Donderdag 22/04/2021

Ian Thorpe: na de topsport: het zwarte gat

Ian Thorpe. Beeld AFP
Ian Thorpe.Beeld AFP

Dat zwemlegende Ian Thorpe met een depressie kampt, zet de knipperlichten omtrent topsporters die worstelen met het fin-de-carrière weer op rood. Waarom valt stoppen voor atleten zo onnoemelijk hard tegen?

Daar zat hij dan. Ineengedoken na te hebben ingebroken, in een wagen die niet de zijne was. Toen de Australische politie maandagochtend in een buitenwijk van Sydney Ian Thorpe (31) aantrof, stond de olympische zwemlegende stijf van de antidepressiva.

De man die in Sydney (2000) en Athene (2004) vijfmaal olympisch goud won, en een zwembad vol wereldrecords bijeen zwom, weet het op dit moment dan wel zelf niet meer. In het Bankstown Hospital, waar Thorpe werd binnengebracht, beseffen ze maar al te goed wat er mangelt: Thorpe moet zo snel mogelijk in hersteltherapie. En ook vader Ken Thorpe zei: "Ian gaat door een heel, heel moeilijke periode, en kampt met een depressie. Ik hoop dat een behandeling hem er bovenop helpt en dat hij over zes maanden aan de beterhand is."

Ian Thorpe, bijgenaamd 'Thorpedo', is niet aan zijn proefstuk toe. In 2012 sprak hij in zijn biografie al over zelfmoordneigingen en overmatig drankgebruik in zijn strijd met levensmoeheid.

Dat Thorpe opnieuw de dieperik induikt, verbaast sportpsycholoog Jef Brouwers niet. Hij sprak de Australiër aan de ontbijttafel op de Spelen van Londen (2012), waar het gevierde fenomeen zijn comeback maakte na zijn afzwaai zes jaar eerder. "Hij was bezeten door het podium, praatte voortdurend over gouden medailles", vertelt Brouwers. "Maar op een bepaald moment is het lichaam op. Dat willen maar niet kunnen is de pure impotentie van een topsporter. Want als alles wat je ooit wou realiseren gelukt is, dan valt niets zo lastig dan accepteren dat je moet afhaken."

Doelen stellen
In zijn praktijk ziet Brouwers ze maar al te vaak, topatleten die last hebben om de goudkoorts uit te zweten en hun draai niet vinden in het gewone leven. "Want zelden zijn atleten voorbereid op hun na-carrière." Daarom pleit Brouwers al langer voor een meer proactieve begeleiding van topsporters. Om hen te behoeden voor het platgetreden pad van het 'zwarte gat'.

Ellen Schouppe, eveneens sportpsychologe en carrièrebegeleidster bij BLOSO, is het hiermee eens. "Topsporters gaan soms zo hard op in hun sport, dat ze vergeten stil te staan bij wat erna komt. Als alle levensdoelen in functie staan van de sport, kan er een leegte ontstaan wanneer die sportieve doelen wegvallen. Nochtans is het stellen van betekenisvolle doelen voor het leven erna cruciaal. Het is daarom ontzettend belangrijk om in te zetten op vroegtijdige carrièrebegeleiding."

Toch zijn er ook voldoende voorbeelden van ex-atleten die de overgang probleemloos maken. Zoals olympisch hoogspringkampioene Tia Hellebaut (35), die, toen ze eind vorig jaar de meetlat en de turnmat voorgoed gedag zei, stelde: "Velen hadden me gewaarschuwd voor het zwarte gat. Het overkomt andere sporters die ermee ophouden. Ik was er niet bang voor, omdat ik wist dat ik kon beginnen bij een evenementenbureau. Al heeft mijn lichaam moeten aftrainen, dat wel."

Schouppe herkent het: "Na je sportcarrière is het afbouwen van je trainingsritme even belangrijk als het mentale aspect. Een atleet die na 15 jaar lang 20 uur per week trainen naar een bureaujob gaat, kan in een mentale dip terechtkomen en zelfs fysiek pijn ervaren."

Al blijft het voor een goede transitie van sporter naar ex-topsporter cruciaal, menen Schouppe en Brouwers, om betekenisvolle doelen te stellen voor je leven na de sport. Want, zo zegt Brouwers: "Ex-topsporters moeten leren rust te vinden, een evenwichtig bestaan te leiden. Waarin sport geïntegreerd is in het leven, en het leven niet louter bepaald wordt door de sport."

Ian Thorpe in betere dagen: toen hij in 2004 de gouden medaille op de 200m crawl won. Beeld AFP
Ian Thorpe in betere dagen: toen hij in 2004 de gouden medaille op de 200m crawl won.Beeld AFP
Ian Thorpe tijdens de Olympische Spelen van 2000 in Sydney. Beeld REUTERS
Ian Thorpe tijdens de Olympische Spelen van 2000 in Sydney.Beeld REUTERS
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234