Zaterdag 29/01/2022

ReportageQuarantaine

‘Ik begin aan mijn ochtendwandeling: zes stappen van de deur naar het raam, en weer terug’: in quarantaine op een hotelkamer

Mijn kamer oogt fatsoenlijk, schrijft Leen Vervaeke, 'maar ik zie meteen ook een minpunt: twee kleine ramen, die slechts op een kier opengaan.' Beeld Leen Vervaeke
Mijn kamer oogt fatsoenlijk, schrijft Leen Vervaeke, 'maar ik zie meteen ook een minpunt: twee kleine ramen, die slechts op een kier opengaan.'Beeld Leen Vervaeke

China heeft nog altijd een van de strengste quarantaineregimes ter wereld. Dus voor correspondent Leen Vervaeke mocht terugkeren naar haar standplaats Peking, moest ze drie weken wachten in een kamer in hotel Leadingmen in het verre Xi’an. Het werden 21 dagen die haar blik op het land hebben veranderd.

Leen Vervaeke

DAG 1
Ultieme verdedigingswal

De deur is achter me dichtgevallen, ik hoor het geruis van het witte pak van mijn begeleider langzaam wegsterven in de gang. Dit is het dan: ik sta in een hotelkamer van vier bij vijf meter, met een bed, een kleerkast en een tafel met twee stoelen. Er staat verder nog een tv, waterkoker en telefoon. Kamer 316 van hotel Leadingmen in de Chinese stad Xi’an wordt de komende drie weken mijn leefwereld. Hier ga ik mijn quarantaine uitzitten, de toelatingsproef om China binnen te komen.

China heeft sinds de covidpandemie de strengste reisrestricties ter wereld, met beperkingen op visa en vluchten, strenge medische keuringen en wekenlange hotelquarantaines. Zelf heb ik na de uitbraak van het virus in Wuhan ruim een jaar vastgezeten in het land, maar deze zomer kon ik eindelijk mijn familie in België bezoeken. Dus moet ik de reisrestricties, waarover ik zo vaak schrijf, nu zelf ondergaan. Ik zie ertegenop: ik heb uitgebreide ervaring met thuisquarantaines, maar dit is van een andere orde, dit is de ultieme verdedigingswal van virusvrij China.

Inchecken bij hotel Leadingmen i Xi'an. Beeld Leen Vervaeke
Inchecken bij hotel Leadingmen i Xi'an.Beeld Leen Vervaeke

Ik bekijk mijn kamer en voel enige opluchting: quarantainehotels worden in China willekeurig toegewezen en de kwaliteit ervan wisselt sterk. Maar deze kamer oogt fatsoenlijk, met een nette laminaatvloer, moderne meubels en op de muur een geschilderde skyline van Xi’an – zo krijg ik toch nog iets mee van de stad waarin ik opgesloten zit.

Ik zie meteen ook een minpunt: twee kleine ramen, die slechts op een kier opengaan en waardoor nauwelijks licht binnenkomt. De kamer baadt in een somber halfduister.

Ik herinner mezelf aan mijn voornemen: ik ga hier het beste van maken. Mijn twee koffers pak ik uit, op advies van reisgenoten is er eentje gevuld met eten. Ik begin mijn tijdelijke biotoop in te richten: mijn kampeerkoffiefilter naast de waterkoker, mijn yogamat naast het bed, mijn boeken op het nachtkastje. Ik zet mijn stappenteller op nul en begin aan mijn ochtendwandeling: zes stappen van de deur naar het raam, en weer terug. Zo, nog 21 dagen te gaan.

null Beeld Leen Vervaeke
Beeld Leen Vervaeke

Reizen naar China was ooit kinderspel: een visum of verblijfsvergunning regelen, elf uur vliegen, voor 600 euro heen en terug. Tot eind maart 2020, twee maanden na de uitbraak van de covidpandemie. In China was het coronavirus zo goed als onder controle, in de rest van de wereld rukte het op. De Chinese autoriteiten besloten een zerocovidbeleid in te voeren: elke nieuwe uitbraak met man en macht te lijf gaan en de grenzen op slot om import van het virus te voorkomen.

Gescheiden families

De voordelen van het zerocovidbeleid zijn duidelijk. In de eerste plaats: véél minder besmettingen, ziekenhuisopnamen en overlijdens. In China stierven volgens redelijk onderbouwde statistieken 4.636 mensen aan Covid-19, afgezet naar bevolking is dat zo’n 700 keer minder dan in België. De meesten stierven tijdens de eerste uitbraak in Wuhan. China kende strengere maar kortere lockdowns, keerde sneller terug naar de normaliteit en begon eerder aan economisch herstel. Ouderen en kwetsbaren konden zonder angst onder de mensen blijven komen.

Maar het zerocovidbeleid en de gesloten grenzen hebben een prijs. In 2019 vlogen meer dan 74 miljoen reizigers van en naar China, sinds maart 2020 is dat teruggevallen tot minder dan één procent daarvan. Alleen mensen met een Chinees paspoort, een verblijfsvergunning of een nog slechts zelden afgegeven zakenvisum kunnen naar China reizen, maar toeristen niet.

Dat heeft ertoe geleid dat internationale studenten hun studies stopzetten, zakenlui hun bedrijven sloten en families zijn gescheiden. President Xi Jinping is sinds covid niet één keer buiten China geweest. Dat heeft onvermijdelijk gevolgen voor China’s economie en internationale relaties.

En de prijs wordt steeds hoger, want het zero-covidbeleid moet opboksen tegen de besmettelijkere deltavariant. Duurde de quarantaine eerst twee weken, nu is dat meestal drie weken, in sommige gevallen vier of vijf.

Vluchten worden om het minste of geringste afgelast (mijn eigen terugvlucht werd zes weken uitgesteld) en regels worden aangescherpt. De muren van fort China worden steeds hoger.

Mijn drie weken quarantaine roepen tal van vragen op: waarom blijft de Chinese overheid vasthouden aan zulke strenge reisrestricties? Hoe ziet het grensbeleid er in de praktijk uit, en is dat wetenschappelijk te verantwoorden? Wat zijn de gevolgen voor de Chinese economie en politiek, en voor de internationale relaties? En vooral: vindt Peking die gevolgen wel zo erg?

DAG 3
Ibuprofentekort

Verdomd, het is pas dag 3 van mijn quarantaine en ik word wakker met een gevoelloze onderarm. Een medisch probleem, dat is wel het laatste wat je wilt als je in afzondering zit. Ik had na mijn reisdag – elf uur vliegen, daarna zeven uur in wachtrijen en busjes voor transport naar het hotel – minder gevoel in mijn linkerhand. Ik hoopte dat het vanzelf zou overgaan, maar het tegendeel blijkt het geval. Wat nu? Ik kan hier niet even naar een dokter.

Ik bel mijn huisarts in België, die een ontstoken zenuw vermoedt en me aanraadt twee dagen ibuprofen te nemen. Helaas, ik heb een hele apotheek bij me, maar net geen ibuprofen. Ik bel het epidemiepreventieteam van het hotel, maar die mogen geen ontstekingsremmers verstrekken omdat die de symptomen van covid zouden kunnen onderdrukken. Ik discussieer urenlang – ze mogen me iedere dag testen, bied ik aan – maar ze zijn onverbiddelijk: regels zijn regels, klinkt het telkens weer.

Desinfectie van de gang in hotel Leadingmen. Beeld Leen Vervaeke
Desinfectie van de gang in hotel Leadingmen.Beeld Leen Vervaeke

Regels zijn regels: ik zal het deze drie weken nog vaak horen. Want regels zijn er in overvloed. Het begint twee dagen voor vertrek, als je een waslijst aan documenten bij de Chinese ambassade moet inleveren om een ‘groene code’ te krijgen. Peking eist niet alleen een PCR-test, maar ook een bloedtest (IgM) om antistoffen te meten. Reizigers moeten zelfs een document tekenen dat ze voor vertrek niet zonder mondmasker naar een restaurant zijn geweest, of in contact zijn geweest met iemand met koorts.

In quarantaine volgen meer regels: twee keer per dag je temperatuur meten, twee keer per week een PCR-test. Bagage wordt gedesinfecteerd, vuilnis wordt behalve gedesinfecteerd ook nog als medisch afval afgevoerd. Lakens en handdoeken worden niet ververst, kleding moet je op de kamer wassen. Drie keer per dag wordt de gang besproeid met ontsmettingsmiddel. In sommige hotels moeten reizigers tien minuten voor elk toiletbezoek een chloortablet in de pot gooien. Op WeChat, het Chinese WhatsApp, waar we met medereizigers groepjes hebben gevormd, vraagt iemand spottend: ‘Wat als je dringend moet?’

Drie dagen na het verbod op ibuprofen kom ik weer in aanvaring met de regels, dit keer over een supermarktbestelling. Het quarantainehotel verstrekt drie maaltijden per dag, maar de kwaliteit is belabberd. We mogen eten laten bezorgen, maar niet vers, warm of onverpakt. Dat laat nogal wat ruimte voor interpretatie: één hotelmedewerker houdt fruit tegen, een ander laat fruit door maar groenten niet, volgens een derde zijn groenten en fruit wel toegestaan, maar melk en yoghurt niet.

Tafeltennissen tegen jezelf, ook dat is deel van de dagelijkse routine. Beeld Leen Vervaeke
Tafeltennissen tegen jezelf, ook dat is deel van de dagelijkse routine.Beeld Leen Vervaeke

“Regels zijn regels”, zegt een hotelmedewerker, met wie ik in discussie ga over het besmettingsgevaar van een wortel, twee aardappelen en 250 gram champignons. Maar discussiëren heeft geen zin: ze is als de dood dat onder haar toezicht een uitbraak zou ontstaan. Vele partijfunctionarissen zijn om die reden ontslagen. “Wie dit naar je kamer brengt, is verantwoordelijk”, zegt ze. “En wie de regels overtreedt, wordt gestraft.”

Extreem

Het zerocovidbeleid heeft zonder twijfel zijn verdiensten, maar de Chinese uitvoering is extreem, en veel regels lijken niet gebaseerd op wetenschappelijke argumenten. Twee wetenschappers uit Singapore en Hongkong, ervaringsdeskundigen in zerocovid, bevestigen: er is geen enkele wetenschappelijke reden om een quarantaine langer dan twee weken te laten duren, om besmettingen via bloedtesten op te sporen of om bagage of vuilnis te desinfecteren.

“Een wetenschapper zegt nooit ‘nooit’, maar het gebeurt zelden dat iemand langer besmettelijk is dan tien dagen”, zegt Benjamin Cowling, een Britse epidemioloog die aan de Universiteit van Hongkong werkt. Hij zit net zelf in quarantaine in een hotel in Hongkong: dag 10 van de 21. Hij houdt het goed vol, maar vindt het lastig dat hij er niet voor zijn gezin buiten kan zijn, zelfs niet in noodsituaties. “Het ontsmetten van voorwerpen kan niet veel kwaad, maar ik betwijfel of het ook maar één infectie voorkomt.”

Kleine quarantainehack: als je twee schroefjes losdraait, kan het raam wat verder open. Beeld Leen Vervaeke
Kleine quarantainehack: als je twee schroefjes losdraait, kan het raam wat verder open.Beeld Leen Vervaeke

Cowling ziet geen wetenschappelijke basis voor de Chinese rigiditeit, maar hij snapt waar het vandaan komt. Een zerocovidbeleid is tweeledig. Eerst wordt het virus buitengehouden met quarantaines. Daarna, als het toch binnenglipt, wordt meteen streng ingegrepen met lockdowns en massaal testen. “Die tweede fase is extreem duur, dus er is een voorkeur voor de eerste fase”, zegt Cowling. “Zelfs als je het risico een klein beetje verlaagt, kan dat de moeite waard zijn.”

Bovendien heeft een langere quarantaine een welkom neveneffect: het ontmoedigt mensen om naar China te komen, waardoor het risico op virusimport vanzelf minder wordt. Het aantal quarantainehotels is beperkt, en drie weken quarantaine in plaats van twee verlaagt de hotelcapaciteit met 50 procent. Een enkele vlucht plus drie weken quarantaine kost bovendien minstens 3.000 euro. “Het schrikt af”, zegt Cowling. “Als de quarantaine korter zou zijn, zouden meer mensen overwegen terug te komen.”

Maar langere quarantaines zijn niet onschuldig: isolement versterkt psychische problemen en ook fysiek zijn er risico’s. “De beperkte toegang tot medische zorg kan schadelijk zijn”, zegt Cowling. “Onlangs was er in Hongkong een vrouw met een blindedarmontsteking die zo lang moest wachten om een dokter te mogen zien dat ze uiteindelijk een spoedoperatie moest ondergaan. En wat als ik hier een hartaanval krijg? Niemand zou iets merken tot ze aankloppen voor een test.”

Los van de extremen kun je je afvragen of een zerocovidbeleid überhaupt zinvol is, nu de vaccinatiegraad steeds hoger wordt en de deltavariant zich moeilijk laat indammen. Veel landen die eerder een zerocovidstrategie voerden, zoals Singapore, Nieuw-Zeeland en Australië, laten de maatregelen nu voorzichtig los. Alleen China, inclusief Hongkong en Macau, houdt vast aan zerocovid als een langetermijnstrategie.

“De meeste landen hebben erkend dat het virus niet weggaat”, zegt Dale Fischer, infectieziektespecialist van het National University Hospital in Singapore. Hij ging twee weken in hotelquarantaine in Australië, heeft het goed doorstaan, maar huivert ervoor het nog eens te doen. “Er komt een tijd dat de meeste mensen zijn gevaccineerd en dat je niet anders kunt dan het virus te laten circuleren. Er is geen keuze: landen moeten de overgang maken. Maar de vraag is hoe je dat doet.”

DAG 9
Rubberachtig vlees

Ik kan dit niet meer, ik krijg dit niet meer binnen. In het plastic bakje zit alweer hetzelfde eten: in vet druipende groenten, koude rijst en iets rubberachtigs dat voor vlees moet doorgaan. Ik moet kokhalzen van de weeë geur, en ik ben niet de enige. In de WeChat-groep – met vooral Chinese reizigers, op de vlucht naar China zaten slechts dertien buitenlandse passagiers – wordt steen en been geklaagd over het eten, en over darmproblemen. Sommige reizigers bellen een lokale klachtenlijn. “Ik heb in mijn hele leven nog nooit zo’n slecht Chinees eten gegeten”, schrijft iemand.

In de WeChat-groep van quarantainegangers – met vooral Chinezen, op de vlucht naar China zaten slechts dertien buitenlandse passagiers – wordt steen en been geklaagd over het eten. Beeld Leen Vervaeke
In de WeChat-groep van quarantainegangers – met vooral Chinezen, op de vlucht naar China zaten slechts dertien buitenlandse passagiers – wordt steen en been geklaagd over het eten.Beeld Leen Vervaeke
null Beeld Leen Vervaeke
Beeld Leen Vervaeke

Ik leef al een paar dagen op crackers en instantnoedels, maar ik heb een plan: ik heb een elektrisch pannetje laten bezorgen en probeer nu ingrediënten te bemachtigen. Met de voor interpretatie vatbare bezorgregels kost dat wat moeite, maar als ik op dag 9 eindelijk groenten geleverd krijg, is mijn vreugde des te groter.

Niet dat mijn eigen maaltijd zo fantastisch is, maar ik voel me in mijn waardigheid hersteld. Ik zit gevangen, maar ik heb een beetje controle over mijn leven heroverd.

Ik begin steeds meer plezier te vinden in zulke kleine quarantainehacks. Ik draai twee schroefjes los, zodat mijn raam iets verder open kan en ik buitenlucht kan voelen. Ik bestel pingpongbatjes, speel op een tafel tegen een muur. Ik bouw een stabureau met mijn nachtlamp daarop. Ik heb een ritme - sporten, werken, videobellen, netflixen - en vind steun bij mijn medereizigers op WeChat. We lachen samen frustraties weg en vieren kleine overwinningen.

Pijnlijke verhalen

Hoewel de meeste reizigers de quarantaine met bewonderenswaardig optimisme benaderen, dragen velen pijnlijke verhalen mee. Sommigen hebben hun kinderen of partner meer dan een jaar niet gezien, anderen hebben de begrafenis van een ouder gemist. Een buitenlandse ondernemer die al zestien jaar in China woont, zegt dat haar grens is bereikt en dat ze komend jaar wil vertrekken.

Terwijl ik in quarantaine zit, hoor ik van twee buitenlandse vrienden in Peking dat ze een enkeltje naar hun land van herkomst hebben geboekt.

Dag 9: verse groenten! Zelf een potje koken! ‘Ik voel me in mijn waardigheid hersteld.’ Beeld Leen Vervaeke
Dag 9: verse groenten! Zelf een potje koken! ‘Ik voel me in mijn waardigheid hersteld.’Beeld Leen Vervaeke

Het is het zichtbaarste gevolg van de grensrestricties: steeds meer expats zeggen China vaarwel. Ze komen het land niet meer in of vinden de obstakels te groot. Volgens peilingen van Europese en Amerikaanse handelsregisters is het aantal buitenlanders in anderhalf jaar met 30 procent gedaald. In een land dat zijn economische transformatie van de afgelopen veertig jaar voor een groot stuk aan buitenlandse investeringen en knowhow dankt, is dat een ingrijpende wending.

“De sfeer is niet goed”, zegt Jörg Wuttke, voorzitter van de Europese Kamer van Koophandel in Peking. Hij heeft China al anderhalf jaar niet verlaten, omdat hij de quarantaine niet aandurft met zijn kinderen. Er zijn gevallen bekend van kinderen die na een positieve test alleen in isolatie moesten. “Het is nog geen complete exodus, maar mensen vertrekken. Ik denk dat het aantal expats op de helft van 2019 zit. Je voelt de wrevel in de expatgemeenschap, mensen worden prikkelbaar.’

Het lijkt Peking weinig uit te maken, allicht omdat in de economische cijfers nog geen impact is te zien. De export groeide in de eerste negen maanden van 2021 met 22,7 procent, de buitenlandse investeringen met 19,6 procent. Bovendien was Peking al voor covid bezig een draai te maken naar zelfredzaamheid en versterking van de binnenlandse economie. De grensrestricties zijn niet om die reden ingevoerd, maar komen niet slecht uit: ze passen in het streven naar economische afscherming.

“Op korte termijn schaden de reisrestricties China niet, ze helpen zelfs”, zegt Donald Low, hoogleraar publiek beleid aan de Technische Universiteit van Hongkong. “Chinese toeristen kunnen niet meer naar het buitenland en stimuleren het binnenlandse toerisme. Chinese investeerders krijgen hun geld moeilijker het land uit en spenderen het in eigen land. Wereldwijd is er een enorme vraag naar elektronica en beschermingsmiddelen, precies wat China exporteert.”

Schadelijk

Maar op lange termijn is het isolement mogelijk schadelijk. De Chinese economie begint nu al te haperen door politieke ingrepen in vastgoed- en techbedrijven en problemen met de energievoorziening. “Ik denk dat het isolement voor een deel hoogmoed is”, zegt Wuttke. “Het succes van de voorbije tijd heeft de indruk gegeven dat je buitenlandse bedrijven kunt runnen zonder buitenlanders. Natuurlijk kan dat enige tijd, maar de toekomst zou er heel anders uit kunnen zien.”

Zowel binnen als buiten China trekken sommigen parallellen met de Chinese geschiedenis, waar een zich inwaarts keren vaak het einde inluidde van een dynastie. “Iedere keer dat China het gevoel heeft dat het de rest van de wereld niet nodig heeft, gaat het mis”, zegt Low. “We gaan er altijd van uit dat China op lange termijn denkt en lessen trekt uit zijn geschiedenis, maar het lijkt erop dat die nu worden genegeerd. Of er zijn meer prangende overwegingen op korte termijn, zoals een derde termijn voor president Xi Jinping. Dat lijkt nu de prioriteit.”

Dag 16
Als een monnik in een grot

Het einde is in zicht. Ik heb tickets geboekt voor mijn vervolgvlucht naar Peking. Maar vreemd genoeg ben ik niet aan het aftellen. Ik lijk aan het isolement gewend geraakt: ik voel me als een monnik in een grot waar tijd alle betekenis heeft verloren. Een quarantaine heeft iets rustgevends: de buitenwereld meldt zich twee keer per dag voor een temperatuurmeting, maar lijkt verder niet meer te bestaan. Ik heb het gevoel dat ik dit nog weken kan volhouden.

Tot ineens een nieuwe uitbraak in China wordt gemeld, en het is niet te geloven: de bron zit in Xi’an, de stad waar ik nu verblijf. Meteen is de hele stad potentieel risicogebied. Mijn vlucht naar Peking wordt afgelast en een medereiziger krijgt te horen dat hij bij terugkeer in Peking een extra week in thuisquarantaine moet. Dat hij in Xi’an in hotelquarantaine zit en dus onmogelijk met de covidgevallen in contact kan zijn gekomen, doet er niet toe.

Ik denk aan het verhaal van een 17-jarige Nederlander die onlangs ruim zeven weken vastzat omdat hij antistoffen van een eerdere besmetting in zijn bloed bleek te hebben. Wie in quarantaine zit, is overgeleverd aan de genade van de Chinese autoriteiten. Op overtredingen van het epidemiepreventiebeleid staan straffen die gaan van waarschuwingen en boetes tot jarenlange gevangenisstraf. Met andere woorden: wie de ene vorm van opsluiting weigert, riskeert gewoon een andere.

null Beeld Leen Vervaeke
Beeld Leen Vervaeke

Mijn innerlijke monnik geeft er de brui aan en ik voel lichte paniek. Wanneer ga ik ooit uit deze quarantaine raken? Wanneer kan ik weer aan mijn leven beginnen? Wat zit ik hier eigenlijk te doen? Ik begin te beseffen dat ik mijn familie en vrienden in België veel langer niet zal terugzien dan ik zou willen. Ik zie me mezelf niet meteen nog eens drie weken aan een hotelquarantaine onderwerpen, maar de Chinese rigiditeit lijkt evenmin snel te zullen verdwijnen.

Hoelang Peking zijn zerocovidbeleid wil volhouden, weet niemand, maar China-kenners schatten nog minstens een jaar. In Guangdong is een quarantainecentrum met vijfduizend kamers gebouwd, wat niet de indruk geeft van een aflopend beleid. Maar vooral: in februari zijn de Olympische Winterspelen in Peking en in het najaar van 2022 is er het vijfjaarlijkse partijcongres, waar Xi Jinping zijn derde termijn wil binnenhalen. Die topevenementen moeten vlekkeloos verlopen.

Handig instrument

Maar ook daarna is het verre van zeker of Peking de grenzen opent. De Communistische Partij van China ontleent veel legitimiteit aan de succesvolle bestrijding van covid, en presenteert het als bewijs van de superioriteit van het Chinese systeem ten opzichte van liberale democratieën. Om het beleid af te dwingen, is de bevolking enorme angst aangejaagd voor het virus, wat versoepelingen moeilijk maakt. Ook is de werkzaamheid van de Chinese vaccins tegen de deltavariant niet helder.

“De covidpreventie is zo’n handig instrument, het wordt heel lastig om dat op te geven”, zegt Odd Arne Westad, hoogleraar geschiedenis aan Yale en auteur van Restless Empire. China and the World Since 1750. Hij is sinds 2019 niet meer in China geweest, omwille van de quarantaine, zijn langste afwezigheid in veertig jaar. “China bevindt zich in een soort milde noodtoestand. Dat is een heel comfortabele positie. Ik denk dat ze dat zullen uitmelken zo lang ze maar kunnen.”

De Chinese president Xi Jinping is sinds het uitbreken van de pandemie geen enkele keer in het buitenland geweest. Veel China-kenners maken zich ernstig zorgen over het toenemende isolationisme van het land. Beeld REUTERS
De Chinese president Xi Jinping is sinds het uitbreken van de pandemie geen enkele keer in het buitenland geweest. Veel China-kenners maken zich ernstig zorgen over het toenemende isolationisme van het land.Beeld REUTERS

Het isolement past ook in een al langer opkomend nationalisme in China, dat door covid in een stroomversnelling is geraakt en steeds radicaler wordt. “Het is een soort isolationisme, ondersteund door xenofobie”, zegt Low. “Buitenlanders worden als dragers van ziekten gezien. In het slechtste geval promoten de Chinese autoriteiten die xenofobie actief, in het beste geval zijn ze medeplichtig door het niet tegen te gaan. Dat antibuitenlandersentiment past goed in hun verhaal van superioriteit.”

Veel China-kenners maken zich ernstig zorgen over het toenemende isolationisme, dat Peking steeds meer afsluit voor tegenspraak. “China is steeds meer een echokamer aan het worden”, zegt Wuttke van de Europese Kamer van Koophandel. “Dat kan leiden tot een verlies aan realisme en begrip, tot verkeerde beslissingen. Dat is wat vaak gebeurt in gesloten samenlevingen.”

Low: “Het risico op misrekeningen neemt toe, het risico dat China te ver doorslaat in het naar binnen keren. Ik denk dat dat risico niet onaanzienlijk is.”

Ook Westad ziet een toegenomen potentieel voor misverstanden. “Mijn grootste vrees is dat er zich een of andere crisis in de regio zal voordoen. Er zijn er een hoop waaruit je kunt kiezen, maar degene die in toenemende mate mensen bezighoudt, is Taiwan. Door het gebrek aan contact en vertrouwen zou dat tot een veel grotere crisis kunnen leiden dan onder andere omstandigheden. Dat is een groot probleem.”

Het kantelpunt, denken de China-kenners, zal uiteindelijk de economie zijn. Als die te veel schade van het isolement ondervindt, zou er druk uit de zakenwereld of uit de partij kunnen komen. “De vraag is hoe ver het zal gaan voor er tegendruk komt”, zegt Westad. “En nog belangrijker: of de Chinese leiding er iets om zal geven, of dat ze hun greep op de macht belangrijker vinden dan wat er ook met de economie gebeurt. Dat is de hamvraag.”

DAG 23
Voorwaardelijk vrij

Het is gelukt: ik ben terug in Peking. Ruim drie maanden nadat ik er vertrok, ben ik eindelijk weer thuis. Ik ben in Xi’an door mannen in witte pakken op een hogesnelheidstrein gezet, in Peking stap ik eruit als gewone burger. Mijn wijkcomité, dat over mijn eerste week na quarantaine gaat, laat niets van zich horen. Mijn QR-code is groen. Ik wandel door de straten van Peking, ga met vrienden uit eten, laat mijn langzaam herstelde linkerarm masseren. Ik geniet van elk moment in de open lucht.

Onderweg vanuit naar Xi'an naar Peking: handschoenen verplicht. Beeld Leen Vervaeke
Onderweg vanuit naar Xi'an naar Peking: handschoenen verplicht.Beeld Leen Vervaeke

Ik ben weer vrij, maar zo voelt het niet helemaal. Bij een nieuwe uitbraak zijn in één week 133 besmettingen in China vastgesteld, waarvan twaalf in Peking. De stad komt meteen in verhoogde staat van paraatheid.

Een vriend vertelt hoe voor zijn neus een heel gebouw wordt afgesloten, omwille van een ‘verdacht geval’. Twee treinen van Shanghai naar Peking worden halverwege tegengehouden omdat een contactpersoon van een geïnfecteerde zich aan boord bevindt. De 334 passagiers moeten ter plaatse een week in quarantaine.

Ik ben onrustig: straks word ik wéér opgesloten omdat ik me op het verkeerde moment op de verkeerde plek bevind. Ik weet dat dit zal wennen, dat Peking de nieuwe uitbraak snel onder controle krijgt en dat ik straks weer zonder nadenken codes scan en regels volg, me als individu onderwerpend aan het collectief. Maar de drie weken quarantaine hebben mijn blik veranderd: ik heb toegang gekregen tot de veilige bubbel, maar ik ken de prijs.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234