Dinsdag 20/04/2021
null Beeld AP
Beeld AP

DM Zapt

Ik ben een schermtoerist die van eiland naar eiland dobbert op zoek naar de gekte van New Delhi

Ann De Craemer zet deze week de blik op oneindig voor DM Zapt. Vandaag over zappen.

Zappen: ik weet wel wat het is, maar blijkbaar niet helemaal wat het betekent, en dat laatste is toch een vereiste als je erover moet schrijven. Wat zappen echt betekent, valt na te lezen bij taalkenner Marc De Coster in een onlineartikel uit 2006, waar hij uitvoerig uit de doeken doet wie ZAP uitvond en hoe het bij de televisie terechtkwam. Ver van de waarheid zat ik niet, want zap diende daadwerkelijk om laserstralen te begeleiden. Maar dan wel in stripverhalen, waarna het opgepikt werd om het wegschieten van reclameboodschappen met een afstandsbediening te bestempelen.

Letterlijk gezien bestond zappen in de tijd voor de afstandsbediening niet. In plaats van te schieten moest je de zetel uit om op één van twaalf knoppen te duwen. Een bezigheid die in Vlaanderen ‘verzetten’ heette en waar enige actie voor nodig was. Bij ons thuis werden ‘posten verdraaid’: wie ongedurig was, diende manueel van hot naar her te schakelen en wandelde zich zo al televisiekijkend fit. Als ‘verzetten’ beweging vereiste, dan is zappen daarvan het onbewogen broertje. Iets als speerwerpen met een harpoeneertoestel: altijd raak en dat met niet meer dan een vingerklik.

Breakdancen met klompschoenen

Enig rekenwerk leert me dat ik zelf een nogal povere zapper ben. In mijn televisietoestel verschuilen zich zo’n 185 kanalen, maar zelfs op een dorre winteravond gebruik ik er slechts een achttal als zapmateriaal. 8 op 185, dat is een potsierlijke ratio. Dat lome schakelen tussen vier Vlaamse, twee Nederlandse en twee Britse kanalen kan men nauwelijks zappen noemen, het is audiovisuele abstinentie – breakdancen met klompschoenen aan. Wat zaptechniek betreft ben ik een schermtoerist die van eiland naar eiland dobbert op zoek naar de gekte van New Delhi. Een treurige zoektocht met teleurstellend weinig resultaat.

Nu wijst Marc De Coster mij op een geestig weetje, namelijk dat zappen in veel woordenboeken ‘kanaalzwemmen’ als synoniem toebedeeld krijgt: een woordgrap die door Kees van Kooten verspreid werd in de jaren 70 en een vertaling is van ‘channel-hopping’ (van kanaal naar kanaal springen). Dat maakt mijn eigen eilandgedobber, hoewel ouderwets, meteen toelaatbaar. Zappen mag dus ook bedaard op een rieten stoel, met een glas Château Margaux in de hand. Een hele opluchting want het huidige zenderaanbod is overweldigend. Wat vroeger kanaalzwemmen was, is kanaalklotsen geworden: een tot de rand gevulde badkuip met televisiezooi die deinend over de randen kleddert. Wat zappen is, is me nog steeds niet helemaal duidelijk, maar het is geruststellend om weten dat ik in plaats van New Delhi ook de sereniteit van Neder-Over-Heembeek mag verkennen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234