Woensdag 27/10/2021

'Ik ben een kinderachtig schrijver'

theater

jan decorte over 'cannibali!'

Jan Decorte is opgewekt en zelfverzekerd. Cannibali!, zijn bewerking van Shakespeares The Tempest, stáát er. Waarom dat dan wel zo is, blijkt moeilijker te achterhalen. 'Ik ben een kinderachtig schrijver, en een kinderachtig mens. Dat de mensen mijn taal 'kindlijk' zijn gaan noemen, kan ik dan ook alleen maar toejuichen.' Jan Decorte is een vat vol inspiratie en tegenstellingen.

Antwerpen

Van onze medewerker

Tom Rummens

'Ik heb niet lang nagedacht over de keuze om De storm van Shakespeare te bewerken", vertelt Decorte. "Hoewel dat niet altijd het geval is. Met de idee om Büchners Dantons dood te bewerken heb ik wel twintig jaar rondgelopen (Decorte maakte er vorig jaar in Het Toneelhuis Cirque Danton van, TR). Volgend jaar zal ik dan weer een bewerking maken van Shakespeares De koopman van Venetië. Dat stuk heb ik niet eens gelezen."

Wablief? "Mijn keuze voor bepaalde stukken heeft eigenlijk weinig te maken met het stuk zelf. Veel belangrijker is degene die het heeft geschreven. Shakespeare was gewoon een geniaal schrijver. Racine, Molière en Corneille waren dat bijvoorbeeld niet. Ja, sorry, maar die mensen konden echt niet schrijven. Met die stukken kun je niets aanvangen." Als Sigrid Vinks, Decortes vrouw en steevast een van de actrices in de cast, opmerkt dat ze vorig jaar toch genoten hebben van To you, the birdie, de bewerking die The Wooster Group maakte van Racines Phèdre, keert de wind ook bij Decorte: "Ja, 't is waar, dat was wel een heel goede voorstelling." De storm werd geschreven in 1611 en wordt algemeen beschouwd als Shakespeares literaire testament. Dat statement is er niet voor niets. Zelden of nooit heeft Shakespeare zo'n diversiteit aan thema's en personages opgevoerd. Prospero, de hertog van Milaan, wordt op een boot verbannen, samen met zijn dochter Miranda. Daar zit Prospero's broer Antonio achter, die geholpen wordt door de koning van Napels, Alonzo. Prospero wordt verdreven omdat hij de kunst en de literatuur verkoos boven de macht. Hij komt terecht op een mysterieus en afgelegen eiland. Met behulp van zijn boeken wordt hij er magiër en bereidt hij de dag van zijn wraak voor, bijgestaan door luchtgeesten en andere duistere krachten.

Het recept van Decortes voorstellingen raakt intussen genoegzaam bekend. Een klassieker wordt omgeturnd in Decortes 'kindlijke' idioom, krijgt een snedige titel - Decorte maakte op dat vlak enkele jaren geleden furore door van 'Hamlet' 'Amlett' te maken - en wordt op de planken gezet zonder al te veel scenografisch getover. Meestal komt daar dan nog een choreografie bij van Charlotte Vanden Eynde. Los van de uiteindelijke voorstellingen, die bij momenten de allerhoogste toppen scheren, zou je kunnen gewagen van een procédé waar na verloop van tijd toch enige sleet op komt te zitten. Niet zo volgens Decorte.

"Ik werk samen met de mensen die ik graag zie. Het is die liefde die me drijft. Bovendien ben ik heel tevreden over wat ze doen. Waarom zou ik de samenwerking met bijvoorbeeld Charlotte Vanden Eynde moeten stopzetten? De mensen blijven bovendien naar de voorstellingen komen. In Nederland loopt het storm voor mijn voorstellingen, terwijl de meeste Vlaamse groepen het geweldig moeilijk hebben om ginder nog eens een voorstelling te verkopen."

De opmerking sluit aan bij Decortes overtuiging dat het theater springlevend is: "Ik begrijp al die mensen niet die zeggen dat het theater dood is. Onzin. Het theater kan niet dood. De aantrekkingskracht van levende mensen op een houten bak die iets te zeggen hebben, blijft bestaan. Ook jonge mensen zullen zich vroeg of laat weer tot theater aangetrokken voelen."

Wat de titel betreft, is Decorte er ook deze keer in geslaagd om de nieuwsgierigheid van velen op te wekken. De storm wordt Cannibali!. Hoe gaat dat in zijn werk? "In het stuk komt een personage voor dat Kalibaan heet. Er bestaan echter heel wat studies over Shakespeare en De storm waarin beweerd wordt dat het eigenlijk Kannibaal moest zijn. Vandaar de titel. Het kannibalisme interesseert me bovendien echt bovenmatig." En toch is het vooral de liefde die Decorte drijft. "En de politiek. Ik ben elke seconde van mijn liefde met politiek bezig geweest. Liefde is politiek is liefde."

Sinds kort behoort Decorte, samen met Sigrid Vinks, tot de vaste kern van Het Toneelhuis. Hoe ervaart een kunstenaar als hij die samenwerking? "Het geeft me veel vrijheid. Ik verkeer momenteel in de praktische mogelijkheid om te doen wat ik wil." En zal die band ook behouden blijven als artistiek leider straks vervangen wordt, eerst door Josse de Pauw en een jaar later door Guy Cassiers? "Zowel Josse als Guy zijn goede vrienden van mij, dus op dat vlak lijkt de toekomst me verzekerd. Ik denk dat het er misschien zelfs beter op zal worden. Geen kwaad woord over Luk (Perceval), want die mens heeft ongelooflijk zijn best gedaan om van Het Toneelhuis iets te maken. Maar het lijkt erop dat ik in de toekomst nog beter dan nu het geval is met Het Toneelhuis zal kunnen samenwerken. Josse De Pauw bijvoorbeeld, heeft me al gevraagd of hij kon meespelen in de voorstelling die ik maak in het seizoen dat hij hier artistiek leider is."

Ook buiten het Antwerpse stadsgezelschap is Decorte overigens zeer actief. "Binnenkort ga ik bijvoorbeeld weer met Jan Fabre samenwerken, voor Angel of Death, zijn nieuwe voorstelling, die in Avignon in première zal gaan. Het is een video-installatie waarin Bill Forsythe meedoet. Ik zal daarbinnen als performer mijn ding doen. Het is geweldig om te zien hoe die contacten blijven bestaan. Fabre en ik kennen elkaar al lang, al vanaf Fabres eerste voorstelling volg ik zijn werk. Hij heeft me indertijd uit mijn depressie geholpen (Fabre vroeg Decorte samen met Vinks in 1998 om mee te spelen in The fin comes a little bit earlier this siècle (BUT BUSINESS AS USUAL), TR) en ook nu volgen we elkaar dus op. Ook al maken we eigenlijk beiden een heel ander soort theater. Dat zie je al aan de repetitieprocessen. Fabre is echt een regisseur, zijn voorstellingen zijn strak gechoreografeerd. Je krijgt als acteur heel weinig ruimte, voor improviseren is er geen plaats.

"Dat is bij mij heel anders. Ik noem mezelf om te beginnen al geen regisseur. Ik maak van de repetitieprocessen ook geen uitputtingsslag. We maken de voorstelling allemaal samen en de gezelligheid staat voorop. Iedereen doet gewoon zijn ding met de tekst. Er is geen enkel moment waarop ik ervoor ga staan om te kijken of het wel goed is wat ze doen."

Cannibali!, Jan Decortes bewerking van The Tempest, ging gisterenavond in première en speelt tot en met 1 mei in de Bourla in Antwerpen. Daarna op tournee door Vlaanderen en Nederland tot en met 29 mei. Meer info, volledige speellijst en tickets op www.toneelhuis.be en 03/224.88.44.

'Shakespeare was gewoon een geniaal schrijver. Racine, Molière en Corneille waren dat bijvoorbeeld niet. Ja, sorry, maar die mensen konden echt niet schrijven'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234