Vrijdag 18/10/2019

Huwelijksbureau Ratelband

'Wie zich een auto of een huis aanschaft, heeft een verlanglijstje: zo moet het eruitzien, zoveel mag het kosten. Met relaties is het niet anders. We moeten af van de gedachte dat verliefdheid een goed uitgangspunt is.' Goeroe Emile 'Tsjakkaaa!' Ratelband, bekend om zijn uitgesproken pragmatische kijk op leven, breidt die visie ook uit naar liefde en partnerkeuze.

Hilde Sabbe

erste bedrijf, en meteen ook wat geroddel, maar dan wel functioneel: Emile Ratelband ontvangt ons in een chique flat in Amsterdam-Zuid, het hoofdstedelijke pied-à-terre van zijn vriendin, de miljonaire Christine Kroonenberg. Sedert de 51-jarige goeroe vier jaar geleden een streep zette onder zijn huwelijk met Jenny, de moeder van zijn vier kinderen, is hij nauwelijks uit de roddelbladen weg te slaan. Na een paar romances verloofde hij zich vorig jaar met de veertien jaar jongere Silvy Schmeitz, eigenaresse van een lingeriewinkel in Sittard, maar vier maanden later verbrak hij de relatie. "Sylvie is te modern voor mij", verklaarde hij in een interview. "Ik wil een vrouw die ouderwets voor me zorgt. Een vrouw die voor me kookt en altijd voor me klaarstaat. Silvy wil naast onze relatie ook nog een eigen leven met een eigen carrière en een eigen vriendenkring. Daar houd ik niet van." En daarna viel hij dus voor Christine, een schatrijke weduwe.

"De eerste keer dat ik haar zag, dacht ik: past ze bij mijn lijstje?", grapt Ratelband, terwijl Christine inschenkt. En als hij mijn blik ziet: "Waarom vindt iedereen dat toch zo'n verschrikkelijk idee? Of je nu een huis koopt, of een schilderij: je hebt altijd een wensenlijstje, of, zoals ik dat noem, een eisenpakket. Het huis moet er zo uitzien, aan die en die eisen voldoen, zoveel geld wil je er voor overhebben. Zo is het met een relatie ook, alleen: als je dat zegt, reageren mensen meestal afwijzend. Maar als je je huiswerk niet hebt gemaakt, blijf je achteraf wel met de gebakken peren zitten. Kijk, als je verliefd wordt op een man die klein is, kaal bovendien, en egoïstisch, jaloers en niet kan koken, dan vind je dat in het begin allemaal niet erg. Dat hij klein is, wekt je vertedering op, dat kleine bolletje kun je aaien en dat hij slordig is, brengt leven in de brouwerij. Maar als de eerste verliefdheid over is, blijkt dan toch dat het behoorlijk tegenvalt, en als je dat had kunnen voorkomen had je ook de pijn van de scheiding niet gehad."

"Als de geiligheid voorbij is - want dat verwarren we meestal met verliefdheid - word je toch altijd weer wakker. Een man heeft hoofd, hart en pik en je moet vooral niet één van de drie achterna lopen. Als je je afstemt op iemand, de gelijkenissen herkent: dat functioneert. Silvy was een zeer aantrekkelijke vrouw, maar ik heb iemand nodig die zeer sterk op mij geconcentreerd is, en Christine is zo'n vrouw. Als je lange tijd bij elkaar bent, ga je op elkaar lijken. Het is toch slimmer als je bij het einde begint? Wat we nu doen, is eerst de auto in de vernieling rijden en dan zeggen: voortaan koop ik een Volvo met een airbag. Waarom zou je dat niet meteen doen? Het is toch veel slimmer om eerst voor jezelf uit te maken: ik wil een auto met ABS en een airbag.

"Het idee is niet helemaal nieuw, ik heb het gemodelleerd uit de oosterse samenleving - India, Japan - waar de ouders beslissen: jij wordt uitgehuwelijkt. Dat gebeurt heel zorgvuldig. Ze vragen zich af: welke man past bij jou? Heeft hij dezelfde opvoeding, dezelfde interesses, gelijke waarden en gelijke normen, verwacht hij hetzelfde van het leven? Het resultaat is dat je dan geen conflicten krijgt. Dat komt omdat de verwachtingen realistisch zijn. Ik weet dat ik met jou daarover kan praten, want dat hoort zo in ons milieu. Ik weet dat jij, net als ik, voetballen verafschuwt en dol bent op hockey.

"Voor de oorlog ging dat bij ons een beetje op dezelfde manier, waren er alleen verstandshuwelijken en dat bleef altijd in de buurt. De slager woonde boven de winkel en trouwde met een meisje dat bestelde in de naburige winkel. Je bleef je hele leven in het milieu waar je in opgegroeid was - het boerenmilieu, middenstandsmilieu, militaire kringen, de aristocratie - en je kende en accepteerde de ongeschreven wetten en regels. Je wist wat je te wachten stond, en er gebeurden niet zulke kleine drama's dan als je als slagersdochter trouwde met een militair en na een jaar tot de conclusie kwam dat je geen zes maanden zonder man kon."

Maar de passie dan, wil ik weten? De vervoering, rozen en maneschijn, sterren en...

"Romantiek komt vanzelf. Als wij op elkaar lijken, ook qua normen en waarden, dan komt dat verliefde gevoel vanzelf, want ik weet wat jij leuk vindt en omgekeerd. Die lotsverbondenheid creëert affectie. Het is net andersom als we gewend zijn: vanuit het verstand ontstaat de verliefdheid, in plaats dat het verstand na al die jaren de verliefdheid inhaalt en zegt: jij bent niks voor mij."

"Wij zijn gewend in het patroon te denken: verliefd, houden van, houden. Ik stel dat in vraag en dat wekt weerstanden op. Mijn boeken zijn controversieel omdat ze een insteek hebben dat het anders kan. Ik zeg niet dat ik de wijsheid in pacht heb, maar er is een andere manier. Zolang er een op de drie relaties kapotgaan - en we hebben het dan nog alleen maar over legitieme - is er dus iets mis. Of is dat normaal en moeten we daarmee leren leven? Als je de eerste keer zonder je ouders op reis gaat, is dat eng. Als je de eerste keer muskusrat eet, is dat eng, verzet zich alles in je. En zeker als de manier waarop we relaties aangaan in vraag wordt gesteld."

"Waar je volgens mij moet van uitgaan is: wat wil ik in mijn leven? Als je als man alleen maar goede seks wil, dan moet je een ander type nemen dan als je ook een maatje, vriendin en gesprekspartner wil. Idem dito voor als je een avontuurlijk bestaan wil of een gezin met twaalf kinderen."

"Wat is voor jou belangrijk? Waar houd je van? Lezen, kinderen, lekker eten? Dan moet je een man nemen die ook van lekker eten houdt, anders word je gegarandeerd ongelukkig."

Maar ik heb relaties gehad met mannen die het verschil niet kenden tussen saignant en bien cuit! "Daarom is het ook: gehad, want als jij van lekker eten houdt en hij houdt alleen van vegetarisch, dan lukt het niet. Ik heb proberen aan te tonen dat verschillen elkaar niet aantrekken. Als de een geld wil uitgeven en de andere het wil oppotten, dan heb je toch een probleem. Dat zijn heel elementaire dingen."

Maar verschillen maken het toch ook een beetje spannend? Wat is er nu aan om om te gaan met een kloon van jezelf?

"Die verschillen zijn er toch altijd: als wij allebei van lekker eten houden, hou ik van vlees en jij van vis, ik van rode wijn, jij van witte. Er zijn altijd verschillen en dus zijn er altijd spanningsvelden en als die er niet waren, zou er geen inspiratie zijn, geen doorleven."

Maar het is toch mogelijk dat je op je 45ste iets heel anders wil dan op je 25ste? Een mens kan groeien, evolueren. Moet je dan elke keer ook van partner veranderen?

"Zou je ook op je 45ste gezond willen zijn, als partner iemand hebben die je respecteert? Ja toch? Er zijn universele waarden die blijven gelden: respect, eerlijkheid... Natuurlijk is het mogelijk dat je op je 25ste besluit dat je geld wil verdienen, dat dat belangrijk is, en dat je op je veertigste, als je er veel hebt, het financiële relativeert. Maar het kan evengoed zo zijn dat ik samen met jou gelouterd word door dat proces en dat we samen tot de ontdekking komen dat geld niet zo bepalend is en dat we besluiten om in een hutje op de hei te gaan wonen. Maar zoiets kan alleen als je een gelijke instelling hebt: dan is de kans heel groot dat je dezelfde conclusies trekt."

Tweede bedrijf. Samen met Emiles beste vriend Joop, wiens nieuwe vriendin niemand anders is dan Nina Brink, gaan we een hapje eten. Het gesprek gaat vooral over beleggingen en over Willem-Alexander.

"Die wilde trouwen met Emily Bremers en Beatrix heeft dat gewoon verboden. Nou, heel verstandig van d'r, want de vader van Emily woont in Brasschaat en is een nobody. Die vrouw is niet opgegroeid in het milieu van de kroonprins, is niet vertrouwd met hofprotocol: die werd gegarandeerd doodongelukkig. Maxima past veel beter bij hem: zij komt uit een diplomatenfamilie en zij is opgegroeid met een zeker savoir-vivre."

Maar Charles en Diana dan, die leken zo goed op elkaar afgestemd: zij, jong en maagdelijk, hij, ouder en wijzer. Helemaal volgens het boekje gearrangeerd en toch liep het mis?

"Schijn bedriegt: Charles heeft zijn huiswerk niet gemaakt, hij liep gewoon zijn pik achterna. En als zij haar vagina niet was achterna gelopen, dan was dat huwelijk toch nog intact gebleven, maar zij deed het met de paardrij-instructeur. Ze pasten absoluut niet bij elkaar: hij is heel belezen mens, echt nobel, en Diana was voortdurend bezig met het uiterlijke vertoon. Charles praat met bloemen, heeft groene vingers, is bezig met de vraag: wat kan ik betekenen voor mensen? Diana had alleen belangstelling voor 'welke jurken kan ik aan'. Het is natuurlijk heel controversieel wat ik zeg, want zij wordt als een heilige vereerd. Het was een heel goedkope juffrouw die lag te wippen in St-Tropez terwijl haar kinderen zo nodig op kamp moesten."

Mogen moeders dan geen seksleven hebben?

"Jawel, maar bij voorkeur met de vader van hun kinderen."

Het feminisme is aan u voorbijgegaan?

"Als man weet je dat een vrouw superieur is: liever, slimmer, sterker én zachter. En wat superieur is, moet je altijd onderwerpen."

Derde en laatste bedrijf. Vier weken na ons gesprek lees ik in de Nederlandse roddelbladen dat Emile terug is bij Silvy.

Emile Ratelband, Hoe vind ik mijn lief en krijg en houd ik hem

uitg.Andromeda, 200 blz.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234