Zaterdag 23/01/2021

Iedereen trekt 'paraplu' open over dood Jacob

In de nasleep van de dood van Jonathan Jacob groeit de ergernis over het feit dat geen enkele betrokken partij de verantwoordelijkheid op zich neemt. 'Iedereen wast zijn handen in onschuld.'

"Iemand is dood, maar niemand is schuldig of verantwoordelijk. Dat gevoel blijft nu kleven", zegt ex-vrederechter Jan Nolf over de dood van Jonathan Jacob en de debatten achteraf. "Zoals Erwin Mortier zei: het lijkt wel de dans der maharadja's. Iedereen dans rond elkaar heen, maar ze tikken elkaar niet aan. Binnen justitie doet dat fenomeen zich stelselmatig voor bij rampen. Nooit wordt de verantwoordelijkheid opgenomen."

Ruim drie jaar na het overlijden van Jacob in de politiecel van Mortsel en vijf dagen na de Panorama-uitzending groeit de ergernis over de zogeheten paraplu's. Nolf zelf vindt vooral dat het vermeende geknoei van het parket over het bevel tot 'platspuiten' opnieuw moet bekeken worden, en net niet door de Hoge Raad van Justitie, zoals nu zal gebeuren. Maar er is meer.

"Volgens mij is er sprake van een gedeelde verantwoordelijkheid: de psychiatrie was wettelijk verplicht om de man op te nemen, de politieagenten hebben excessief geweld gebruikt en het parket heeft wellicht de opdracht gegeven om de man plat te spuiten", zegt Stefaan Van Hecke, Kamerlid voor Groen. "Ik stel mij ook vragen bij de rol van die arts, volgens de beelden heeft hij nagelaten om de gezondheidstoestand van Jacob te controleren voor hij die spuit zette. Maar op dit moment lijkt het er toch sterk op dat alle betrokkenen proberen de verantwoordelijkheid en regie van die dag op elkaar door te schuiven."

Van Hecke stelt vast dat er vooral geschermd wordt met procedures en richtlijnen. "Zo hoor ik zeggen dat het BBT de richtlijnen correct heeft nageleefd. Excuseer? Dan wil ik wel eens weten wat die richtlijnen inhouden: klop er gewoon op?" En over toenmalig korpschef Eddy Baelemans, vandaag veiligheidsadviseur van Annemie Turtelboom (Open Vld), die stelt dat hij de beelden niet eerder zag wegens geheim van het onderzoek: "Daarmee maakt hij zich er toch wat te gemakkelijk vanaf. Er is iemand gestorven en hij wist dat. Volgens wat ik begrijp, kon hij de beelden wel degelijk opvragen voor een tuchtonderzoek. Dat recht had hij moeten gebruiken. Het is ook absurd dat agenten niet gesanctioneerd worden omdat er mogelijk fouten in de procedure zullen sluipen. Dat is toch de wereld op zijn kop? Ik vraag me af hoe ver een agent over de schreef moet gaan voor hij berispt wordt?"

Fouten erkennen

Eenzelfde geluid bij Ben Weyts, Kamerlid voor N-VA: "Iedereen wast de handen in onschuld. Ondertussen overheerst het lef om in alle andere richtingen te schieten." Zo wijst Weyts op de uitspraken van Baelemans, die zondag als Open Vld'er stelde dat het BBT onder de federale politiekoepel moet worden opgenomen, zoals het Comite P al tien jaar suggereert. "De liberalen bestierden het departement Binnenlandse Zaken jarenlang. In 2010, na de dood van Jacob, zei toenmalig voogdijminister Annemie Turtelboom dat er niets aan de hand was met het BBT. Alsof het probleem niet langer aan de orde was."

Volgens Weyts moeten de betrokken diensten de fouten of vergissingen op z'n minst erkennen. Ook Van Hecke maakt zich zorgen. "In dossiers over politiegeweld is de ware toedracht moeilijk te achterhalen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234