Dinsdag 18/06/2019

'Ideale muziek voor bij de afwas'

De afrobeat die door de Nigeriaan Fela Kuti op de kaart is gezet, slingert evengoed door de Schelde. Het Antwerpse The Belgian Afrobeat Association leerde ons Belgen afrobeaten en uit haar as is nu Shakara United opgestaan.

De tienkoppige formatie Shakara United blaast probleemloos een volledig bos met treurwilgen omver. De opzwepende ritmiek piekt bij momenten tot afrospeed, een goedje waarvan je brein zo extatisch begint te borrelen dat je meent dat er elk moment een Tarzanfeest kan losbarsten.

Praat je met Shakara's Stefaan Blancke (saxofonist en trombonist bij Flat Earth Society) en Steven Van Gool (bast de wereld rond, van Wawadadakwa tot Raymond), dan zeil je weg van Fela Kuti-purisme. Afrobeat zit tot in de funk van James Brown geworteld, inspireerde Michael Jackson en Prince, maar ook de bleeksnoeten van Talking Heads of Paul Simon en Peter Gabriel. Blancke: "Een definitie kan zijn: ideale muziek om de afwas bij te doen." Van Gool: "Ik heb er in het weekend op zitten verbouwen. Zalig!"

Populaire acts als Amadou & Mariam, Manu Dibango en de yeke yeke's van deze wereld laten we even aan de kant. Ook internationaal bejubelde woestijnrockers als Tinariwen en de recentelijk hip geworden Bombino zijn bekend. Wie het bij de afwas liever wat spannender heeft, kan met deze selectie uit de voeten.

Shakara United: 'Shakara United' (2013)

Stefaan Blancke: "Met The Belgian Afrobeat Association hebben we maar één plaat gemaakt. Het was een samenwerking tussen Wawadadakwa en de Internationals, maar de groep was te groot voor een democratie, laat staan om mee af te spreken. Maar wel plezant. Iedereen is echter beginnen uitzwermen. Enfin, er is dan toch een soort van reünie gekomen nadat ik het fiat had gekregen van Winok Seresia (van Kapitein Winokio), toch wel dé bezieler van Belgian Afrobeat. Winok en enkele anderen vonden geen tijd, dus werden er vervangers ingezet. We speelden wat Belgian Afrobeat-liedjes en covers van Fela Kuti en dat werd de grondslag van het Shakara United van nu.

"Shakara is Nigeriaans pidgin-Engels voor bluf, wat arrogant ook. Een hoop witte gasten, op Babs na, die pretenderen afrobeat te spelen. Schande! Ook het United moet je met een korrel zout nemen. Echte afrobeatgroepen zijn communes, die gasten trekken continu met elkaar op. Daardoor wordt hun ritmiek zo lekker strak."

Steven Van Gool: "Twintig Google-agenda's om één repetitie te plannen en dan krijg je nog niet iedereen bij elkaar. Gelukkig zijn de meesten van ons geschoolde jazzmuzikanten, dat compenseert het gebrek aan tijd."

Fela Kuti: 'Fela with Ginger Baker Live' (1971)

Fela Kuti, de koning van de jungle. Afrobeat pur sang. In zijn discografie kun je verdrinken. Als beginner start je dan best met een verzamelbox als Music Is The Weapon (2 cd's + 1dvd). Afrobeat moet je vooral live beleven, de efficiëntste manier om in trance te raken. Fela Kuti is niet meer onder ons, maar zoon Sean Kuti wandelt voortreffelijk in zijn schoenen. Wie het echte spul aandurft, moet naar de liveplaat van Fela Kuti met de invloedrijke oerdrummer Ginger Baker (Cream) grijpen. Afrobeat voor hyperactieve jazz- en rockliefhebbers die al eens graag als indianen rond de keukentafel dansen.

Steven: "Wat een steengoede drummer, die Ginger Baker. Deze waanzinnige plaat is echt rauw. Afrobeat kruipt onder je vel en duwt je organen via het ritme de grond in. Dat bedoel ik niet pejoratief, maar in de zin van aards. Het is een kwestie, zeker als bassist, om 6 tot 26 minuten in dezelfde groove blijven, gefocust op de percussie/drum. Daar raak je van in trance."

Steven: "Afrobeat is als jazz. Je moet eerst de technieken doorwroeten, het moet in je vingers zitten. Het is freejazzen met lagen ritmes. Communiceren met ritme- patronen die elkaar kruisen. Wist je dat Fela Kuti jazz gaan studeren is in Londen en dat hij daar via een madam maatschappijkritisch is geworden? Ze heeft hem het panafrikanisme ingelepeld."

Ebo Taylor: 'Life Stories' (1973-1980)

Als Fela Kuti de koning was, dan is zanger-gitarist Ebo Taylor de troonopvolger. Al meer dan vijftig jaar is hij de centrale figuur in de Ghanese muziekscene. Taylor trad begin dit jaar nog in De Kreun op. Een stijlvolle seventiesmix van jazz, afrofunk en highlife met traditionele Ghanese trekjes.

Jungle by Night: 'Hidden' (2012)

Stefaan: "Onze Nederburen kunnen er ook wat van. De jonge Amsterdamse band Jungle by Night is Europa aan het platspelen. Vorig jaar stonden we in hun voorprogramma. Die worden gehypet, maar ze verdienen het ook. Zo'n goeie plaat." Steven: "En live is dat heel aanstekelijk. Echt feesten."

Doctor L, Tony Allen...: 'Psyco on da Bus' (2001)

Steven: "Afrobeat met elektronica? Twee woorden: Tony Allen. Check zeker eens de plaat die hij met Doctor L heeft gemaakt. Ik heb het geluk gehad om een viertal concerten met Tony Allen te spelen. Die speelt drums voor drie man. Afrikanen staan daarvan te kijken, want de partijen die zij onder elkaar verdelen, tovert Tony Allen op z'n eentje tevoorschijn."

Sierra Leone's Refugee All Stars: 'Living like a Refugee' (2006)

Heel innemend vanwege de D.I.Y.-factor zijn de mannen van Sierra Leone's Refugee All Stars. Vluchtelingen van de burgeroorlog in Sierra Leone die hun tijd nuttig hebben besteed in het vluchtelingenkamp van Guinee. Living like a Refugee transformeert meteen je omgeving. Je hoort de natuur, je voelt de droogte, je wordt gezapig. We hebben de plaat ook uitgetest op kinderen: ze reageren guitig.

Steven: "Dat komt omdat die Refugee All Stars heel kinderlijke muziek maken. Het zijn vaak niet meer dan twee akkoorden, maar zo schoon, zo subtiel en pakkend."

tUnE-yArDs: 'w h o k i l l' (2011)

Whokillis een plaat van de Amerikaanse Merrill Garbus, die op een intuïtieve manier verbonden is met een Afrikaanse manier van muziekmaken. Ze loopt drums, ukelele, haar stem en een bas tot iets wat klinkt als Zap Mama in Wonderland. Live komt daar nog een saxsectie bij. Stefaan: "Ik ben jaloers op een groep als Tune-yards omdat ze er net als David Byrne en Björk in slagen om een Afrikaans gevoel te vertalen naar een eigen stijl, zonder te forceren. Dat zou ik ook willen kunnen. Dat je kunt zeggen: dit is echt Belgische afrobeat."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden