Vrijdag 20/05/2022

straatblog

Ik ben blijkbaar de naïeve kloot die nog niet lang genoeg in Brussel woont om pessimistisch te worden

null Beeld aubry cornelis
Beeld aubry cornelis

Aubry Cornelis studeerde Communicatiewetenschappen aan de Vrije Universiteit Brussel. Woont (opnieuw) in datzelfde Brussel. Lag ooit vier dagen in coma. Won in 2012 een niet meer zo druk bekeken tv-quiz. Put uit al deze - en vele andere - ervaringen inspiratie.

OPINIE

Het is alweer een poosje stil geworden rond Brussel.

Of nee, wacht. Het is de hele godverdomde week over niets anders gegaan dan Brussel. Op web- en krantenpagina's, in de ether en op de beeldbuis, werd in steeds sneller op elkaar volgende weeën iets gebaard. Laten we de boreling, omwille van onze gedeelde voorliefde voor duidelijkheid, een debat noemen.

Wat voor een debat, daar liepen de meningen dan weer over uiteen. Het foute debat, schudden sommigen vol deernis het hoofd. Een veel te emotioneel debat, opperden anderen dan weer in koelen bloede. Een nutteloos debat, want daden gaan boven woorden, suggereerde een enkeling. Géén debat, want enkel een spervuur vol evidenties, vooroordelen en korte bochten, zei nog weer iemand anders ook niet geheel onterecht.

De vraag stelt zich vervolgens, badend in puur existentialisme: waarom smeken wij dan toch zo vaak, wanneer er iets plaatsvindt dat ons als samenleving uit balans brengt, om "een debat"? Zeker in dit geval is dat geen evidentie. Laten we samen de test doen en een korte dialoog fingeren.

Persoon A: "Ik woon al tien jaar in Brussel en mij is nog nooit iets overkomen."
Persoon B: "Wat leuk voor je. Een vriend van me is onlangs aan de Ninoofsepoort in de rug geschoten, zomaar. Ze namen niet eens zijn portefeuille mee."

Ziet u het ook, daar als een olifant in de kamer? U weet wel, het probleem?

Het probleem is dat het gesprek hier al, van meet af aan, zo vastgereden zit als een tientontruck in de Saharawoestijn tijdens de Dakarrally. Dat komt omdat mevrouw A en meneer B (of omgekeerd, dat heeft weinig belang) er beiden - al dan niet onbewust - voor kiezen een betoog op te bouwen met behulp van de inductieve methode: van het bijzondere, het particuliere, naar het algemene.

Het bijzondere, het particuliere, is hier ogenschijnlijk een kurkdroog feit. Maar dat is het natuurlijk net niét. Het is een positie-inname. Het is het bijna routineus op het getouw zetten van een meningsverschil. Op zich nogal wiedes, want anders is er geen grond voor een debat. Maar het verraadt ook een zekere intentie: de intentie om niet tot een consensus te komen. Om allebei wel te strijden, maar dan op verschillende fronten. En zo hoeft de veldslag niet te worden beslecht.

Maar misschien is er een andere verklaring voor deze op het eerste gezicht nutteloze en masochistische neiging tot debatteren. Misschien vinden we de doeltreffendheid - of beter, het gebrek daaraan - van een debat niet het belangrijkste. Fuck functionaliteit. Misschien is het een culturele praktijk om de praktijk. Met als achterliggend doel iets meta-emotioneel: louteren, verwerken. Praten om te begrijpen en te ordenen. Want wij ontlenen pas betekenis aan dingen, begrippen en gebeurtenissen als we ze kunnen kaderen. Zonder papier en inkt geen tekst, wie ook de pen vasthoudt - zoiets.

Zo bekeken is geen enkel debat fout. Of te emotioneel. Of nutteloos. Maar eveneens zo bekeken hoeft dan ook geen enkel debat meer sterfelijk te zijn. Het kan eeuwig mee. De tijd knaagt er z'n rattentandjes op stuk - zoals het dat regelmatig doet op dingen die ritueel van aard zijn. Dat is goed nieuws voor de democratie natuurlijk. Debatten hebben dan vooral als belangrijkste functie de samenleving geestelijk gezond te houden. En wie weet, wie weet beïnvloeden ze alsnog de cocktail van kennis en gevoelens op basis van dewelke we uiteindelijk beslissen te beslissen - of te handelen.

Oh ja, voor ik het vergeet: natuurlijk heb ik ook een mening over Brussel. En die is even gekleurd, bevooroordeeld en toch ook weer flexibel als alle andere meningen. Meer nog, ik herkende een archetype waartoe ik behoor in enkele van de opiniestukken die ik deze week las. Ik ben blijkbaar de naïeve kloot die nog niet lang genoeg in Brussel woont om pessimistisch te worden en al zeker niet lang genoeg om genuanceerd realistisch te zijn.

Zo zie je maar. 't Is niet omdat debatten de tijd domineren, dat de tijd de deelnemers aan debatten niet domineert. Ach, uiteindelijk zijn het allemaal maar woorden, nietwaar? Beter dan kogels, als u het mij vraagt. Het enige wat in dit debat verboden terrein is voor relativering, dat zijn de feiten.

undefined

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234