Maandag 23/05/2022

Iedereen beroemd

Een jury die

Harold Polis

heeft het jurylidmaatschap

voor de cultuurprijs geweigerd

De uitreiking van de Vlaamse cultuurprijs voor Toneelliteratuur aan Jan Lauwers veroorzaakt deining (DM 8/2). De jury die de prijs heeft toegekend bestond uit slechts drie mensen. Een daarvan heeft bovendien voor Jan Lauwers gewerkt. De Morgen-journalist Jeroen de Preter stelt daarop de terechte vraag of er geen sprake is van belangenvermenging.

Het aantal kandidaat-laureaten van deze cultuurprijs was hoe dan ook beperkt. Op basis van zijn artistieke verdiensten is Jan Lauwers een valabele winnaar. De argumentatie in het juryverslag is bonafide. Bovendien is de beslissing van de jury gedekt door de minister van Cultuur.

Het is spijtig dat zowel de laureaat als de cultuurprijs imagoschade oplopen omwille van een niet voldoende strak georganiseerde jurering. De drie juryleden kun je zoiets niet kwalijk nemen, want zij waren niet verantwoordelijk voor de organisatie. Jurylid Sigrid Bousset zegt in De Morgen: "Er was me verteld dat de jury uit acht leden zou bestaan. Uiteindelijk bleken het er maar drie. Zo was er bijvoorbeeld iemand opgestapt omdat hij uitgever is van Jan Fabre en binnenkort ook van Jan Lauwers."

Die iemand was ik. Omdat ik al enkele keren in een cultuurprijsjury heb gezeten, werd me eind vorig jaar gevraagd om dit opnieuw te doen. Ik mocht kiezen: essay of theater. Voor de jury essay vond ik mezelf niet geschikt omdat ik het risico liep te moeten oordelen over een door mij uitgegeven boek. Ik heb me toen wel opgegeven als jurylid voor de theaterprijs. Nadat ik een lijst met mogelijke kandidaten had opgesteld, bleek ik ook in die jury te moeten oordelen over auteurs die te dicht bij me staan. Ik heb werk van Jan Fabre en Michaël De Cock uitgegeven en heb over een publicatie gepraat met Jan Lauwers. Op 14 november 2006, een week na mijn toezegging, heb ik dus mijn deelname aan de jury ingetrokken, lang voor het jureren begon. Ik heb me toen nog de bedenking gemaakt: eigenlijk zouden ze mij zelfs niet mogen vragen. Toch heb ik (en velen met mij) de voluntaristische reflex om zo'n vraag altijd in overweging te nemen en indien mogelijk te honoreren.

De culturele wereld in Vlaanderen is in alle opzichten gegroeid. Een van de gelukkige gevolgen hiervan is dat er meer prijzen worden georganiseerd. Het prijzencircus relativeren - zoals Charles Ducal, de winnaar van de Herman de Coninckprijs, onlangs deed - is zeer legitiem. Maar terwijl we dat debat voeren, moeten we onze blik op de weg houden. Het is minister Bert Anciaux die het cultuurbudget heeft verhoogd en de voormalige staatsprijzen van enige luister heeft voorzien. Winnaars en genomineerden varen er wel bij. Het feestje is echter pas geslaagd als de prijs ook renommée heeft. De Goncourt is de meest prestigieuze literaire prijs in Frankrijk. Maar wie hem wint, ontvangt zelfs geen eurocent. Het gaat om de eer - en nadien om de verkoop in de boekhandel. Een gerenommeerde prijs veronderstelt een onderlegde jury die kritisch en onafhankelijk oordeelt. Zoiets kun je organiseren. Je moet het dan wel doen. Door een goede organisatie vermijd je dat het spook van de belangenvermenging opduikt, wat helaas bij de cultuurprijs voor Toneelliteratuur niet is gelukt.

Een onberispelijke organisatie is des te belangrijker omdat in het kleine Vlaanderen iedereen gedoemd is elkaar tegen te komen. Je kunt het mensen niet verbieden om samen te werken, vriendschap te sluiten of zich verwant met elkaar te voelen. Zeker in de culturele wereld is het zogoed als onmogelijk om iemand te vinden die volledig losstaat van relatienetwerken. Alle commissies, gremia en jury's die er de afgelopen jaren zijn bijgekomen moeten bemand en 'bevrouwd' worden, liefst volgens de strenge eisen van diversiteit die we onszelf hebben opgelegd. De logische conclusie luidt dat we attenter en beter moeten organiseren. Om het met Joseph Kabila te zeggen: "C'est la fin de la récréation." Karl van den Broeck lanceerde in Knack de idee om de vele cultuurprijzen te spreiden over het jaar. Dat lijkt me alvast het overwegen waard.

Harold Polis is uitgeefredacteur bij Meulenhoff-Manteau.

kritisch en

onafhankelijk

oordeelt? Zoiets kun je

organiseren

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234