Dinsdag 22/10/2019

Klimaat

“Iedereen waarschuwt mij: let maar op dat je niet crasht!”: het dagboek van Anuna De Wever

Anuna De Wever. Beeld BELGA

Klimaatactiviste Anuna De Wever houdt een dagboek bij over en rond het klimaatnieuws in ons land. Hier leest u mee wat ze begin deze maand schreef.

ZATERDAG 2 FEBRUARI

Leonardo Dicaprio

Uitslapen zit er al een tijdje niet meer in: ook in het weekend rinkelt de wekker ontiegelijk vroeg. Wie denkt dat we niets anders te doen hebben dan te spijbelen op donderdag, heeft het mis. We moeten niet alleen de klimaatmarsen organiseren, maar ook ons digitale jongerenplatform onderhouden en overleg plegen met ons panel van experts. We hebben Vlaams Bouwmeester Leo Van Broeck en Jean-Pascal van Ypersele, de ex-vicevoorzitter van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), gevraagd om dat panel op te richten. Experts uit verschillende disciplines kunnen ons dan onderbouwde adviezen geven, die we in een klimaatactieplan gieten. Vóór de verkiezingen willen we dat plan aan de politici bezorgen, zodat ze het kunnen gebruiken voor het nieuwe regeerakkoord. Het zal snel moeten gaan, maar hoe sneller, hoe beter!

Daarnaast worden we voortdurend gevraagd om onze zeg te doen in allerhande media. Tel daar nog de vele mails bij die we uitwisselen met andere organisaties, en je weet dat we constánt bezig zijn.

Ik vind het niet erg dat ik niet meer kan uitslapen: ik krijg enorm veel energie van wat we doen met Youth for Climate. Ik heb echt het gevoel dat we een momentum gecreëerd hebben. Uitgaan doe ik ook al een tijdje niet meer: de laatste keer was twee weken geleden, op de avond van onze 100 dagenviering. Onze actie heeft nu voorrang op alles.

Druk in Leuven

Ik heb het zo druk dat ik niet meer kan volgen wat er allemaal over ons verschijnt. Iemand uit het kernteam van Youth for Climate vertelt me 's avonds dat Leonardo DiCaprio ons vernoemd heeft op Instagram. Geweldig! Een paar dagen eerder had koning Filip ons al geloofd in zijn nieuwjaarstoespraak, maar complimentjes krijgen van Leonardo DiCaprio is natuurlijk cooler. Niet dat ik een typische girl fan ben, maar ik bewonder hem omdat hij al heel lang een milieuactivist is. Met zijn Leonardo DiCaprio Foundation spoort hij mensen ertoe aan hun steentje bij te dragen.

PS: Eigenlijk was de speech van koning Filip ook wel nice, want daarin heeft hij de politici op hun plaats gezet: 'De jongeren zijn wél goed bezig!'

ZONDAG 3 FEBRUARI

Imagine Dragons

Ontbijten doe ik vandaag met Friedl' Lesage: ik ben te gast in haar Radio 1-programma 'Touché'. Fijn dat het twee uur duurt: het biedt me de kans om dieper op onze standpunten in te gaan. Als eerste nummer kies ik 'Warriors' van Imagine Dragons, dat ook de soundtrack is voor het tweede Youth For Climate-filmpje. Het is heel toepasselijk: 'In youth you'd lay / Awake at night and scheme / Of all the things that you would change / But it was just a dream'.

We hebben het ook gedraaid op onze eerste mars. Dat er toen drieduizend mensen meeliepen, vond ik al superveel: ik dacht dat we daar maar met een stuk of tien zouden staan. Maar 'We are the warriors that built this town'! Ik krijg telkens weer een boost van dat nummer.

In de gangen van het VRT-gebouw kom ik Wim De Vilder, Martine Tanghe, Phara de Aguirre en Frank Deboosere tegen. Frank heeft me zelfs gefeliciteerd. Hij is ook een klimaatactivist, extra awesome. Ik betreed een heel nieuwe, boeiende wereld, zonder het belangrijkste uit het oog te verliezen: het klimaat weer op de politieke agenda zetten.

Daarna moet ik mails sturen en berichten beantwoorden: geen lazy Sunday voor mij.

MAANDAG 4 FEBRUARI

Een leugen

Vandaag en morgen een facultatieve vrije dag, dus geen school! Al is 'vrij' een relatief begrip: mijn agenda is volgeboekt. Tussen alle interviews en fotoshoots door lees ik dat Delhaize bakken kritiek heeft gekregen voor hun plastic verpakkingen van bouwblokjes. Dat mensen zich meer van zulke dingen bewust worden, doet me plezier.

's Avonds krijg ik telefoon van een journalist: of ik wil reageren op het filmpje dat is opgedoken van Joke Schauvlieges nieuwjaarstoespraak voor het Algemeen Boerensyndicaat? Ik weet niet waarover hij het heeft, en beloof terug te bellen nadat ik het filmpje heb bekeken.

Als ik het zie, moet ik keihard lachen. De Staatsveiligheid zou haar verteld hebben wie achter de klimaatbeweging zit? Ik weet meteen dat die leugen haar niet ver zal brengen, want het is niet meer dan dat: een leugen. De Staatsveiligheid? What the fuck?

DINSDAG 5 FEBRUARI

Grandioze Greta

Vandaag is het Grey Day, de dag waarop onze eigen groene energie op is voor de rest van het jaar. Als we zo voortdoen, halen we de deadline van 2020 niet. Alleen Luxemburg, Nederland en Malta doen het slechter. Erg. De politici zijn wellicht te bang voor de komende verkiezingen om maatregelen nemen die de bevolking volgens hen niet zal appreciëren. Dwaas, die particratie. Het klimaat heeft toch geen politieke kleur?

In 'De ochtend' en in 'VTM Nieuws' reageer ik op de uitlatingen van Schauvliege. Ook al heeft ze zich ondertussen geëxcuseerd, ik snap niet dat een minister zulke uitspraken doet. Veel tijd om erover na te denken heb ik niet, want om halfelf word ik in de Munt in Brussel verwacht voor de persconferentie van Sign for My Future, het breedst gedragen klimaatinitiatief ooit in België. Sign for my Future is al twee jaar met de materie bezig, en heeft een heel groot bereik bij bedrijven, ngo's en multinationals. Alle geëngageerde bedrijven hebben een bindende wet getekend, waarin staat hoe zij zich zullen inzetten voor het klimaat.

's Namiddags beleef ik een persoonlijk hoogtepunt wanneer we skypen met Greta Thunberg, de 16-jarige Zweedse die na de zomervakantie elke dag met een spandoek aan het Zweeds parlement stond om aandacht te vragen voor de dreigende klimaatverandering. Zij is onze inspiratiebron: wij hebben haar protest uitgebreid naar België. Daar was ze ons heel dankbaar voor. Greta doet alles in haar eentje: niet simpel. Ze vertelde over alle haatmail die ze krijgt.

Zelf sta ik er nog elke dag van te kijken hoeveel haat er in deze wereld is. Ik vraag mij af of de mensen die haat verspreiden daar zelf gelukkig van worden. Greta vond steun bij ons en wij bij haar. We gaven elkaar een peptalk: 'Goed bezig!' Er waren ook journalisten van 'Pano' aanwezig, die het gesprek gefilmd hebben — ze volgen ons al een tijdje voor een reportage.

Skypen met Greta

Greta is trouwens erg down-to-earth. Zij is gewoon een 16-jarige die iets wil veranderen, ik ben een 17-jarige die iets wil veranderen. Als ik daar met iemand rustig over kan praten, dan wel met haar. Het gesprek heeft maar vijf minuten geduurd, want we hebben het allebei enorm druk. Maar ik heb haar zeker niet voor het laatst gehoord.

Voor Moeder Aarde is het Grey Day, maar voor Joke Schauvliege is het een zwarte dag: net als de rest van Vlaanderen zie ik 's avonds op tv hoe ze in tranen afscheid neemt van haar ambt. Ze verklaart bezweken te zijn onder de druk van alle sms'en die haar via Act for Climate Justice gestuurd zijn. Ik ga niet akkoord met die actie, het is een heel destructieve manier om te laten merken dat je het niet eens bent met haar beleid. Met Youth for Climate voeren wij actie op een positieve manier: de hand reiken om samen te werken.

Dat betekent niet dat ik de leugens van Schauvliege goedkeur. Ik weet niet of de beslissing van Wouter Beke terecht is of niet — dat is mijn domein niet. Maar het is alleszins niet oké dat een minister complottheorieën verzint. En ze hééft natuurlijk het klimaat verwaarloosd, dat is ook niet oké.

Mijn telefoon staat roodgloeiend. Men probeert mij in een rol te duwen: 'Verdedig je maar! Kom het maar uitleggen!' Maar ik hoef helemaal niets uit te leggen, want Schauvlieges complottheorieën slaan werkelijk nergens op. Ik krijg de vraag of ik blij ben met haar ontslag. Niet per se, nee. Het lijkt mij zelfs een stap achteruit: de nieuwe minister zal zich moeten inwerken, waardoor er wellicht niet veel meer zal kunnen gebeuren vóór de verkiezingen.

Het blijkt heel moeilijk om politici bij de zaak te houden. Ik ben hun onderlinge geruzie beu. In plaats van elkaar constant van alles te verwijten, zouden ze beter gewoon samenwerken.

PS: Ik had medelijden toen ik Schauvliege zag huilen op tv. Ik hoop dat iemand haar een dikke knuffel geeft, en dat ze met rust gelaten wordt. En dat ze toch kan genieten van de vrije tijd die ze nu heeft.

WOENSDAG 6 FEBRUARI

Tomorrowland

Na school moet ik een uurtje nablijven ter compensatie voor mijn donderdagse gespijbel. Maar zo erg is dat niet: in dat uur bedenken we met een klimaatcomité wat we op school kunnen verbeteren. Veel leerlingen ruimen op tijdens dat uur, en er wordt veel over de klimaatmarsen gebabbeld.

's Namiddags word ik uitgenodigd door de organisatoren van Tomorrowland, die het festival groener willen maken. Tomorrowland bereikt een divers miljoenenpubliek. Ongeacht waar je vandaan komt, tot welke sociale klasse je behoort of welke politieke idealen je nastreeft: iederéén komt er drie dagen samen om zich via de muziek met elkaar verbonden te voelen. Als je erin slaagt om diezelfde energie in het klimaat en de natuur te steken, dan kun je grote dingen bereiken.

Ze hadden het bijvoorbeeld over care to camp, wat inhoudt dat iedereen na de laatste festivaldag meehelpt met opruimen. Ook hebben ze een beperkt aanbod aan vleesgerechten, er zijn vooral vegan- en veggie-standjes. Het zijn wereldverbeteraars! Ze zijn duidelijk bezorgd om onze planeet. Jammer dat ik nog geen 18 ben: ik mag nog niet naar Tomorrowland.

Tussendoor verneem ik dat Delhaize paginagrote excuses aanbiedt in de kranten, voor het onnodige plastic bij hun spaaractie. Sympathiek.

Met Youth for Climate roepen we op tot een Global Strike for Future op vrijdag 15 maart. Ook in veertig andere landen roepen jongeren daartoe op. Het initiatief komt van (hoe kan het ook anders) Greta Thunberg. We willen dat de hele wereld, volwassenen incluis, die dag staakt of spijbelt. We hopen dat de lands- en leeftijdsgrenzen wegvallen in de strijd voor het klimaat.

PS: Mocht iedereen zo hard bezig zijn met het klimaat als met de vermeende complottheorieën, dan zou het klimaatvraagstuk al lang opgelost zijn!

DONDERDAG 7 FEBRUARI

Geweldloos en proper

Ik heb nog elke week stress voor de mars: 'Shit! Zal er wel genoeg volk zijn en zal alles wel goed verlopen?' Zou die stress tegen de tiende mars wegvallen?

Vandaag vindt onze klimaatmars niet in Brussel plaats, maar in Leuven, op uitnodiging van KlimaLeuven. Een geweldige dag: meer dan tienduizend betogers lopen mee. In Brussel, Antwerpen, Kortrijk, Limburg en Wallonië zijn er samen nog eens meer dan zesduizend activisten. Ik ben supertevreden! Het gaat ons niet om de recordaantallen: we willen héél België meekrijgen. En dat lukt beter met marsen in het hele land, want het is voor veel jongeren te duur om elke donderdag een treinticket naar Brussel te betalen - een probleem dat wij ook aankaarten. Er stond in Leuven een hele rij mensen die een selfie met mij wilden. Dat blijft toch wat raar.

Bij onze noorderburen vond de eerste klimaatmars plaats: meer dan tienduizend jongeren zijn door Den Haag gestapt! De 16-jarige Stijn Warmenhoven (ocharme, over zijn familienaam zullen nog veel grapjes gemaakt worden) heeft de betoging samen met zijn vrienden georganiseerd. We hebben al vaak met hen geskypet, omdat het belangrijk is dat ons protest internationaal gaat. Ik ben superblij dat het een groot succes was.

De onderwijsvakbonden hebben laten weten niet mee te staken op de Global Strike for Future op 15 maart, omdat ze zich 'zorgen maken over de veiligheid'. Ik snap niet goed wat ze daarmee bedoelen. Het was vandaag de vijfde Youth for Climate-mars, de grootste betoging ooit in Leuven, en net zoals de vorige keren heeft de politie ons verteld dat ze nog nooit zo'n propere en geweldloze betoging hebben meegemaakt. De vakbonden hoeven zich dus geen zorgen te maken.

's Avonds breng ik een bezoek aan mijn lieve opa, die in het ziekenhuis ligt. En daarna moet ik me nog op mijn schoolwerk storten: ik moet in juni mijn middelbareschooldiploma behalen, net als alle andere laatstejaars.

VRIJDAG 8 FEBRUARI

Drie toetsen

Vandaag heb ik drie toetsen: Nederlands, aardrijkskunde en wiskunde. Ik heb tussen alle drukte door tijd moeten zoeken om te studeren, dus ik hoop dat het zal meevallen. Iedereen waarschuwt mij: 'Let maar op dat je niet crasht!' Ik kan hen geruststellen: I'm handling it. No worries.

Ik denk nog vaak en graag terug aan onze eerste mars vorige maand. De opkomst was de laagste tot nu toe, maar het was een onvergetelijke dag. Toen ik met Kyra het idee voor de klimaatmarsen opvatte, zeiden klasgenoten: 'Waar zijn jullie mee bezig? Niemand zal komen, je zult jezelf belachelijk maken!' Daar dan toch met drieduizend mensen staan is ongelofelijk.

PS Afgelopen zondag zei Friedl' Lesage in 'Touché' dat ik een maand geleden volstrekt onbekend was, en dat iedereen nu weet wie ik ben. Soms wou ik dat ik nog steeds onbekend was, om tot rust te kunnen komen. Maar ik ben heel blij met hoe het allemaal gelopen is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234