Zaterdag 16/10/2021

Ieder zijn 'Hamlet', het stuk der stukken

Shakespeares meesterwerk staat na meer dan vierhonderd jaar nog altijd in het middelpunt van de belangstelling

Het precieze jaar waarin William Shakespeare (1564-1616) zijn Hamlet schreef, is onbekend. Wetenschappers twijfelen tussen 1599 en 1600. Hoe dan ook staat de tragedie meer dan vierhonderd jaar later nog altijd in het middelpunt van de belangstelling. In Nederland is de Hamlet-manie al een tijdje aan de gang (zie hierboven). Maar ook elders duikt het stuk op. Op het Festival d'Automne in Parijs waren vorige maand ensceneringen van Peter Brook en Peter Zadek te zien, twee coryfeeën van het twintigste-eeuwse theater. Vanaf 2 februari speelt bij Het Toneelhuis Amlett, een tekst en een regie van Jan Decorte, geïnspireerd op Shakespeares origineel. Het is de vierde keer dat Decorte met Hamlet aan de slag gaat. Last but not least is er in de Verenigde Staten weer een Hamlet-film uit.

Na de succesvolle verfilmingen van Franco Zeffirelli (1990) en Kenneth Branagh (1996) waagde cineast Michael Almereyda zich aan het 'stuk der stukken'. Doordat hij de handeling naar New York City verplaatste, doet zijn prent naar verluidt aan Baz Luhrmanns Romeo and Juliet denken. Ethan Hawke speelt de titelrol, de geest van Hamlets vader wordt vertolkt door Sam Shepard. Op dit ogenblik is het echter niet zeker of deze Hamlet ook in de Belgische bioscopen zal te zien zijn.

Opmerkelijk aan Hamlet is dat het stuk (als geen ander) aanleiding geeft tot de meest uiteenlopende en vaak zelfs tegenstrijdige interpretaties en debatten. Het Kaaitheater en het literaire tijdschrift DWB speelden daarop in door aan vier Vlaamse wetenschappers de opdracht te geven een essay over Hamlet te schrijven. Gebundeld als 'Hamlet is niet van deze tijd' (de titel van een polemische tekst van Wim Noteboom uit 1977 die bij deze gelegenheid opnieuw wordt afgedrukt), sluit de publicatie aan bij de productie die Jan Ritsema en 't Barre Land realiseren in het Brusselse 'kunstenaarscentrum'. De opmerkelijkste bijdragen komen van de filosofen Dieter Lesage en Bart Verschaffel. Lesage sluit zich aan bij Noteboom en pleit voor een historische benadering van Hamlet. "Shakespeare is in vele opzichten zeer oneigentijds, bijzonder gedateerd en hoogst particulier", aldus Lesage.

Net dat echter maakt een confrontatie met Shakespeare interessant, in tegenstelling met de hedendaagse theaterpraktijk die zijn werk actualiseert en aanpast aan de 'noden' van deze tijd. Wie dat doet, miskent Shakespeare in zijn waarde en onderwerpt hem aan "een inburgeringsprogramma". "Shakespeare moet en zal zich integreren in onze hedendaagse mensopvatting, in ons actueel wereldbeeld. Zoniet willen wij William weg", schrijft een ironische Lesage. Verschaffel houdt er een tegengestelde opinie op na. Volgens hem appelleert de figuur van Hamlet aan een modern levensgevoel, omdat hij tot het besef komt dat "alle betekenis en identiteit en cultuur een constructie is". Hamlet maakt deel uit van een moderne wereld, terwijl de personages rondom hem nog tot de Middeleeuwen behoren. (PA)

Het nummer 2000/6 van DWB ('Hamlet is niet van deze tijd') kost 300 frank (7,44 euro), en is verkrijgbaar in de boekhandel. Info op www.dwb.be. Amlett van Jan Decorte speelt vanaf 2 februari in de Bourla, Antwerpen (tel. 03/224.88.44, Het Toneelhuis).

Theater

Jan Decorte waagt zich aan een nieuwe 'Hamlet'-interpretatie en Hollywood maakt derde verfilming in tien jaar tijd

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234