Donderdag 22/04/2021

Ik ben een beetje gek, maar het kan nog net

Precies vijftien jaar geleden bracht Dirk Swartenbroekx als Buscemi zijn eerste cd uit. Sindsdien hebben zijn sensuele latinobeats, aangelengd met jazz, house en drum-'n-bass, de hele wereld rondgereisd. Met de best of 'Club Sodade' kijkt Swartenbroekx terug op een verrassend internationale carrière. 'Het hoeft allemaal niet zo moeilijk te zijn.'

Dirk Swartenbroekx (46) wandelt het café binnen waar we hebben afgesproken, en discreet draaien alle blikken mee. Hem een BV noemen is - zo zegt hij zelf - overdreven, maar het valt niet te ontkennen dat de voormalige journalist als Buscemi een reputatie heeft opgebouwd die tot ver buiten de landsgrenzen reikt. Het is middag en Swartenbroekx - hippe zonnebril en van kop tot teen in het zwart - bestelt het eerste pintje van de dag. Tussen ons liggen de cd's die hij sinds debuut Mocha Supremo uit 1998 heeft uitgebracht. Een indrukwekkend stapeltje met naast reguliere platen ook jazzcompilaties, remixverzamelaars en samenwerkingen met Rocco Granata en pianist Michel Bisceglia.

"Ik probeer elk jaar iets uit te brengen", zegt hij zelf. Voor volgend jaar staat er een duoplaat met voormalige Hooverphonic-zangeres Kyoko Baertsoen op het programma, en straks lanceert hij - samen met designer Hoet - zowaar een eigen lijn zonnebrillen. "Ik doe heel veel, maar zelfs dan heb ik nog tijd zat. Muziek maken voelt ook helemaal niet als werken. Eigenlijk is het een ongelofelijk voorrecht dat ik al meer dan tien jaar als een onafhankelijk muzikant kan leven."

Een mooi moment om terug te blikken aan de hand van zes thema's die zijn carrière het best samenvatten.

De muziek

"Ik wilde in eerste instantie gewoon iets nieuws doen: bossanova koppelen aan French house, en dat met acid jazz combineren tot iets dansbaars. In het buitenland werd ik heel snel opgemerkt, maar in België zijn de radio's pas twee, drie jaar later gevolgd. Eigenlijk ben ik een kind van de new wave, al was ik wel heel erg in dance geïnteresseerd. Begin jaren negentig ging ik vaak naar Londen. In de Blue Note Club raakte ik in de ban van jungle, de eerste dancemuziek die me écht pakte. Goldie draaide daar heel vaak. Veel blanken zag je daar overigens niet.

"Ik danste toen al heel graag. De meest vreemde bewegingen eerst, natuurlijk. Dat is nu eigenlijk nog een beetje zo. Maar dat kan me eigenlijk niet schelen. Onlangs heb ik nog op een feest van een cosmeticafabrikant gedraaid, en het duurde niet lang voor heel het podium vol stond met homo's en modellen. Toen heb ik me nog eens goed laten gaan. (lacht) Er is in België niemand die mijn soort muziek maakt, en daar ben ik trots op. Ik pas in elk hokje: wereldmuziek, lounge, house, zelfs experimentele dancemuziek. Eigenlijk zie ik mezelf als een soort popart-artiest die elementen uit verschillende genres pikt en daar iets compleet nieuws mee maakt. Mijn platen zijn soundtracks bij mijn reizen, met invloeden van vroeger en nu. Bovendien: ik denk van mezelf dat ik goeie smaak heb. Dat klinkt wat onnozel, maar het is wel zo."

De hoezen

"Het was van meet af aan de bedoeling om telkens een vrouwenportret op de hoezen te zetten, zodat de platen als vanzelf een internationale uitstraling kregen. En dat lukte, want de eerste maxi werd meteen in Londen opgepikt. Mijn inspiratie haalde ik bij het klassieke artwork van Blue Note en, eigenlijk nog meer, Les Disques du Crépuscule. Ik heb me zelf nog een tijdje beziggehouden met portretfotografie en ik hou van mooie vrouwen. Dus eigenlijk lag die combinatie voor de hand. De beelden moeten een zekere tijdloosheid uitstralen, dus meestal schuim ik in het buitenland rommelmarkten af of stap ik oude boekhandels binnen.

"De meeste hoesfoto's vind ik in fotoboeken. Vervolgens wordt de fotograaf opgespoord en betaal ik om dat beeld te mogen gebruiken. Je zou er versteld van staan hoe goedkoop dat eigenlijk is. Voor een paar honderd euro ben je gesteld, en bovendien begint zo'n portret nadien aan een tweede leven. Na een paar weken krijg je dan een envelopje met een dia opgestuurd, en that's it. Voor Retro Nuevo wilde ik een beeld van de legendarische fotograaf Man Ray gebruiken, en zelfs dat bleek geen probleem. De foto van Brigitte Bardot op de hoes van de single 'Seaside' heb ik gewoon uit een oude Lui gescheurd. Maar dat is de uitzondering op de regel.

"Mijn favoriet is het blonde meisje op de hoes van Camino Real. Geen idee wie het is, maar ze straalt een zekere onschuld uit. De foto dateert uit 1962, dus ofwel is ze inmiddels dood, ofwel hoogbejaard. Soms laat ik ook wel eens in opdracht foto's maken, maar zelfs dan moeten die meisjes er tijdloos uitzien, zodat de eenheid in stijl en sfeer bewaard blijft.

"De enige uitzondering is de plaat die ik met Rocco Granata heb opgenomen. Die wilde per se zélf op de hoes staan. (lacht) Dit najaar komt bij De Bezige Bij trouwens een boek uit met al die hoezen op lp-formaat."

De samenwerkingen

"Van alle zangeressen met wie ik ooit gewerkt heb, blijft Isabelle Antena de meest bijzondere. Als tiener was ik een enorme fan, en plots kreeg ik de kans om twee weken bij haar thuis op te nemen in de Franse Pyreneeën. Ik weet nog dat we allebei heel zenuwachtig waren - ze had zelf al jaren geen muziek meer uitgebracht - maar het klikte meteen. Op een paar uur hebben we 'Seaside' gemaakt, en dat nummer is niet alleen de hele wereld rondgegaan, maar heeft achteraf haar carrière ook een nieuwe boost gegeven. Anna Domino heb ik gewoon een mailtje gestuurd via Facebook, en die samenwerking is via mail verlopen. Zo gaat dat vaak tegenwoordig. Daan: zelfde verhaal. Ik wilde een decadent disconummer maken en kwam als vanzelf bij hem uit. Ik heb hem gewoon gebeld en hij zag het meteen zitten om mee te werken. Alleen was Daan druk in de weer met de opnamen van zijn eigen cd, dus hij kon alleen 's nachts werken. Maar 'La Chatte' is wel een geweldige single geworden, vind ik zelf.

"Op een dag stond Rocco voor mijn deur. Het stoorde hem dat hij vooral als charmezanger werd gezien en daardoor niet meer aan bod kwam op de radio. Ik stelde voor om iets jazzy te doen, zodat hij in het Italiaans over de muziek kon croonen. Op de koop toe brachten we Rocco con Buscemi uit bij een jong dancelabel, waardoor een heel nieuw publiek hem leerde kennen. Die plaat loopt nog altijd goed en is momenteel zelfs aan een tweede leven begonnen in Nederland. Ik heb altijd veel respect voor hem gehad, maar het zou nooit in me op zijn gekomen om samen een cd te maken. We schelen bijna dertig jaar, hè. Dat is niet niks. Hij schreef de nummers, en ik kreeg de vrijheid om die naar eigen goeddunken in te kleden. Op een half jaar was alles klaar. Rocco is een enorme controlefreak die alles zelf doet. Ik kom uit de new wave, waar die mentaliteit er ook was. Op dat vlak hadden we dus veel gemeen. Hij is echt een wereldster geweest, en dat merk je. Noem een artiest, en hij vertelt er meteen een goeie anekdote over. Het verhaal gaat dat hij met de opbrengst van 'Marina' tot vandaag SABAM overeind houdt en het zou me niet verbazen mocht dat waar zijn. En dan heeft hij nog heel veel geld misgelopen.

"Ik speelde al een tijdje met het idee om een best of te maken, maar dan met een jazzcombo. In die periode kwam ik Michel Bisceglia tegen. Een superpianist - autodidact, bovendien - die met heel veel grote artiesten werkt, maar in België nog steeds niet de aandacht krijgt waar hij recht op heeft. Hij heeft alle arrangementen gemaakt voor Jazz Works en nadien hebben we samen in opdracht van de Beursschouwburg ook muziek gemaakt bij een stille film. Michel heeft niet veel woorden nodig om te zeggen wat hij bedoelt, maar we werken wel erg goed samen, vind ik. Jammer dat net die platen het wat minder hebben gedaan, want we hebben er handenvol geld tegenaan gegooid. Met een heel ensemble gewerkt, strijkers ingehuurd... you name it. Kennelijk moet het allemaal niet te moeilijk zijn voor de mensen."

De remixen

"Remixen voor anderen maken beschouw ik als een fijne aanvulling op het creëren van mijn eigen nummers. Mijn beste - en bekendste - is nog steeds 'Crystal Frontier' van Calexico, ook al leunt die tamelijk dicht tegen het origineel aan. Joey Burns had Our Girl in Havana gekocht in Londen, was gek van de plaat en stuurde me gewoon een mailtje via de website. Ik hield eigenlijk niet zo van Calexico, maar 'Crystal Frontier' had wel iets, en met die blazers erbij voelde het als vanzelf al wat latin aan. Die remix is een enorme hit geworden en staat ondertussen op meer dan achthonderd compilaties. Maar zakelijk was ik toen nog iets minder onderlegd dan nu, dus veel heb ik er niet aan verdiend. Het succes van dat nummer heeft wel veel andere opdrachten met zich meegebracht én ik heb achteraf nog een tijdje met Calexico getoerd als hun party-dj. Een hele belevenis, want eigenlijk begon ik toen nog maar net.

"Ondertussen heb ik een zeventigtal remixen gemaakt - volgend jaar volgt er een tweede bundeling met de meest geslaagde - en er zijn er pakweg tien waar ik écht trots op ben. Onlangs heb ik nog een hele goeie gemaakt voor zangeres Melody Gardot. Ik krijg regelmatig aanvragen, maar als het om platte dansmuziek gaat pas ik liever. Leeghoofdige nummers met teksten die nergens over gaan, dat is gewoon mijn ding niet. Bovendien: ik wil niet té commercieel gaan. Om die reden heb ik zelfs lang getwijfeld of ik die cd met Rocco wel moest maken, en pas toen hij me de garantie gaf dat ik er echt mijn eigen ding van kon maken, heb ik toegehapt. Heel blij met het resultaat, trouwens.

"Ik spreek tegen mijn eigen winkel, maar vijfennegentig procent van alle remixen zijn sowieso totaal overbodig. Heel af en toe zit er ééntje tussen die het origineel een upgrade geeft -wat The Magician met 'I Follow Rivers' van Lykke Li gedaan heeft is een goed voorbeeld - maar dat blijft de uitzondering op de regel. Een van de remixen waar ik zélf het meest trots op ben is 'Cool Water' van The Beach Boys. Ik kreeg de originele banden thuis gestuurd, en voelde me als een kind in een snoepwinkel. Dikke job, lekker betaald. Alleen hadden de groepsleden toen onderling allerlei rechtszaken lopen, zodat mijn versie op de plank is blijven liggen. En wat ook niemand weet: ik heb op vraag van filmmaatschappij MGM het thema van The Pink Panther geremixt. Die versie is alleen in Amerika verschenen. Ik ben nooit actief op zoek gegaan naar opdrachten, en sinds de crisis in de muziekindustrie is het voor veel dj's en producers allemaal wel wat minder geworden. Maar ik krijg nog steeds regelmatig aanvragen binnen via Facebook, en ik vind het te gek dat het zo werkt."

De optredens

"De eerste jaren had ik een echte liveband waarmee ik zowel in het buitenland als in België letterlijk alles heb gedaan. Marktrock, Suikerrock, Lokerse Feesten, Dranouter, Rock Werchter, Pukkelpop, I Love Techno, Ten Days Off. Sfinks, zelfs. Sommige festivals heb ik twee, drie keer gedaan. Op den duur was het echt op en ik voelde zelf aan dat we iets nieuws moesten gaan doen. Ik wilde niet langer uitsluitend focussen op mijn eigen hits, dus hebben we een formule uitgedacht waar net zo goed ruimte was voor alternatievere dingen. Mét live-muzikanten, zoals Netsky dat nu ook doet. Met die formule trekken we de wereld rond. Niks dan voordelen. Vroeger zaten we met een hele organisatie en moesten we uren van tevoren al ter plekke zijn om te soundchecken. Nu kan al ons materiaal mee in onze handbagage. De zangeres hoeft enkel haar kleren mee te nemen en alles wat ik nodig heb, zijn twee USB-sticks, een paar iPads en een klein mengtafeltje. Zo heb ik onlangs drie optredens in Argentinië afgewerkt, en op die manier vertrekken we straks ook naar Japan. Alles wat we nodig hebben wordt op voorhand aangevraagd, en staat klaar als we arriveren. Echt: easy. En veel plezieriger.

"Ik speel jaarlijks pakweg twintig keer in het buitenland en meestal blijf ik achteraf ook nog een paar dagen plakken. In Argentinië ben ik zestien dagen gebleven en twee van de drie optredens vonden plaats op het strand. Kortom: mij hoor je niet klagen.

"Ik ben blij dat ik mijn eigen baas ben. Vroeger zat ik bij Live Nation, maar ik had er moeite mee dat zij bepaalden wat ik wel en niet mocht doen. Die hele filosofie dat je alleen op dit of dat festival mag spelen omdat je zogezegd vers moet blijven als artiest is bullshit. Ik wil overal optreden en dat werd me niet in dank afgenomen. Maar kijk: ik draai intussen al vijftien jaar mee. Natuurlijk neemt het unieke af als je veel speelt, al stel ik nu toch vast dat mijn publiek zich verjongt. Ik draai geregeld op dubstepevents, en af en toe komt een van mijn nummers op een hippe compilatie terecht. Dat helpt om in de belangstelling te blijven."

De mens Dirk Swartenbroekx

"Geeft de muziek een goed beeld van wie ik als mens ben? Moeilijke vraag. Je hoort alleszins dat ik een melancholisch karakter heb en graag terugkijk naar het verleden. Verder ben ik uitbundig en een beetje gek, maar nog net binnen de grenzen van het aanvaardbare. Hoop ik. (lacht) Ook belangrijk: ik ben nog steeds een enorme muziekliefhebber. Ik koop platen vanaf mijn veertiende en heb intussen een gigantische collectie opgebouwd. Bovendien heb ik geen oogkleppen op. Ik hou net zo goed van deathmetal als van bossanova. Alles kan, zolang het maar oprecht is.

"Zelf kan ik intussen meer dan tien jaar leven van mijn muziek. Ik ben nooit op zoek gegaan naar de bekendheid die dat met zich meebrengt, al is het waar dat daar ook voordelen aan verbonden zijn. Ik word wel herkend, maar ik kan wel nog probleemloos naar de Delhaize gaan. Met Rocco Granata heb ik één keer in Story gestaan, al hou ik mezelf liefst zo veel mogelijk uit de schijnwerpers. Ik wil het mysterieuze een beetje behouden. Vandaar ook de zonnebril en de zwart-witfoto's... Ik hoef niet teveel tralala.

"Weet je wat ik écht vreselijk vond? Ik ben jaren bij de lounge ingedeeld omdat ik ooit een paar rustigere nummers heb gemaakt. Ik máák helemaal geen lounge. Mijn muziek is niet gemaakt om bij te dineren. Alles hangt van de perceptie af, en bij mij denken mensen spontaan aan cocktails, stranden en barbecues. Ik sta trouwens - echt waar - op een compilatie met de beste barbecuehits aller tijden. Enerzijds wel geestig, maar eerlijk: voor mij hoefde dat niet echt."

Club Sodade (3CD) van Buscemi is uit bij EMI.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234