Maandag 21/06/2021

Iedereen ging dood, maar de sfeer was goed

Fietsen herstellen kon hij als de beste. Mensen genezen van kanker ging Klaus Ross iets minder goed af. Twaalf Belgen lieten zich het afgelopen jaar behandelen in het kliniekje in het Duitse Bracht-Brüggen. Van zes onder hen rest enkel een rouwkaartje.

Een serveerster in het restaurantje onder het Burgemeisteramt verkiest te speculeren op iets eenmaligs. Iets waar de klok voor terug te draaien valt.

De uiterlijke tekenen rondom het oude hotelletje aan de overkant van het dorpsplein bieden anders weinig grond tot hoop. Het witte plaatje met de vermeldingen Heilpraktiker Klaus Ross en Biologische Kankerbehandeling Centrum Bracht - drietalig, ook Nederlands - is verwijderd. Een bruine vlek rondom de huisbel vormt een aandenken aan de passage van de criminele sectie van de politie uit Mönchengladbach, vorige week nog. Het hele gebouw is toen nog eens uitgekamd en er zijn vingerafdrukken genomen.

"De mensen die daar kwamen, hadden altijd iets vrolijks", zegt de serveerster. "Het was niet dat ze er doodziek uitzagen of zo. Ze kwamen hier wel eens lunchen, vrouwen met sjaals die hun kaalheid trachtten te verbergen. Het had iets van een groepsuitstap."

Klaus Ross was een man van aanzien in het 7.000 zielen tellende stadje net voorbij de Nederlands-Duitse grens, vlak bij Venlo. En dat is hij ondanks alles wat sinds begin augustus naar boven kwam nog steeds. "Ook in de reguliere geneeskunde maken ze weleens fouten", zegt een dame in de wachtrij bij Dohlen Apotheke, waar Herr Ross zijn infusen liet aanmaken, binnensmonds foeterend over de zoveelste journalist die het imago van het stadje naar beneden komt halen. "Maar daar hoor je nooit wat over."

Christine en Leentje

Een maand geleden beleefden Christine Goedhuys en haar echtgenote Leentje Callens (55) uit Beveren-Waas in de consultatieruimte in het gebouwtje aan de Marktstrasse hun intake-gesprek. Christine noch Leentje had nooit enige belangstelling voor alternatieve geneeskunde, maar de therapie van dokter Ross werd ook niet als zodanig toegelicht. Alle verdere perspectieven van Leentje zaten vastgebeiteld in dat ene verschrikkelijke woord. Uitbehandeld.

"We zouden gaan trouwen", zegt Christine. "De ziekte heeft het allemaal versneld. Leentje kreeg in oktober te horen dat ze kanker had aan de alvleesklier. Ze kreeg chemo en de tumor werd operatief verwijderd. Daarna volgde ze een nieuwe chemokuur. Op een gegeven moment is Leentje ook kankervrij verklaard, maar ze bleef zich rotslecht voelen en gewicht verliezen. Ze was 17 kilo kwijt en bleef last hebben van diarree. Haar toestand bleef achteruitgaan."

Ze lieten zich overtuigen door de website van het Biologisches Krebszentrum Bracht (BKB): 'De wonderpil tegen kanker bestaat helaas nog niet. Om kanker onder controle te krijgen is het belangrijk uw hoop niet enkel op één 'stofje' te vestigen. Hoe meer u doet, des te groter de kans is op succes.' Klaus Ross vertelde Christine en Leentje tijdens het intake-gesprek over Otto Heinrich Warburg, de joodse Nobelprijswinnaar geneeskunde in 1931. Over zijn ontdekking van de aerobe stofwisseling en hoe kankercellen vooral worden gevoed door glucose. Het kwam er gewoon op aan de kwaadaardige cellen te lijf te gaan met de glucoseblokker 3-bromopyruvat (3-BP).

"Volgens Klaus Ross hadden testen bij ratten al hoopgevende resultaten opgeleverd, maar wachtte de klassieke wetenschap verdere testen af voor er ook bij mensen mee te beginnen", zegt Christine. "Voor Leentje klonk dat als: 'Er is medicatie op komst, maar voor mij komt die misschien te laat.' In zo'n situatie is er niet veel ruimte voor ratio, je klampt je vast aan die ene strohalm. Leentje was niet terminaal, haar tijd was echt nog niet gekomen. Wij hoopten op zijn minst dat ze door deze behandeling wat zou aansterken. Baat het niet, schaadt het niet."

Fietsenmaker

Het privékliniekje in Bracht-Brüggen opende pas twee jaar geleden de deuren. De stichter en bezieler was de Nederlander André Hartel, een gewezen rij-instructeur, hoteluitbater en koffiegroothandelaar uit Venlo. Hartel haalde in maart 2014 de lokale krant De Trompetter met zijn verhaal. Bijna een roman. Met de hulp van alternatieve genezer Wim Huppes was het hem gelukt om zichzelf te genezen van longkanker, stond er.

Volgens De Trompetter was Hartel nu vastbesloten zijn leven in dienst te stellen van anderen voor wie de reguliere geneeskunde niets meer te betekenen had. De enige investering, stond er, was de aankoop van een hyperthermie-apparaat voor zo'n 40.000 euro. Daarmee zou onder toezicht van de Duitse anesthesiste Bozena Kilarski de lichaamstemperatuur van de patiënt worden opgedreven tot 40 en zelfs 42 graden Celcius. De kankercellen zouden er bij wijze van spreken worden uitgekookt. "André heeft zijn koffiegroothandel inmiddels aan zijn zoon overgedragen", berichtte De Trompetter nog, "om zich zeven dagen per week te kunnen bezighouden met het verwezenlijken van zijn droom."

Een reconstructie door de Nederlandse krant Trouw laat zien hoe het ooit allemaal op de zolder van de koffiegroothandel in Venlo was begonnen als een gezellige Hollandse club. Zwaaiende handjes op de groepsfoto. Het kliniekje draaide op vrijwilligers, vaak zelf ex-kankerpatiënten. Een voetreflexzonetherapeute, een dame met een praktijk voor intuïtieve ontwikkeling, een ambtenaar van de gemeente Venlo die bij de lokale kleinhandelaars spaarvarkens neerzette voor een bijdrage aan de goede zaak.

Bozena Kilarski, de enige enthousiasteling van het eerste uur met iets als een medische achtergrond, trok eind 2014 de deuren van het kliniekje achter zich dicht. Volgens Trouw omdat ze het niet eens was met Hartels "eigenzinnige opvattingen over de medicatie". Hartel had volgens nabestaanden van ex-patiënten de gewoonte om elk argument dat hem niet beviel van tafel te vegen met: "Wie is hier de ervaringsdeskundige?"

Eind 2014 nam Klaus Ross de positie van Kilarski over. Hij poseerde op de inmiddels weggehaalde website van zijn kliniek in een witte doktersjas en met een stethoscoop om de hals. In werkelijkheid is Klaus Ross van opleiding fietsenmaker. Hij studeerde biomedische technologie, werd later product manager in een bedrijf dat ziekenhuisapparatuur verkoopt. In 2010 beëindigde hij een opleiding 'natural healing'. Het duurde niet lang of ook Hartel en hij raakten in conflict, waarna alle Nederlandse vrijwilligers een na een wegtrokken uit Bracht-Brüggen.

Van dat moment af heette het Klaus Ross Centrum.

Online gekocht

Het stadje heeft iets buitengewoon vredigs. Een postkaartje. Aan elke oude huisgevel hangt ter gelegenheid van het 900-jarige bestaan van Bracht-Brüggen een plakkaatje van de lokale heemkundige kring. Omtrent het gebouw van de BKB-kliniek zegt het dat hier vanaf 1805 een Hotel König gevestigd was. Het pleintje aan het eind van de Markstrasse wordt voorts omzoomd door de evangelistische kerk en het gemeentehuis.

Leentje, weet Christine nog, ervoer de omgeving als erg rustgevend. Vertrouwenwekkend. De hele therapie zou tien weken duren. Het complete traject kostte 9.900 euro, vooraf te betalen. Leentje zou elke ochtend naar de kliniek moeten komen voor een nieuw 3-BP-infuus. De eerste sessie begon op maandag 25 juli.

"We waren niet alleen", zegt Christine. "Er waren nog vier andere patiënten, onder wie Peter en Joke. De meeste mensen hadden datzelfde woord op de lippen. Uitbehandeld."

Dat creëert logischerwijze een aparte sfeer. Tegenover de NOS getuigde Klaas Tulp, een docent geschiedenis met terminale alvleesklierkanker die zich in mei liet behandelen, over de hechte band onder de patiënten aan het infuus: "Je praat over van alles. Allemaal hadden we via via van Ross gehoord. Sommigen hadden hun huis verkocht om de behandeling te kunnen betalen. We waren allemaal even positief over hem. Dat wil je als patiënt ook zijn. Want het gros van de mensen die naar de kliniek gingen, was in feite opgegeven."

Klaus Ross sprak zijn patiënten moed in met een uitspraak van Luther: 'Wanneer de wereld morgen ten onder gaat, plant ik vandaag nog een appelboom.'

Voor Leentje en twee andere patiënten was er na woensdag 27 juli geen morgen meer.

"Het was de derde dag van de behandeling", zegt Christine. "En je zag het meteen. Zodra het infuus werd aangebracht, draaide Leentje weg. Ze was heel erg misselijk. Je zag dat ook de andere patiënten in de problemen kwamen. Klaus Ross minimaliseerde wat hij zag. Hij zei enkel dat hij normaal baxters gebruikte die voor hem werden geprepareerd in de apotheek om de hoek en hij nu voor het eerst 3-BP in poeder en baxters online had aangekocht in de Verenigde Staten."

'Ze waren al ziek'

Christine bracht haar echtgenote op woensdagmiddag terug naar hun hotel in Venlo, stopte haar daar in bed. Aan haar toestand verbeterde er niets, integendeel. Rond 4 uur 's nachts belde Christine een ziekenwagen.

"De urgentiearts gaf meteen aan dat men in het ziekenhuis van Venlo weinig zou kunnen doen. We zijn toen met 200 per uur naar een grotere kliniek in Nijmegen geraasd. Men heeft geprobeerd om Leentje te doen ontwaken, maar alle hulp kwam te laat. Ze is rond 3 uur 's middags hersendood verklaard. Samen met haar zus hebben we toen besloten de machines te laten stilleggen."

Wat later kreeg ze een mail van de man van Joke. Ook zij was overleden. Bij de politie in Nijmegen kreeg ze te horen dat ook Peter was overleden.

Een team van 20 rechercheurs tracht nu vanuit Mönchengladbach de omvang van het schandaal op te meten. Er was eerst sprake van 69 mogelijk verdachte overlijdens, maar het openbaar ministerie minimaliseerde gisteren dat cijfer en hield het op vijf. 'Slechts' vijf. Waarbij ook niet mag worden vergeten dat deze mensen toch al heel erg ziek waren, oordeelde het buikgevoel bij veel mensen in Bracht-Brüggen eerder deze week. "Waren deze mensen niet bij Herr Ross langsgegaan, dan waren ze ook gestorven", zo is te horen in de apotheek. "Iets sneller, misschien zelfs. Waar deze mensen in de eerste plaats naar op zoek waren, was uitzicht. Een perspectief. Herr Ross heeft voor zo ver wij weten nooit valse beloften gedaan."

Voor Leentje, Joke en Peter geldt dat alvast niet. De drie autopsierapporten laten zien dat zij zijn overleden aan de gevolgen aan een overdosis 3-BP.

Christine bracht vorige week nog samen met een tolk 6 uur door in de kantoren van de politie in Mönchengladbach. Ze is vol lof over de ernst waarmee het onderzoek wordt gevoerd, maar heeft het lastig te begrijpen dat het botst met een aantal kronkels in de Duitse ziektewet. Anders dan in pakweg België of Nederland is 3-BP in Duitsland vrij te verkrijgen in de apotheek. Zijn er zelfs zorgverzekeraars die deze en andere alternatieve behandelingsmethoden terugbetalen.

"Het gaat hier niet eens over 3-BP", zegt Christine. "Het gaat om onwettige beoefening van de geneeskunde. Ross heeft ons die woensdag gewoon laten vertrekken. Hij zat erop te kijken zonder enig idee te hebben wat te doen. Hij heeft bij enkele patiënten zelfs nieuwe infusen aangebracht. Ik weet nog dat ik hem vanuit het hotel over de telefoon vroeg hoe het de andere vier patiënten was vergaan. Die maakten het prima, verzekerde hij me. Dat was het laatste telefonisch contact dat ik met hem had. Hij neemt niet meer op, beantwoordt geen enkele mail meer."

Voor zijn website uit de lucht ging, plaatste Klaus Ross nog een bericht, waarin hij nog steeds aanvoerde dat er slechts één patiënt was overleden: 'De afgelopen dagen hebben de media veel aandacht besteed aan een mogelijke betrokkenheid van onze kliniek bij dit tragische overlijden. De politie onderzoekt de zaak nu en wij verlenen volledige medewerking. We betreuren ten zeerste de ongegronde verdachtmakingen die in de media verschijnen ten aanzien van onze kliniek, als zouden wij verantwoordelijk zijn voor de dood van onze patiënte. De alternatieve, complementaire geneeskunde is een extra middel in de strijd tegen ziektes, in het bijzonder kanker. Wij staan nog steeds voor 100 procent achter onze filosofie, behandeling en passie om de beste aanvullende behandeling te geven aan hen die dat nodig hebben en daarom vragen.'

Meester-tovenaar

Op verschillende plaatsen in Nederland rijden er nog steeds leswagentjes rond van 'Hartel rijopleidingen'. Het bedrijf kwam 16 jaar geleden al in andere handen, maar behield de naam van de stichter. André Hartel begon na zijn breuk met Ross via het internet thuisbehandelingen aan te bieden met onder meer glucoseblokkers. Hij blijft tot vandaag hoop verkopen aan terminale patiënten en hij blijft ook achter de alternatieve methoden staan.

Hartel is ervan overtuigd dat Ross erop uit was geld te besparen door zelf 3-BP als een meester-tovenaar in poeder te vermengen tot een brouwsel. En is er daar iets heel erg misgegaan. "Het braken en de hevige hoofdpijn waaraan de patiënten hebben geleden doen sterk aan een overdosis denken", zei hij vorige week in De Telegraaf.

Over Klaas Tulp raakte deze week bekend dat die door Klaus Ross lamsbloed ingespoten kreeg via een infuus. In Duitse media stapelen varianten en horrorverhalen zich op, woedt een debat of het ja dan nee de moeite loont om van alle 69 verdachte gevallen lichamen te gaan opvragen. De meeste slachtoffers zijn Nederlanders, maar de kliniek behandelde ook twaalf Belgen. Volgens een laatste telling zijn er daar nog zes van in leven.

Een kleine rekensom leert dat Klaus Ross in goed een jaar tijd een klein miljoen euro moet hebben vergaard met waardeloze behandelingen. Toch loopt hij nog steeds vrij rond. Hij bewoont een appartement in het stadje Moers. Volgens het Openbaar Ministerie in Mönchengladbach is de actuele aanklacht, 'dood door schuld', te mager om een arrestatie te wettigen.

"Ik begrijp dat totaal niet", zegt Christine. "In drie gevallen, waaronder dat van Leentje, is er een glashelder rapport van de patholoog-anatoom. Was zij niet naar die kliniek gegaan, dan had ik haar nu naast me. Hoe groot wil men de bewijslast maken?"

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234