Maandag 18/01/2021

Hunkeren naar vrijheid in de stad en op het platteland

Een poëtisch ballonnenavontuur in Parijs en een western in de Camargue. Of van de lichtstad naar de weidse vlaktes van Zuid-Frankrijk in twee opgepoetste en onsterfelijke klassiekers uit de jaren vijftig van jeugdfilmauteur Albert Lamorisse.

Door Luc Joris

Nostalgie speelt vandaag een rol in de aantrekkingskracht van deze middellange en nu gebundelde films. Maar als prachtig gefotografeerde portretten over de kinderlijke onschuld versus de wrede wereld rondom hebben Le ballon rouge en Crin blanc niets van hun magie verloren.

Vooral het dialoogloze Le ballon rouge (1956, 36 minuten), gesitueerd in de populaire arbeiderswijk Ménilmontant in Belville, laat zich nu bekijken als een in nostalgie gedrenkte wandeling door een Parijs dat nu verdwenen is. Braakliggende terreinen en afgeschilderde huizen in steegjes met steil klimmende trappen, platformbussen, een stoomtrein die in een wolk van rook het station binnenrijdt, winkeltjes met panelen voor Bonbons Tour Eiffel of een glasplaatser die de straten afdweilt op zoek naar gesneuvelde vensterruiten: het universum van de foto's van Doisneau is nooit ver weg.

Maar dit met een Gouden Palm en Oscar bekroonde sprookje in kleur, dat luchtige burleske slapstick à la Jacques Tati bevat, is ook een mooie fantastische fabel over de vriendschap tussen een volks jongetje en een magische ballon die hij aan een lantaarnpaal gevonden heeft. Het kereltje zet school en kerk op stelten omdat die ballon - het verbleekte en uniforme grijze kleurenpalet doen het rood van de ballon nog sterker uitkomen - hem overal achtervolgt. Tot groot benijd van de straatschoffies met katapult uit de buurt.

Kortom, pure grootstadspoëzie die eindigt op een confettifeest van ballonnen, maar ook met een bittere noot: het jongetje moet wegvluchten naar een 'andere wereld' omdat zijn speelgeluk met de ballon hem niet gegund wordt.

Het eveneens in Cannes bekroonde Crin blanc (1953, 40 minuten) is van een totaal andere orde (ondanks opnieuw een mystieke fatalistische slotnoot), want de geografische tegenpool: de Zuid-Franse Camarguekust. Toch staat ook in dit avontuur - noem het The Misfits voor kids - de liefde van een kind voor een 'object' dat anderen hem misgunnen centraal: een wild wit paard dat aan zijn vrijheid gebonden is. De door paardencowboys opgejaagde mustang laat zich door niemand temmen, behalve door Folco, een jonge visser die samen met zijn grootvader en broertje in een eenvoudig huisje tussen het riet en de moerassen woont.

De voice-off die het verhaal vertelt, doet een beetje gedateerd aan, maar dat auditieve ongemak wordt ruim opgevangen door de naturelle vertolking van Lamorrises zoontje (zie ook Le ballon rouge) en de expressieve, dynamische zwart-witfotografie van opnieuw Edmond Séchan.

JJJJ

Regie Albert Lamorisse

Vertolking Pascal Lamorisse, Georges Sellier, Vladimir Popov, Paul Perev,

Alain Emery, Laurent Roche

Land Frankrijk

Speelduur 76 minuten

Voor liefhebbers van een dubbelprogramma met poëtische jeugdklassiekers uit de jaren vijftig

Te mijden door wie nostalgie in de bioscoop een vies woord vindt

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234