Zondag 08/12/2019

China

Iedereen in China is woedend op student die in Amerika "de frisse lucht van vrijheid" had geproefd

Kunming is een stad waar Chinezen juist en masse op vakantie gaan, omdat de lucht er schoon is. Beeld REUTERS

Een half miljoen nationalistische haters op het Chinese Internet, de propagandadienst van een provinciehoofdstad en zelfs het Chinese Ministerie van Buitenlandse Zaken: iedereen is woedend op Yang Shuping. De theaterstudent aan een Amerikaanse universiteit overdreef de luchtvervuiling in haar geboortestad Kunming, omdat ze smog als metafoor voor haar kritische mening over gebrek aan vrijheid en democratie in China gebruikte in een redevoering tijdens de diploma-uitreiking op de Universiteit van Maryland.

Kunming is een stad waar Chinezen juist en masse op vakantie gaan, omdat de lucht er schoon is. Yang zei met gevoel voor persoonlijk drama dat ze daar met vijf verschillende mondmaskers in haar tas liep. 

"Altijd als ik naar buiten ging, moest ik een mondkapje dragen omdat ik anders ziek kon worden." Daarna zegt ze hoe ze in de VS was "bevrijd" van "met een smog beslagen bril, ademhalingsmoeilijkheden en onderdrukking".

Ze had aan de Universiteit van Maryland van "de frisse lucht van vrijheid van meningsuiting" geproefd, terwijl in China "slechts het verhaal van de autoriteiten wordt verteld".

Beledigde Chinese medestudenten flansten een protestvideo in elkaar onder de hashtag #proudofChina. Ze eisen excuses van Yang en het universiteitsbestuur. Een Chinees haat-account waar Yang wordt bestookt met foto's van schone lucht, is binnen een etmaal een half miljoen keer bekeken. Op Yangs Facebookaccount en haar andere digitale uitingen wordt ze bedreigd. "Kom vooral niet terug naar China" is een van de vriendelijkste opmerkingen.

In de Verenigde Staten studeren zo'n 370.000 Chinese universiteitsstudenten. Ze komen in de Verenigde Staten in aanraking met westerse vrijheden en ideeën, maar de band met China blijft sterk. De lijnen tussen Chinese studenten en de Chinese staat zijn kort.

Woensdag deed zelfs het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken een duit in het zakje. Woordvoerder Lu Kang: "Elke Chinese burger moet bij het beoordelen of becommentariëren van zijn land een verantwoordelijke houding tentoonspreiden, daartoe is elke toerekeningsvatbare persoon in staat." 

Yang, die net als haar ouders de Amerikaanse nationaliteit heeft, probeert met excuses op de Chinese twitterdienst Weibo de ophef te sussen. Sorry is echter niet genoeg: zelfs haar geboortestad Kunming wringt zich in alle bochten om afstand van Yang te nemen. "De lucht in Kunming is wel degelijk fris en zoet", aldus de stad op zijn Twitter-account.

Geen verontschuldigingen

De Universiteit van Maryland weigert zich te verontschuldigen voor het feit dat Yang een podium kreeg om een mening te vermondigen waar niet alle Chinezen blij mee zijn. Daar moeten Chinese studenten tegen kunnen, aldus een verklaring van de universiteit.

Niet iedere onderwijsinstelling staat zo sterk in de schoenen. De grootste universiteit in Australië, Monash, vreesde een Chinese shitstorm na klachten over een meerkeuzetoets met "op vooroordelen gebaseerde" vragen bij het vak personeelsbeleid. Een voorbeeld: wanneer spreken Chinese ambtenaren de waarheid? Antwoord: "Als ze dronken en onvoorzichtig zijn." De toets baseert zich op een algemeen spreekwoord in de trant van "dronken en gekken spreken de waarheid" dat niets met ambtenaren te maken heeft, en een tien jaar oude enquête die in anti-Chinese media vaak wordt opgevoerd.

Na klachten van Chinese studenten bij het Chinese consulaat zette Monash prompt de betrokken docent op non-actief. Monash is niet gebaat bij ruzie, want de onderwijsinstelling heeft een eigen campus in China.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234