dan ook precies waar een boek als Het lammetje dat een varken is volgens Berdache bij kan helpen. "Kinderen van jongs af aan zulke boeken voorlezen, kan misschien helpen om hen een ander wereldbeeld mee te geven: eentje dat niet bestaat uit hokjes en waar de tweedeling jongens-meisjes niet zo vanzelfsprekend is."

Om de transgenderproblematiek helemaal uit de taboesfeer te halen, zou tot slot ook de automatische koppeling tussen genderidentiteit en seks moeten verdwijnen: "Wie je bent, heeft helemaal niks te maken met seksualiteit. Als mensen dát beter zouden begrijpen, zou er waarschijnlijk opener gedacht kunnen worden over transgender, zeker op jonge leeftijd."

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234