Donderdag 15/04/2021

Groene energie

Ieder huis moet energiezuinig tegen 2050

Energieminister Annemie Turtelboom (Open Vld) Beeld RV
Energieminister Annemie Turtelboom (Open Vld)Beeld RV

De Vlaamse regering en de bouwsector slaan de handen in elkaar: tegen 2050 willen ze alle woningen in Vlaanderen energiezuinig maken. Dus worden de energiepremies hervormd. En wie een huis koopt, zal een stappenplan krijgen om het slim te renoveren.

U beseft het misschien niet, maar Vlaanderen staat nog vol met slecht geïsoleerde huizen. Voor elke energiezuinige nieuwbouwvilla met dakisolatie, hoogrendementsglas en een zonneboiler is er een oud rijhuis met overal kieren. Meer dan de helft van onze woningen is voor 1970 gebouwd.

Een groot deel daarvan heeft nog geen dakisolatie of dubbele beglazing. Daar moet snel verandering in komen. Bewoners betalen zich blauw aan facturen voor gas, elektriciteit en stookolie. Het klimaat leidt onder de verspilling van al die schadelijke brandstoffen.

De regering probeert ons al lang aan het renoveren te krijgen via premies voor energiebesparende ingrepen. Het systeem heeft zijn nut bewezen, maar de schwung is eruit. De ministers Annemie Turtelboom (Energie voor Open Vld), Liesbeth Homans (Wonen voor N-VA) en Joke Schauvliege (Klimaat voor CD&V) schuiven daarom een nieuwe doelstelling naar voren in een 'Renovatiepact'. Tegen 2050 willen ze alle woningen in Vlaanderen energiezuinig maken.

Concreet: elk huis of appartement moet tegen dan even zuinig zijn als eentje dat nu neergepoot wordt (technisch gezien is dit een E60-score). Dit wordt een serieuze inspanning. Klassieke huizen verbruiken tot de helft meer dan nieuwbouwhuizen. Om dit op te trekken tot ongeveer hetzelfde niveau zullen er grondige renovaties nodig zijn.

Belangrijk volgens de ministers is dat de bouwsector - van de Bouwunie tot de architecten - zich achter dit pact schaart. Turtelboom: "We hebben een verouderd woningpatrimonium in Vlaanderen. Er is een renovatieboost nodig, en dat kan alleen als daar samen met de bouwsector werk wordt van gemaakt. Vroeger waren de meningen over renovaties verdeeld in de sector, vooral over de doelen op lange termijn. Nu zetten meer dan dertig organisaties zich achter dit pact."

Kritische bemerkingen

Er zijn wel een aantal kritische bemerkingen nodig. Een: 2050 is nog heel erg veraf. Moeten alle huizen tegen dan niet gewoon energieneutraal zijn? Energieneutraal betekent dat woningen bijna geen energie meer nodig hebben en wat ze wel nog verbruiken ter plaatse opwekken met bijvoorbeeld zonnepanelen. Deze bemerking wordt weerlegd door verschillende experts binnen de bouwsector. Volgen hen is dat niet haalbaar. Om alleen nog energieneutrale huizen te hebben, loont het financieel vaak meer om oudere huizen gewoon af te breken.

Twee: hoe bindend zijn deze plannen? Op dit moment zijn er geen sancties voorzien voor eigenaars die tegen 2050 onder de lat blijven steken. Dreigt dit alles dan geen (zoveelste) symbooldoelstelling te worden waar weinig van terechtkomt?

Het trio ministers verzekert dat dit pact wel degelijk een verschil zal maken. Ze zullen een aantal maatregelen nemen op de renovaties op gang te krijgen In de eerste plaats zullen de energiepremies hervormd worden. De subsidies worden afgestemd op de doelstelling om alle huizen energiezuinig te maken. Hoe dit dan precies zal gebeuren, is nog niet duidelijk. Er moet nog overleg komen. Het lijkt logisch dat wie veel investeert in grote, dure renovaties meer geld zal krijgen. En dat wie enkel kleine ingrepen uitvoert, geen geld meer krijgt.

Daarnaast wordt er gewerkt aan een hulptool voor wie wil renoveren. Wie nu een huis of een appartement koopt, krijgt een EPC-certificaat met daarop de E-score die je vertelt hoeveel energie het momenteel verbruikt. Wat echter ontbreekt is een leidraad, een handleiding zeg maar, van hoe je dat huis energiezuiniger kan maken.

Wie een woning koopt zal een stappenplan krijgen dat je helpt om te renoveren. Want elke woning heeft iets anders nodig. Een huis met een goed geïsoleerd dak heeft niet nog meer dakisolatie nodig, zeker als de muren nog niet geïsoleerd zijn. Klinkt logisch, maar veel eigenaars weten niet hoe ze op de meest efficiënte manier moeten renoveren.

Ook voor de woningpas geldt wel dat er nog moet nagedacht worden over de praktische uitwerking. Het Vlaams Energie Agentschap zal dat de komende maanden doen.

Sp.a: "Vlaamse regering moet elke Vlaming stimuleren"

Sp.a is voorstander van zo'n totaalaanpak, maar alleen op voorwaarde dat de Vlamingen die kiezen voor gefaseerde investeringen kunnen blijven genieten van een energiepremie. "Het mag niet dat wie enkel zijn dak kan isoleren, uit de boot valt", zegt Vlaams parlementslid Rob Beenders (sp.a). "De Vlaamse regering moet élke Vlaming stimuleren om te investeren in energie-efficiënte maatregelen zoals dakisolatie, muurisolatie of hoogrendementsglas, en niet alleen degenen die geld hebben voor een totaalaanpak. Zo niet gaan we net minder investeringen in isolatie krijgen."

Sp.a pleit voor een hogere premie wanneer men kiest voor een totaalaanpak, want dat is inderdaad zinvol, maar kleine investeringen moeten nog steeds kunnen genieten van een premie. Het kan niet de bedoeling zijn dat deze Vlaamse Regering enkel de vermogende Vlamingen subsidieert.

Bond Beter Leefmilieu (BBL) zegt zich te engageren om mee haar schouders te zetten onder het renovatiepact. "Het renovatiepact biedt een historische kans om de hoge energiekost en CO2-uitstoot van onze energieverslindende woningen drastisch terug te dringen. Dit is cruciaal om de Vlaamse klimaatdoelstellingen te halen. We hopen dat de Vlaamse Regering samen met alle betrokken deze kans met beide handen grijpt en volop gaat voor een ambitieuze uitwerking van het renovatiepact."

Willen we een gevaarlijke klimaatverandering vermijden, zorgen voor comfortabele woningen, een betaalbare energiefactuur en meer tewerkstelling in de bouwsector dan moeten we nu de koe bij de horens vatten, zo stelt BBL. "Een ambitieuze langetermijndoelstelling met een concreet stappenplan moet de richting aangeven en ervoor zorgen dat onze gebouwen tegen 2050 minstens 90 procent minder CO2 uitstoten. Om dit mogelijk te maken, moeten we niet alleen inzetten op een gerichte ondersteuning van grondige renovaties, maar mogen we er ook niet voor terugdeinzen om stapsgewijs verplichtingen in te voeren voor bestaande woningen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234