Donderdag 04/06/2020

'Ik ben een echte ket van de straat'

Jaren geleden deed de liefde hem verdwalen in Franstalige society-kringen. 'Ze schiepen er daar een genoegen in om jonge Vlamingen te vernederen', zegt bakkerszoon Herman Van Holsbeeck (59). 'Het is toen dat ik gezworen heb: er komt een dag dat ik jullie heb.'

De zielsverwantschap tussen Roger Vanden Stock en Herman Van Holsbeeck gaat ver. Van 'Meneer Roger' is bekend dat zijn vrouw Kiki de brandstof is die de vlam verteert. Herman Van Holsbeeck zegt nu onbevangen: "Mijn grote geluk is dat ik mijn vrouw heb ontmoet. Zij houdt me tegelijk scherp en rustig. Zeker in mijn vak moet je 's avonds thuis kunnen komen met het gevoel dat er nog iemand is die van je houdt. Als je op het thuisfront ook nog problemen hebt en kritiek krijgt toegeworpen, houd je het als manager van een voetbalclub niet vol."

De CEO van Anderlecht heeft weinig nodig om standbeeld te worden. Rank en rijzig, gesoigneerd tot in de bijna glaciaal geföhnde haren, de huid lichtjes gebronzeerd. Een Spanjaard uit hogere Madrileense kringen, het zou zomaar kunnen. Het laatste zie je verkeerd, zegt hij geamuseerd. "Ik ben een echte ket van de straat."

Marmeren plooi

Il fut un temps, want zie hem nu toch op televisie, op het ereterras in het Astridpark, of in zijn kantoor in Neerpede zitten en de haast marmeren plooi wijkt niet. Nooit, never. Herman Van Holsbeeck heeft een ontroerend, ouderwets-kwetsbaar design over zich gedrapeerd.

Gefiguurzaagd, bijna. Maar ook weer niet dat hij er op gestudeerd heeft.

Luttele weken voor hij 60 wordt, zegt hij nu: "Van mijn voorzitter heb ik de kunst van verzoenend optreden geleerd. Met ouder worden heb ik begrepen dat eigenbelang niet gelukkig maakt. Maar je mag natuurlijk ook niet naïef zijn."

Manager zonder decreten?

Alvast zonder rancune, stel ik op deze druilerige namiddag vast. Jaren geleden was er tussen Van Holsbeeck en steller dezes een misverstand gerezen over de begrippen vriendschap en verraad. Ook al omdat kamikazes onder de waterspiegel legio zijn in het voetbal. Zijn toenmalige trainer bij Lierse voelde zich onheus verstoten. Vandaag hoor ik dat het omgekeerde gebeurde. De geschiedenis moet het verder maar uitzweten, wij oude mannen niet: misverstand weggepoetst, vooroordelen in het bezemhok. We hadden het eerder moeten uitpraten, zeg ik. Hij antwoordt met een kort, gracieus knikje.

"Mensen die beweren dat ze ongevoelig zijn voor kritiek in de krant, zijn zeveraars. Het raakt je altijd. Ik ben waarschijnlijk te trots om meteen te reageren, maar er valt dan wel een soort beitel over me: wacht maar, ik zal u eens bewijzen wie ik ben. Ik ben vaker vogelvrij verklaard als manager van Anderlecht, maar juist de confrontatie met hoon heeft mij altijd aangescherpt. Niet noodzakelijk verbaal of fysiek, als zelfbewapening. Problemen maken mij sterker.

"De club zat tussen alle successen door natuurlijk ook weleens in een dip. Dan regende het fluitconcerten als ik de tribune besteeg. Op een dag belde mijn vader me met de smeekbede de krant niet te lezen. Het was te erg, zei hij. Over een hele pagina lezersbrieven werd ik inderdaad tot op het bot geroosterd. Van mijn stiefmoeder hoorde ik later dat hij er kapot van was, maar hij wou niet dat ik het zou lezen. Enfin, vaderliefde. Je leest het natuurlijk toch en het tikt aan. Maar dan komt het temperament van de knokker in mij naar boven. Ik geef mezelf en mijn club niet op na een baggerdouche."

De vriendelijke baas van het Italiaanse restaurant naast het oefencomplex van Neerpede zegt dat de gamba's lekker zijn. Herman Van Holsbeeck knikt dat we rustig kunnen vertrouwen op zijn advies. RSCA-woordvoerder David Steegen smakt al bij de gedachte. Beiden zijn geen boerenkooltypes. Welaan dan: gamba's!

Het oefencomplex in Neerpede is een oase. Ik ken Milanello en de trainingsaccomodatie van Arsenal - Neerpede is als locatie en qua infrastructuur superieur. Meer nog dan in het stadion zie je hier hoe functioneel, elegant en liefdevol RSCA omgaat met spelers, staf en administratie. Neerpede is een plaatje voor een voetbalboek.

Straks zal de manager ons als een glundermachine rondleiden in het complex. Vanuit het raam zien we hoe trainers en spelers op het oefenveld in de weer zijn. Het regent, maar er zit plezier in de groep. Coach Besnik Hasi doet vrolijk mee. Van Holsbeeck heeft niets dan lof voor de Albanese ex-international. Zo sprak hij ook over Ariël Jacobs en John van den Brom, maar met Hasi heeft hij toch iets meer, dieper: een ondertoon van genegenheid.

"Als een hulptrainer hoofdcoach wordt, zie je meteen of de goede man over emotionele intelligentie beschikt. Dat zat helemaal goed bij Besnik. Je hebt gelijk als je zegt dat hij misschien iets te veel asceet is in zijn functioneren. Caprices van glamour en prestige zijn aan hem niet besteed. Ook niet toen hij nog voetbalde. Hasi is een ongelooflijke familieman. Gisteren nog heeft hij in restaurant De Bijgaarden een diner gegeven voor twintig intimi. Dat doet hij dan in alle stilte, zonder enige ruchtbaarheid. Ik hou wel van mensen met gevoel voor privacy. Ook voor mij is familie in de loop der jaren alleen maar belangrijker geworden.

"Voetbal en familie: daar moet ik het mee doen, in dit leven. Ik heb ingezien dat recepties weinig toegevoegde waarde hebben. Liever ga ik met de drie dochters en mijn vrouw een hapje eten. Publiek zijn en in de zogenaamd grote wereld staan, doorbreekt de behoefte aan afzondering niet. Ook het hart van een manager moet af en toe verwarmd worden."

De papa van Steven

Het voorhoofd van Herman is geen fresco van emoties, de woorden die hij spreekt, zijn van een eerder zakelijke dan poëtische articulatie. Toch barst hij van gecamoufleerde fijngevoeligheid.

"Het was de eerste training van Steven Defour na zijn transfer. Een besloten training. Ik wou het wel zien, liep verwachtingsvol mijn kantoor uit. Aan het hek van het oefenveld stond een meneertje, eenvoudig gekleed, ingekeerd. Ik gaf hem uiteraard een hand en wou doorlopen, maar hij hield me zachtjes tegen en zei: "Sorry meneer, ik weet dat ik hier niet mag staan, maar ik ben de papa van Steven."

"Hij vertelde vervolgens hoe zwaar de breuk met Steven hem en zijn vrouw was gevallen in het kluwen van zijn toenmalige schoonfamilie. En dat de ouders van zijn huidige vriendin tegen Steven hadden gezegd: maak het goed met je ouders. Dat is dus gebeurd. Die mens was ongelooflijk gelukkig dat zijn zoon weer in België was. Hij zei ook nog dat hij rond de transfer van Steven naar Anderlecht bedreigingen had gekregen. Hij was een beetje bang geworden. Ik heb hem plechtig toegeroepen: vanaf nu mag jij hier alle dagen komen."

Un petit minable

Eén keer in de week gaat Herman Van Holsbeeck op bezoek bij zijn ouders van 84 en 83. Het zijn innige momenten. "Bij elk bezoek legt mijn vader wederom uit hoe ik het moet doen. Er komt een periode in je leven dat je als kind verantwoordelijk bent voor het welzijn van je ouders. Mijn vader had een bakkerij in Woluwe. Op mijn vijftiende zijn mijn ouders gescheiden. Daar heb ik als enig kind serieus van afgezien. Vijftien is een delicate leeftijd voor een opgroeiende puber. Ineens is er niemand meer die zegt dat je om 12 uur 's nachts thuis moet zijn. Je gaat de ruimte van de vrijheid aftasten: wie biedt meer, papa of mama? Voor je je persoonlijkheid hebt ontwikkeld doe je dingen waar je later spijt van krijgt.

"Je mag mij een probleemkind noemen. Een rocker ben ik nooit geweest, maar ik kwam wel in een milieu terecht dat niet het mijne was. Ik heb welgeteld één maand in de bakkerij gestaan, en wist meteen dat ik daar niets te zoeken had. Bakkers verdienen veel geld, maar het is hard labeur. Ik raakte, mede door de liefde, verdwaald in Frans sprekende societykringen. Waar ze er plezier in vonden een jonge Vlaming te vernederen. Een vaut rien, un petit minable. Iedereen kwam met sportwagens aangereden en deed iets in import/export. Ik vroeg wat ik mij daar precies bij moest voorstellen, maar daar kwam geen antwoord op. Ik was tenslotte mister nobody.

"Het is toen dat ik gezworen heb: er komt een dag dat ik jullie heb. Ja, dat blijft. Ik heb in mijn leven en in het voetbal weinig cadeau gekregen. Gelukkig leerde ik mijn vrouw kennen. Zij herstelde het evenwicht na moeilijke en woelige jaren.

"Ik ben haar veel verschuldigd."

Laatste kans

Dat Herman Van Holsbeeck carrière in het voetbal heeft gemaakt, is mede te danken aan oud-RWDM-voorzitter Johan Vermeersch. Zelf speelde hij in derde klasse bij KV Dendermonde en Oostende. Geen vetpot en dus moest hij op zoek naar werk. Hij mocht voor het vastgoedbedrijf van aannemer Vermeersch appartementen verkopen. Door Vermeersch kwam hij ook weer in het voetbal terecht. Eerst bij de jeugd van RWDM, later als manager van SK Lierse, tot Anderlecht hem in 2003 weghaalde als beoogde opvolger van Michel Verschueren. In zijn tienjarige CEO-schap heeft Van Holsbeeck meermaals getuigd van zijn zwak voor probleemjongeren.

Met passie spreekt hij over de sociale cel van Anderlecht waarin een vijftal mensen voor sociale begeleiding van jonge spelers zorgen. "Jongens die vaak uit verscheurde gezinnen komen en behoefte hebben aan stabiliteit. Zeker als ze ook nog een andere culturele achtergrond hebben. Ik heb talenten zien doorstromen en talenten zien teloorgaan. Belangrijk is dat een van de twee ouders de voeten op de grond houdt. Dat is mede het geluk van Vincent Kompany en Romelu Lukaku geweest. Vaders en moeders die niet alleen oog hadden voor het grote geld, maar ook voor normen en waarden.

"Door een lucratieve transfer van hun zoon raken sommige ouders het spoor bijster. Ook zij zijn niet voorbereid op een smak geld dat als manna uit de hemel valt. Enkele maanden later gaan ze uit elkaar. Ik kan niet ontkennen dat er aan jonge spelers duizelingwekkende bedragen worden betaald. Doe je het niet, dan zijn ze weg. Ze verwijzen vaak naar Adnan Januzaj, die bij Manchester United is doorgebroken, en willen ook in galop naar een grote buitenlandse club. Door te vroeg naar het buitenland te gaan hebben een aantal jongeren hun carrière gehypothekeerd."

Met een accent van weemoed zegt hij: "Als de dag van gisteren zie ik nog hoe Anthony Vanden Borre bij mij thuis kwam aanbellen. Hij had met zijn transfer naar Fiorentina miljoenen verdiend, maar had nu niets meer. Ook omdat zijn hele familie op zijn kap was gaan leven.

"Hij zat tegenover mij in de living en vroeg bijna beschroomd om nog één kans. Ik heb gezegd: oké, één jaar, voor 1.500 euro bruto per maand. Vervolgens is de sociale cel van Anderlecht ingeschakeld. Anthony had geen discipline meer, wou soms om 12 uur 's nachts nog eten. Niemand keek toe op zijn handel en wandel. Als speler van Anderlecht moest hij zich aan strakke schema's houden en respectvol zijn voor zijn begeleider. En zie: Vanden Borre is weer international. Het deed me plezier dat hij aanwezig was op het WK in Brazilië, zoals ik ook trots was dat oud-Anderlechtspeler Lucas Biglia met Argentinië in de finale stond."

Nog groter is de band met Marcin Wasilewski. Het heeft weinig gescheeld of de Poolse verdediger was net voor de sluiting van de transfermarkt naar Anderlecht teruggekeerd. "Hij wou graag, maar zijn Engelse club werkte niet mee. Transfers zijn ook een beetje een loterij. Je moet geluk hebben of gebruik kunnen maken van een relationeel privilege.

"Ik zeg u eerlijk: zonder bemiddeling van Luciano D'Onofrio was Steven Defour nu een speler van het Nederlandse PSV geweest en niet van Anderlecht. De goede verstandhouding tussen Roger Vanden Stock en Lucien (!) heeft de transfer mogelijk gemaakt. Zonder Lucien hadden we Steven niet. Persoonlijke verhoudingen spelen een grote rol bij spelerscontracten. En nee, er wordt over hen veel kwaad verteld, maar zonder makelaars wordt de jungle onoverzichtelijk. Ik heb in mijn leven makelaars meegemaakt die op een moment dat de club het financieel moeilijk had mij hielpen met een transfer waarop ze weinig verdienden.

"Als manager van Lierse heb ik eens in luttele maanden 200 miljoen oude Belgische franken binnengehaald. Toenmalig voorzitter Gaston Vets had zich contractueel verbonden tot de bouw van een nieuwe tribune. Essentieel in zijn financieringsplan was de transfer van Hans Somers naar Standard. Die werd alsnog afgeblazen. Probleem. Ik heb dan met de hulp van zaakwaarnemers in no time een aantal transfers naar Turkije kunnen forceren. De tribune staat er. Met voetbalmakelaars is het altijd geven en nemen."

Autocorrectie

In het leven van een voetbalmanager is weinig tijd en ruimte voor romantiek, zegt hij. "Het is hard werken, altijd alert zijn, je wapenen tegen kritiek en eenzaamheid. Dan nog moet je geluk hebben. Als Roger Vanden Stock er niet was geweest, had ik het in grote crisismomenten niet gered. Als de kerk in brand staat, heb je iemand nodig die vierkant achter je blijft staan. Meneer Roger doet dat als geen ander. Vooral mensen met een low profile kunnen altijd op hem rekenen.

"Ik stoor me aan verdachtmakingen dat de dynastie Vanden Stock in het voetbalwereldje uit was op makkelijk geld. Juist niet. Anderlecht heeft de familie geen cent rijker gemaakt, integendeel. Roger wil de club nog steeds onverdroten vooruithelpen. Hij houdt van het spel en van de supporters. En hij waakt erover dat Anderlecht een club met autocorrectie blijft. Toen Besnik in de catacomben uit pure frustratie na de wedstrijd tegen een bal schopte, hoorde hij van Roger: 'Hola, dat doen we geen tweede keer.' Zelf werd ik op het matje geroepen nadat ik Standard publiekelijk had gekapitteld voor de monsterlijke blessure van Wasilewski. Ik was toen even buiten zinnen."

De liefde voor 'Mister Elleboogstoot' blijft duren. Van Holsbeeck en woordvoerder Steegen prijzen unisono het onmetelijke Anderlechthart van de Poolse mandekker. "Ik ben in de kleedkamer geweest na zijn verschrikkelijke blessure in de wedstrijd tegen Standard. Het beeld van zijn verhakkelde been vergeet ik nooit meer. Zijn revalidatie was bovenmenselijk - niemand geloofde dat hij ooit nog zou voetballen. Iedere dag, om 9 uur, kwam Wasyl in Neerpede op krukken binnen om als een bezetene aan zijn herstel te werken. Onmenselijk. De dag dat hij weer in het eerste elftal van Anderlecht stond, was ik ontroerd. Wasyl heeft ons toen de titel bezorgd. Voor de supporters is hij een icoon van de club."

Museum

De Champions League wenkt en Anderlecht heeft een zware loting getroffen. Herman Van Holsbeeck is realistisch: "In de Europa League kunnen wij punten pakken, het niveau van de Champions League is te hoog voor Anderlecht. Dat kun je helaas niet aan supporters uitleggen. Alleen met kalendergeluk kan het nog meevallen: als je de laatste wedstrijden moet spelen tegen geplaatste ploegen. De financiële inhaalslag met clubs uit Spanje, Griekenland en Portugal kunnen wij niet meer maken. Hun uitgavenpatroon stuit me trouwens tegen de borst, als ik dan hoor hoe diep die landen in de financiële misère zitten. Een aberratie, asociaal.

"Een nieuw stadion zou natuurlijk helpen. We hebben een publiek voor 50.000 zitplaatsen, net als FC Porto. Op de fandag van Anderlecht stromen duizenden mensen toe, inclusief jonge moeders met baby. Wat Ajax kan, kan Anderlecht ook. Met het oog op het EK 2020 lijkt er iets van politieke goodwill te zijn ontstaan voor een nieuw stadion. Michel Platini zou de openingswedstrijd van het toernooi in Brussel willen laten plaatsvinden. Het idiote is dat Anderlecht nu zijn stadion moet verkleinen voor meer inkomsten. Meer VIP-ruimte. Mijn oude vader kan niet meer naar de wedstrijden komen. Bij Anderlecht moet je een eind te voet gaan, in het buitenland worden trouwe fans afgezet aan de lift. Vergrijzing bestaat ook in het voetbal."

RSCA heeft een aura van traditie. Ook dat is inspirerend, zegt Herman Van Holsbeeck. "Het gevoel dat je in de continuïteit staat, heeft iets enthousiasmerend. Nee, ik zou niet voor Roland Duchâtelet kunnen werken. Voor Bart Verhaeghe? Ik heb de indruk dat hij iemand naast zich nodig heeft. Ach, meer dan tien jaar Anderlecht stempelt je natuurlijk, met vreugde en een enkel litteken. Waarom zou ik een club in het buitenland moeten zoeken? Ik heb hier mijn ouders, mijn dochters, mijn vrouw, een paar vrienden... En Anderlecht verliest nooit de essentie uit het oog: voetbal."

Om de transfer van Steven Defour af te ronden, was hij laatst met voorzitter Vanden Stock in Porto. "Het was de verjaardag van meneer Roger, we stonden in het stadion en keken dromerig naar het prachtige museum dat de voorzitter van FC Porto had laten inrichten. Kostprijs 4 miljoen euro. Anderlecht heeft meer dan genoeg historie om straks in het nieuwe stadion ook zo'n museum te hebben waarin recht wordt gedaan aan het levenswerk van de Vanden Stocks. Aan hun liefde voor spelers en supporters, vooral.

"Ik hoop het nog mee te maken."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234