Dinsdag 19/10/2021

'Ik ben al acht jaar loslopend wild'

Als hij bloemen stuurt naar zijn nieuwe overbuur Bart De Wever, dan krijgt hij het verwijt een vriend van N-VA te zijn. Als hij ageert tegen de gezinshereniging, is hij een wereldvreemde pierewaai. "Hoe meer debat, hoe beter. Ik laat daar mijn slaap niet voor", lacht Jozef De Witte, nog steeds de directeur van het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en Racismebestrijding. Na tijdelijke verlengingen van zes, vijf en drie maanden kan hij nu nog maximaal één jaar aanblijven. "Had ik jobzekerheid gewild, had ik wel een andere job gekozen."

Trok u dit weekend een fles champagne open omdat uw benoeming vrijdag eindelijk werd goedgekeurd?

"De champagne bleef in de koelkast omdat ik quasi zeker was dat mijn persoonlijkheid niks te maken had met mijn aanslepende benoeming. Het ging om een administratieve procedure, zo zegde men, niet om principiële bezwaren tegen mijn kandidatuur. Sommigen hebben wel twijfel gezaaid over mijn persoon om het Centrum aan te vallen. Het is merkwaardig hoe er op de man gespeeld werd. Toch deerde mij dat niet. Mijn enige bekommernis was dat de burgers zich niet meer tot het Centrum zouden wenden omdat ze hoorden dat 'er iets mis was met de directeur'."

U leek wel loslopend wild.

"Ik ben al 8 jaar loslopend wild. De voorzitster van 11.11.11, waar ik vroeger werkte, zei bij mijn aantreden: 'Bij een ngo moest je je uiterste best doen om in de media te raken, bij het Centrum zul je je best moeten doen om eruit te blijven.' Het Centrum wordt wel eens dankbaar gebruikt door politici en opiniemakers om hun eigen agenda naar voren te schuiven. Sommige politici laten hun kiezers geloven dat we terug kunnen naar de tijd dat alles peis en vree was en er hier geen enkele migrant rondliep. Dat is nonsens. De vraag 'ben je voor of tegen migratie', pareer ik met 'ben je voor of tegen klimaatopwarming?' Migratie is een feit, migratie moet je managen. Een goed migratiebeleid is gebaseerd op vier pijlers: een langetermijnvisie, mensenrechten, voldoende instrumenten en cijfers. En de politiek houdt nog steeds te weinig rekening met die pijlers.

"Toen ik hier begon in 2004, was migratie een absoluut taboe. Elke politicus vreesde dat hij honderd kiezers zou verliezen elke keer als hij dat woord nog maar liet vallen. Er werd toen niet nagedacht over waar we met de migratie heen wilden. Nu is er nog altijd veel te weinig aandacht voor, maar er wordt toch al over gesproken. 'Open grenzen,' dát moet de finale doelstelling van het migratiebeleid zijn."

Is dat niet erg wereldvreemd?

"Had iemand veertig jaar geleden gezegd dat je zonder enige belemmering van Lissabon naar Warschau zou kunnen rijden, was die persoon ook irrealistisch en wereldvreemd bevonden. Nu is dat vanzelfsprekend. In dezelfde zin pleit ik ervoor dat de belemmeringen verdwijnen voor de Roemenen en Bulgaren om naar ons land te komen. Want de voordeur is dicht, maar de garagepoort staat open."

Daar gaat u opnieuw lijnrecht in tegen de heersende meerderheid. Bart Somers (Open Vld) verwijt u dat u geen aansluiting heeft met de grondstroom.

"Ik blijf in mijn rol: ik plaats kanttekeningen, ik doe vriendelijke suggesties. Als dat flagrant en radicaal is, dan gaat dat voor mij toch echt te ver. Ik wil zeer graag het debat voeren, maar ik wil wel mijn werk blijven doen. Onze referentie is de wet, de grondwet en de internationale verdragen. Wij verdedigen de heersende opinie niet, wij verdedigen de mensenrechten."

Gaat de meerderheid dan in tegen haar eigen grondwet?

"Wij stellen daar zeer kritische vragen bij. Neem nu de gezinshereniging: die wet is haastwerk. Uw Nederlandse of Franse buur heeft meer rechten dan een gewone Belg. Dan mag het Centrum zich toch afvragen welke langetermijnvisie daarachter steekt? De maatschappelijke teneur is nu: er is te veel migratie, en die moet beteugeld worden. Dat die nieuwe beperkingen fundamentele rechten aantasten, doet er blijkbaar niet toe."

Laten de andere politieke partijen zich opjagen door N-VA?

"Ik heb Theo Francken al gezegd dat ik blij ben dat hij het debat openbreekt. Dan kan ik het tenminste oneens met hem zijn. We roepen al jaren dat er een debat moet komen, N-VA zorgt er mee voor dat er nu effectief een debat is."

De aanvallen komen niet alleen van rechts, maar ook van Joods Actueel.

"Donderdag was ik op een viering van de joodse gemeenschap. Heel veel mensen hebben mij daar hartelijk begroet."

Michael Freilich van Joods Actueel wierp zich zelfs op als tegenkandidaat om het Centrum te leiden.

"Freilich kon geen tegenkandidaat zijn want er was niet eens een vacature. Kijk, de joodse gemeenschap is wel ietwat ruimer dan Joods Actueel."

Heeft de ruzie met Freilich te maken met uw verleden met 11.11.11? Die ngo zou té pro-Palestijns zijn.

"Dat raakt werkelijk kant noch wal. In het Centrum wordt meer aandacht besteed aan antisemitisme dan aan andere vormen van discriminatie. Antisemitisme blijft een sluipend gevaar. Vergelijk het met pestgedrag. Wie ooit al slachtoffer was, riskeert dat terug te worden."

Over vijf maanden moet er een politiek akkoord zijn over een nieuw, interfederaal centrum. Is dat beter dan een Vlaams centrum?

"Uiteraard. We kunnen toch geen zes centra oprichten in alle gewesten en gemeenschappen? Ik denk dat ik mij kandidaat zal stellen om dat interfederaal centrum te leiden."

Als u het haalt, is de nieuwe directeur wel weer een oude, blanke man.

(lacht) "Ik hoop dat de raad van bestuur geen positieve discriminatie toepast. Ik ga in elk geval geen geslachtsoperatie laten uitvoeren. Of het nu een holebi, een vijftiger of een vrouw is, dat maakt toch niet uit? Als het maar de beste kandidaat is."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234