Vrijdag 30/10/2020

Idyllische misdaad

Camilla Läckberg (39) is een fenomeen in Zweden. Thrillerschrijfster annex televisie-ster. De verfilming van Fjällbacka Murders komt vandaag uit op dvd. We ontmoeten haar in het idyllische vissersdorpje Fjällbacka, waar al haar thrillers zich afspelen.

'Ik hou van jou", zegt de Zweedse schrijfster Camilla Läckberg tegen mij. In het Nederlands. Gewoon rechttoe rechtaan. "Het is de enige zin in het Nederlands die ik ken", verduidelijkt ze snel. Het typeert de dame die op haar 29ste met De ijsprinses debuteerde. Niet op haar mond gevallen. In Zweden is ze een fenomeen, een celebrity.

Haar droom startte in Fjällbacka, haar geboortedorp. Het idyllische vissersdorp - waar ene Gustav Andersson in 1838 de ansjovis uitvond - van een kleine duizend inwoners vormt het decor van al haar thrillers rond het koppel Erika Falck en Patrik Hedström. "Je moet een omgeving kiezen die je perfect kent. Die je met je ogen dicht nog perfect kunt beschrijven. Waar je de sfeer bijna letterlijk van smaakt. Dat werkt het best. Het dorpje was pure vrijheid. Het mooiste plekje op aarde. Ik kan er nu wel niet meer wonen. Mijn eigen karakter wil toch dat ik in een stad leef. Ja, dat is een paradox."

Vrediger vind je de plekken op deze aardbol wellicht niet meer. De ergste misdaad is hier waarschijnlijk een fietsdiefstal. Een wedstrijd cricket lijkt me spannender dan wat er hier in dit dorp gebeurt. Camilla Läckberg moet lachen: "Als ik in elk boek twee mensen dood, kan ik nog 500 boeken mee." Het doet hier wat denken aan de sfeer in Midsomer Murders. Rustig en idyllisch. Die vergelijking is niet geheel toevallig, vertelt de auteur: "Mijn boeken zijn inderdaad cosy crime. De trend in de Nordic crime is heel donker, depressief, hard. Ik wilde wat light entertainment.

Ketchup op de vloer

"Dat apprecieer ik aan Agatha Christie. Hoe gedateerd haar boeken en hoe weinig dimensionaal haar personages ook zijn. Christie is de queen van de traditionele whodunit. Zonder heel somber te schrijven. Moord, motief, middelen, moment, daar draait het bij Christie om. Zo eenvoudig is het. Net daarom is Miss Marple een topspeurder. Dat gezellige oude vrouwtje waar iedereen in het kleine stadje wel van houdt. Ze heeft alles gezien. Die sfeer wou ik met Erika Falck als hoofdpersonage ook oproepen. Als schrijfster werkt ze thuis, maar ze ziet en weet alles. En ze is nieuwsgierig als de pest."

Dat in dit onooglijke dorp iedereen iedereen kent, zie je zo. Als je hier een geheim hebt, moet je stevig je best doen om dat zo te houden. En dat is natuurlijk net de aantrekkingskracht voor een thrillerschrijfster. Läckbergs boeken gaan over mensen en hun familiegeschiedenis. Nee, geen politieke thema's zoals bij Henning Mankell. De boeken voelen heel nostalgisch aan: "Ik geloof oprecht dat iedereen voortdurend beïnvloed wordt door zijn, haar of dé geschiedenis. Je kunt er niet aan ontsnappen. Ze haalt ons in, over de generaties heen. Wij betalen voor de zonden van onze voorouders."

In Fjällbacka ligt de geschiedenis voor het grijpen. Zo treffen we tijdens een wandeling op het kerkhof een oude zerk opgedragen aan de vermiste Duitse soldaten tijdens Wereldoorlog II. De steen bleek de inspiratie voor het boek Oorlogskind.

We wandelen verder richting Kungsklyftan, de koningsklif, een enge kloof met een wat mythisch aandoend rotsblok als dak. Hier ligt in Läckbergs tweede thriller Predikant een lijk. Je moet niet veel verbeelding hebben om op deze plek kippenvel te krijgen. Ook dat boek neemt je mee door de geschiedenis, net als Steenhouwer, dat verwijst naar het steenkappen, een activiteit die in de negentiende eeuw bij 'haringdroogte' werd beoefend. Fjällbacka ademt geschiedenis. Niet verwonderlijk dat de schrijfster haar boeken ermee lardeert.

Engeleneiland, het gruwelijkste verhaal van de reeks rond schrijfster Erika Falck en haar politieman-echtgenoot Patrik, speelt zich af op het eiland Valö vlak voor Fjällbacka. We varen er heen. Ook dat verhaal gaat even terug in de tijd. Op Paasdag 1974 verdwijnt hier een volledig gezin. Aan een tafel vol eten wordt alleen de eenjarige baby Ebba aangetroffen. Een enigma. Jaren later keert Ebba er terug. Ze rouwt om het verlies van haar driejarig zoontje en opent er een bed & breakfast. De eerste avond al probeert iemand er brand te stichten. Kortom, een vervloekte plek.

We ontmoeten op het eiland Hans, de huidige eigenaar van de bed & breakfast. "Ik meerde hier enkele jaren geleden aan en heb het huis meteen gekocht. Pas daarna heb ik naar mijn vrouw gebeld. Ze was niet echt tevreden", lacht de zeventiger zijn tanden bloot. Even later serveert Hans' vrouw ons verse oesters, wat ons doet vermoeden dat ze er ondertussen wel overheen is. In het voormalige sanatorium voor arme kinderen entertaint Hans nu elke zomer honderden toeristen die in de bed & breakfast van Läckbergs boek willen logeren. "Voor de gein spuit ik elke dag wat ketchup op de restaurantvloer. Kwestie van de thrillersfeer erin te houden", lacht de voormalige kapper.

Dodelijke rotsen

In de detectiveromans van Camilla Läckberg is Fjällbacka het enige echte hoofdpersonage, dat charme met chagrijn combineert. Ik vertrek op een wandeling langs het water en de rotsen. Het uitzicht over de vele eilanden is adembenemend. Het eilandje Dannholmen doemt voor me op. Op dit privé-eiland bracht Ingrid Bergman vanaf 1958 jaarlijks de zomer door. Haar as is er ook uitgestrooid.

Dat de ster van Casablanca in een van Läckbergs thrillers opduikt, hoeft niet te verbazen. "Mijn vader Jens was politieagent, maar tijdens de zomer runde hij ook een zeilschool en werd hij door Bergman vaak ingeschakeld als manusje-van-alles. Ik heb haar als kind dus vaak gezien", vertelt Läckberg later met de nodige trots. Dat het stadje én een standbeeld én een straat naar de legendarische actrice en moeder van Isabella Rossellini heeft vernoemd, is geen verrassing. "We deelden blijkbaar ook een liefde voor Agatha Christie. Bergman won een Oscar voor haar rol in Murder on the Orient Express. Je ziet, net als in thrillers hangt alles aan elkaar. En beïnvloeden generaties elkaar."

Na mijn wandeling vertelt Hans mij dat de Zweedse regisseur Daniel Lind Lagerlöf, bekend van de Wallanderreeks, hier op het eiland Valö verdween terwijl hij locaties aan het zoeken was voor de filmreeks Fjällbacka Murders. Hij werd niet teruggevonden. Waarschijnlijk schoof hij uit, viel van de rotsen en verdween.

De eerste film die hij in de reeks zou draaien zou The Sea Gives, The Sea Takes heten.

De thrillers van Läckberg worden uitgegeven bij Ambo/Anthos. Een korte bespreking van Fjällbacka Murders seizoen 1 leest u in onze wekelijkse dvd-rubriek, op pagina 8.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234