Donderdag 04/06/2020

'Humor? Noem het optimisme'

Eigenzinnige ontwerper Richard Hutten maakt zilvercollectie voor Christofle

'Vorige week gaf ik een workshop op de kleuterschool van mijn jongste zoon', vertelt de Nederlandse designgoeroe Richard Hutten bij de voorstelling van zijn zilvercollectie in de Brusselse Christofle-boetiek. ' 'Wie houdt er van tekenen?' vroeg ik aan het klasje. Al die handjes de lucht in. 'Wie vindt knutselen leuk?' Al die kindjes enthousiast. 'Wel', zei ik toen. 'Dat is mijn werk. Zo verdien ik mijn geld.' '

Door An Bogaerts

Richard Hutten bekijkt het leven door een roze bril. Figuurlijk tenminste, want tijdens ons gesprek is het een Aviator-zonnebrilmodel dat de jetlag in zijn ogen moet verbergen. Misschien heeft die positieve ingesteldheid wel iets te maken met het dorp waar Hutten 41 jaar geleden werd geboren: Zwollerkerspel, ik kan me moeilijk voorstellen dat een mens daar slechtgezind wordt. Doe daar nog een schattig krullenkapsel bij en een lichtblauw fluwelen pak, en dit is overduidelijk de man achter ontwerpen als 'Domoor', 'Sexy Relaxy' en 'Tafel Tuimelaar'. Toch spreekt Hutten niet over humor in zijn werk. "Humor, dat is een grap. En eens je de clue kent, lach je niet meer. Vandaar dat ik liever het woord optimisme gebruik", aldus Hutten. "Ik ken genoeg mensen die nog elke dag vrolijk worden van de Domoor." De Domoor is ongetwijfeld Huttens bekendste gadget, een plastic beker uit 2002 met twee gigantische oren.

Noem het optimisme, humor of kinderlijk enthousiasme, de ontwerpen van Hutten sluiten, om het zacht uit te drukken, niet naadloos aan bij het chique en uiterst traditionele Franse zilvermerk Christofle. "Toch is ook deze 'Atomes d'Argent' een heel vrolijke en speelse collectie", zegt hij. "Kijk, als iemand mij vraagt om een stoel te ontwerpen, daar heb ik er al zoveel van gemaakt. Maar dit was echt een uitdaging. Omdat het weer een nieuwe speeltuin was waarin ik nog nooit gespeeld had. Dat is altijd een feest." De collectie bestaat uit kandelaars, schalen en vazen in zilver. Opvallend is de bolletjesvorm die in elk object terugkomt. "Zilver komt het beste tot zijn recht in bolle oppervlakken. Plat wordt het gewoon een spiegeltje. Maar bij bolle oppervlakken zie je de reflectie van het materiaal op zijn best. Dus heb ik de bol als uitgangspunt genomen", legt Hutten uit. Hier in Brussel was er vijftig jaar geleden nog zo iemand die een zilverkleurige bol als uitgangspunt nam. "Dat is hier natuurlijk een leuk toeval, maar het is niet zo dat ik me met 'Atomes d'Argent' door het Atomium heb laten inspireren", aldus Hutten. "De grootste bron van inspiratie voor deze lijn is de rijke, bijna 200 jaar lange geschiedenis van Christofle. Ik heb hun fabriek bezocht, hun museum en heb uren in de archieven gesnuisterd."

Hoewel Atomes d'Argent dus op-en-top Richard Hutten is, beseft de ontwerper wel dat deze lijn anders is dan zijn voorgaand werk. "Christofle is natuurlijk geen designlabel, maar een luxemerk. Uiteindelijk moet het voor hen toch wel in het plaatje passen. Voor Christofle is dit heel erg radicaal, wat ik gedaan heb", aldus Hutten. "Terwijl ik zelf vind dat ik me heel erg ingehouden heb. Wat de kwaliteit trouwens ten goede is gekomen. Ik ontwerp altijd binnen een context, en die context is in dit geval Christofle. Het is mijn interpretatie van wat ik denk dat goed voor hen is." Bovendien valt de exclusiviteit van Christofle best nog wel mee, als we Hutten zelf mogen geloven. "Je hoeft echt niet steenrijk te zijn om een stuk uit de collectie te kopen. Ik kan het betalen, en ik ben maar een eenvoudige ontwerper (lacht)." Wie zich afvraagt wat het budget is van een eenvoudige ontwerper, de prijs van de kandelaars varieert van 380 tot ruim 1.000 euro.

Niet in zilver en zonder bollen prijkt ook Huttens zwarte Boijmans-tafel in de vernieuwde Christofle-boetiek. De tafel werd genoemd naar het museum in Rotterdam waarvoor hij ze ontwierp. Richard Hutten heeft iets met musea. Zijn werk wordt er tentoongesteld of doet dienst in de toegangshallen en restaurants van zo'n museum. "Ik word ontzettend veel verzameld door heel wat verzamelaars, maar er zijn ook heel erg veel musea die al mijn werk kopen. Ik geloof dat er wel veertig ontwerpen van mij in diverse musea te vinden zijn. Weinig designers van mijn leeftijd kunnen dat zeggen", zegt Hutten. "Dus als musea iets ontworpen moeten hebben, zoals een restaurant, is het logisch dat ze naar mij komen. Ik ben bijvoorbeeld nu met de kantoren bezig voor Boijmans, daar wordt mijn werk dus echt gebruikt."

Maar hoort design wel thuis in musea? En hoe zit dat met de grens tussen kunst en design? "Kijk, het allerbelangrijkste is dat mensen plezier beleven aan mijn ontwerpen. En bij voorkeur natuurlijk in gebruik. Stichting Kunstboek heeft niet zomaar het boek Works in use uitgegeven over mijn werk", aldus Hutten. "Maar tegelijk is het ook een culturele activiteit, dus is het logisch dat het in musea terechtkomt. En dat is een goede zaak, want op die manier kunnen er nóg meer mensen van genieten. Ook al kan je het misschien niet betalen, dan nog kan je er plezier aan beleven." Hutten maakt van dit betoog gebruik om zijn grote voorbeeld te citeren. "Gerrit Rietveld, die zei dat mooi toen hij nog leefde. Toen er aan hem gevraagd werd of hij kunst maakte, zei hij: 'Soms ontsnapt er kunst.' Snap je? Het kan gebeuren dat een stoel kunst is, maar niet elke stoel is per definitie kunst. Deze stoelen waar we nu op zitten, zeker niet (lacht). Maar elke verf op canvas is ook niet zomaar kunst, gewoon omdat het een schilderij is."

In Nederland is Richard Hutten een grote naam. Al kort nadat hij afstudeerde van de Eindhovense designacademie, verwierf hij bekendheid in eigen land. In 1993 was Hutten een van de pioniers van het label Droog Design, het begin van een internationale doorbraak. Maar Droog, dat is intussen verleden tijd voor Hutten. "Ze vragen me niet meer (lacht). Nee, serieus, ik heb de indruk dat ze het heel erg fijn vinden om met pas afgestudeerde mensen te werken. Ze willen een soort trendscout zijn." In België doen zijn ontwerpen wel een belletje rinkelen, maar de man Richard Hutten is hier minder bekend. "Maar daar komt verandering in, hier en nu (lacht). Op Interieur Kortrijk stel ik een nieuw label voor van het Nederlandse Gispen, een label waarvan ik samen met Hans Lensvelt de creatieve leiding zal verzorgen. Dat is dus een Belgische wereldpremière."

De plaatsen waar Hutten de grootste bekendheid - of noem het gerust sterrenstatus - heeft verworven, zijn Japan, Korea en nu ook China. "Twee weken geleden was ik in Shanghai, en dat was echt ongelofelijk. Elke dag kreeg ik drie opdrachten aangeboden, tot complete architectuur toe. Dus nu moet ik me gaan beraden wat we gaan doen. Ik heb immers maar een klein team, en dat wil ik zo houden. Ik ben in elk geval eregast op '100% Design' in Shanghai volgende maand, daar heb ik wel ja op gezegd. De rest ben ik nog aan het bekijken", aldus Hutten. Het Aziatische succesverhaal begon in Japan, waar de eenvoudige en conceptuele ontwerpen van Hutten bijzonder goed werden gesmaakt. De rest van Azië begint stilaan het Japanse voorbeeld te volgen. "Tja, Korea loopt tien jaar achter op Japan. En China loopt dan weer tien jaar achter op Korea. Sowieso doen ze in Azië graag aan heldenverering. Namen zijn daar heel belangrijk", aldus Hutten. Zo belangrijk zelfs dat door de privé-investeerder Rhea het idee werd geopperd een 'Richard Hutten Academy' te openen in Korea. Hoe loopt dat project eigenlijk? "Slecht!", roept Hutten uit en haalt enigszins gefrustreerd een volgende sigaret boven. "Nou, het ging eerst heel goed en toen ging het 'op zijn gat', het project. Toen ging het weer door, en nou ligt het weer 'op zijn gat'. Officieel loopt het nog steeds, het idee. Maar hey, het is een project van een half miljard, ik weet niet eens hoeveel geld dat is. Ik ben erin gestapt zonder goed te weten waar het zou eindigen. Het is een leuk avontuur, maar misschien meer iets voor als ik vijftig ben of zo, als de kinderen het huis uit zijn."

Een maand per jaar sluit Richard Hutten zijn designstudio en gaat hij met zijn team freewheelen, ontwerpen à l'improviste. "Dat is een hobby, het is belangrijk dat we er plezier aan beleven. Het is een soort luxe die ik me kan permitteren, om dingen te maken waar niemand op zit te wachten." Het resultaat van die jaarlijkse creatieve uitspatting, heette dit jaar 'Layers' en werd aan het publiek getoond tijdens de Milanese designweek. Een gelaagde matras à la 'prinses op de erwt', een tafel gemaakt uit stapels boeken en een stoel gemaakt van Richard zelf. "Ik zat op een stoel en ben opgestaan. Daar hebben we 53 fasebeelden van genomen, die gefiguurzaagd en er een stoel van gemaakt", aldus Hutten. "De stoel heet de 'Muybridge' omdat die geïnspireerd is op het werk van de gelijknamige fotograaf, die met fasebeelden werkte van allerlei bewegingen. Sinds kort heb ik een verzameling echte Muybridge-foto's, ik ben helemaal gek op zijn werk." Toch zat één van Huttens kleine schatten er bij dit ontwerp ook voor iets tussen. "Als mijn jongste zoon bij me op de schoot komt zitten, zegt die altijd: 'papa, jij bent mijn lievelingsstoel.' " n

INFO

Atomes d'Argent van Richard Hutten voor Christofle, Waterloolaan 37 in Brussel, tentoonstelling nog tot 14 juni, de collectie is permanent te koop in de boetiek, www.christofle.com, www.richardhutten.nl

Ik heb mezelf heel erg ingehouden, wat de kwaliteit trouwens ten goede is gekomen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234