Donderdag 21/01/2021

Iemand wat geld voor cultuur?

Kersvers cultuurminister Sven Gatz (Open Vld) wil besparingen doorvoeren, maar hoopt dat de sector op nieuwe, creatieve manieren aan inkomsten kan komen. De cultuursector reageert niet bepaald enthousiast.

"Meer besparen dan men wil, minder dan men denkt". Met die niet zo blijde boodschap gaat de nieuwe cultuurminister Sven Gatz (Open Vld) de komende maanden de hort op. De cultuurhuizen weten dus wat hen te wachten staat. "Iedereen moet de eerste jaren besparen, dus ook het departement Cultuur", vertelde Gatz gisterenmorgen tijdens zijn passage in het Radio 1-programma De Ochtend.

Al wil de minister de toekomst ook niet te grauw zien. Een zoektocht naar alternatieve financieringsvormen naast de bestaande subsidiekanalen moet de sector langetermijnperspectief bieden. Gatz haalt onder andere de taxshelter aan, waarbij wie investeert in audiovisuele producties een belastingsvoordeel krijgt. Dat systeem zou volgens de minister ook de bredere cultuursector diensten kunnen bewijzen.

"Misschien kan die taxshelter binnen een aantal deelsectoren wel werken", zegt Kurt Melens, algemeen directeur van NTGent. "Maar voor het overgrote deel van de cultuursector is het geen optie." Het systeem rekent immers op een terugverdieneffect waarbij de financiers een bepaald rendement op hun investering krijgen. Bij een succesvolle film is dat delen in de winst geen probleem. Maar met een theaterproductie is het veel moeilijker geld verdienen, wat zo'n productie meteen een stuk minder aantrekkelijk maakt voor potentiële investeerders.

Te laat

Ook over andere mogelijkheden om nog meer geld uit de markt te halen zijn de cultuurhuizen niet meteen optimistisch. "Op zich is het positief dat de minister alternatieven onderzoekt", zegt Luk Van den Bosch, zakelijk directeur bij Toneelhuis. "Maar ik vrees dat hij al snel zal merken dat er op dat vlak nog maar weinig hiaten zijn. De sector werd de voorbije jaren herhaaldelijk met besparingen geconfronteerd en is al een hele tijd op eigen initiatief op zoek naar wat de minister alternatieve financiering noemt."

Bij Toneelhuis gaat het dan onder andere om de verhuur van het gebouw, het optrekken van de ticketprijzen, horeca-uitbating en samenwerking met bedrijven voor bepaalde projecten. Door die inspanningen werd de subsidie-afhankelijkheid de voorbije jaren kleiner. Vandaag is Toneelhuis per jaar goed voor 9 miljoen euro aan inkomsten. Ruim 6 miljoen daarvan zijn subsidies, de rest eigen inkomsten. Bij NTGent horen we een gelijkaardig verhaal. Ook daar zijn de eigen inkomsten goed voor 33 procent van de totale inkomsten.

"We hebben, net als onze collega's, alle mogelijke pistes om aan extra inkomsten te komen, bewandeld", zegt Melens. "Maar ook die zijn eindig. Ik zie eerlijk gezegd weinig mogelijkheden om nog meer geld uit de markt te halen."

Toch zijn er cultuurhuizen die nog beter doen. Het Gentse Kunstencentrum Vooruit bijvoorbeeld. Dat was in 2013 goed voor 8,5 miljoen euro aan opbrengsten, waarvan 'slechts' de helft subsidies. Al is algemeen directeur Stefaan De Ruyck de eerste om te relativeren. "Wij hebben het geluk over een groot café en een multifunctioneel gebouw te beschikken dat zich uitstekend leent voor verhuur", zegt hij. "Dat is een enorme meerwaarde, die zich ook in onze jaarcijfers weerspiegelt."

Toch wil de sector de plannen van Gatz nog niet bij voorbaat afschieten. Veel zal afhangen van de manoeuvreerruimte die de minister krijgt. "Binnen het huidige wettelijke kader zijn de mogelijkheden zeer beperkt", zegt Van den Bosch. "Maar als er aan dat kader gemorreld mag worden, krijgen we een ander verhaal."

De fiscale aftrek van giften bijvoorbeeld kan een stuk efficiënter georganiseerd worden. "En waarom kan er niet gepraat worden over een korting op de werknemersbijdrage en een gunstig fiscaal tarief voor onze acteurs? Geef ons dezelfde voorwaarden als de voetbalclubs in dit land en alle problemen zijn opgelost."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234