Woensdag 29/01/2020

Iedereen siddert voor de stembus, behalve N-VA

Hoewel er in de Wetstraat al druk over verkiezingsscenario’s wordt gespeculeerd, klinkt het op alle partijhoofdkwartieren nog steeds dat niemand vragende partij is om opnieuw naar de kiezer te trekken. ‘Verkiezingen lossen niet alleen niets op. Wie dat eist, dreigt ook het deksel op de neus te krijgen van de kiezer’, klinkt het steevast. Maar wat als dat scenario binnen enkele weken of maanden toch werkelijkheid zou worden? Belangrijker dan de praktische vragen - staat er genoeg geld op de rekening voor een nieuwe campagne - is de vraag hoe de Vlaamse partijen er politiek voor staan. Wij lijsten alvast hun sterke en zwakke punten voor u op.

Zwaktes:Zoals het er nu naar uitziet zit de N-VA in een zetel. Maar in de politiek kan alles snel evolueren. Als de onderhandelingen nog lang aanslepen, loopt de partij het risico dat de mensen de politieke impasse beu raken. Op het N-VA-hoofdkwartier beseffen ze dat de stemmen om eindelijk werk te maken van de sociaal-economische problemen vroeg of laat ook luider gaan beginnen klinken. Overmoed.

Sterktes: Als er een Vlaamse partij is die niet met een bang hartje naar verkiezingen moet kijken, dan is het wel de N-VA. De partij haalt scores in de peilingen die de laatste jaren nooit gezien zijn. De Vlaams-nationalisten hebben met voorzitter De Wever ook een boegbeeld in huis dat het Vlaamse politieke speelveld domineert. Sinds de verkiezingen van juni is hij niet uit de media weg te slaan. Net zoals Yves Leterme in 2007, is De Wever vandaag de incarnatie van de Vlaamse politicus die voor verandering kan zorgen. Door als koninklijk verduidelijker een uitgebreide nota op de onderhandelingstafel te leggen en vooral door de furieuze Franstalige reactie daarop draagt hij sinds dit weekend ook het aura van een man die bereid is om compromissen te sluiten maar op een ‘non’ botst op aan de overkant van de taalgrens. Terwijl een aantal N-VA’ers regelmatig als caractériels worden afgeschilderd, wordt De Wever in brede lagen van de bevolking bekeken als iemand die op een geloofwaardige manier voet bij stuk houdt. De grootste troef voor de N-VA is echter dat het politieke leven nu al maanden rond het communautaire draait, hun thema bij uitstek.

Zwaktes: CD&V heeft vandaag waarschijnlijk een van de minst benijdenswaardige posities. Tijdens de onderhandelingen werd er tot dusver steeds voor gekozen om de N-VA geen duimbreed te lossen op het communautaire thema. Daarop kan ze weinig winnen, zeker in vergelijking met de N-VA. En de partij heeft evenmin andere thema’s waarop ze zich als marktleider kan profileren. Het grote probleem is dat CD&V geen uitgesproken federaal boegbeeld meer heeft. In juni trok niet Leterme, maar Europees Parlementslid Marianne Thyssen de lijst. Die laatste gooide ondertussen de handdoek in de ring. De kans dat Kris Peeters zijn Vlaamse regering in de steek laat om boegbeeld te worden bij eventuele vervroegde verkiezingen lijkt onbestaande.

Sterktes: De christendemocraten kunnen nog altijd teren op het beeld van een partij die al decennialang op een serieuze en betrouwbare manier aan politiek doet. Hoewel ze geen absoluut federaal boegbeeld hebben, kunnen ze terugvallen op een aantal stemmentrekkers als Inge Vervotte. Bij de CD&V nuanceren ze trouwens het gebrek aan boegbeeld. “Een partij die 17 procent haalt hoeft niet zonodig een kandidaat-premier naar voren te schuiven. En als premier van een regering in lopende zaken scoort Leterme de laatste maanden goede punten.”

Zwaktes: De liberalen hebben de stekker uit de vorige regering getrokken en zijn daar niet voor beloond door de kiezer. Sindsdien hebben ze niet echt de wind in de zeilen. De Oosterweeldiscussie eindigde bijvoorbeeld niet met intern gerommel tussen CD&V, N-VA en sp.a in de Vlaamse regering, maar met heibel bij de Antwerpse Open Vld-afdeling. De beslissing om in Antwerpen uit de lokale meerderheid te stappen, werd uiteindelijk na een paar dagen teruggedraaid.

Sterktes: Een van de liberale troeven is dat ze bij de vorige verkiezingen een nieuwe generatie politici hebben gelanceerd. Waarschijnlijk is het nog net iets te vroeg om daarmee te oogsten. Maar voorzitter Alexander De Croo blijft het wel uitstekend doen in de populariteitspolls. De partij heeft zich de voorbije maanden ook systematisch ver gehouden van de onderhandelingen. “Op die manier worden we in elk geval niet gelinkt aan de venijnige commentaren en scherpe uithalen die om de haverklap opduiken”, merkt een liberaal op. Als de onderhandelingen nog een tijdje aanslepen, zullen sociaal-economische thema’s en begrotingsproblemen ongetwijfeld hoger op de agenda komen. Laat dat net het favoriete onderwerp van de liberalen zijn.

Zwaktes: De Vlaamse socialisten hebben nog niet echt een nieuw elan gevonden. Tekenend was het inhoudelijke visiecongres van het voorbije weekend dat volledig werd overschaduwd door de politieke crisis. De boodschap dat ze een grote staatshervorming willen met de nodige aandacht voor de financiering van de federale sociale zekerheid verdrinkt wat in het communautaire geweld.

Sterktes: De partij profileert zich als het “redelijke alternatief”, als een partij die voor oplossingen gaat en goede contacten heeft bij andere partijen en aan de overkant van de taalgrens. Frank Vandenbroucke en Johan Vande Lanotte zijn niet echt wissels op de toekomst, maar blijven het goed doen in de peilingen.

Zwaktes: De partij zit al enkele jaren in het slop. Niet alleen de kiezers keren Vlaams Belang massaal de rug toe, ook enkele kopstukken stappen op. Goudhaantje Marie-Rose Morel stuurde onlangs haar partijkaart terug en gewezen voorzitter Frank Vanhecke liet weten dat hij niet meer op een Vlaams Belang-lijst zal staan. Voorzitter Bruno Valkeniers slaagt er maar niet in het tij te keren. Op andere boegbeelden als Philip Dewinter en Gerolf Annemans komt stilaan ook wat sleet te zitten. Bovendien heeft N-VA het Vlaamse thema volledig naar zich toe getrokken.

Sterktes: Als de partij van Bart De Wever ooit een heel mager communautair akkoord zou slikken, kan Vlaams Belang misschien een beetje uit het dal klimmen. Maar die kans lijkt vrijwel onbestaande.

Zwaktes: De partij schommelt al enkele jaren tussen de 6 en 8 procent van het Vlaamse electoraat. De grote sprong voorwaarts zit er niet echt aan te komen. Zeker omdat het er niet naar uitziet dat de groene thema’s snel hoog op de agenda zullen komen, aldus een groen kopstuk.

Sterktes: Groen! heeft er de voorbije maanden voor gekozen om zich constructief op te stellen. Van bij de start van de onderhandelingen liet de partij weten dat ze bereid is in een regering te stappen. Toen dat moeilijk bleek te liggen, zijn de groenen mee blijven onderhandelen over een communautair akkoord. Op die manier hoopt de partij duidelijk te maken dat een stem voor Groen! geen verloren of luxe-stem is. Voorzitter Wouter Van Besien is de voorbije maanden ook gegroeid in zijn functie.

Zwaktes: Lijst Dedecker zit sinds 2009 in een neerwaartse spiraal. De N-VA heeft de kiezers weggezogen en domineert de volledige rechterflank. In de oppositie krijgen ze concurrentie van Open Vld.

Sterktes: Hoewel Jean-Marie Dedecker niet meer de wervingskracht heeft van een paar jaar geleden, blijft de LDD-voorzitter een troef.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234