Maandag 19/08/2019

Onderwijs

Huiswerk maken: uw kind na school nog eens uren achter de boeken zetten, heeft dat wel zin?

Beeld thinkstock

Bij aanvang van het nieuwe schooljaar maakte Brandy Young, lerares in het Amerikaanse basisonderwijs, zich meteen populair bij haar kersverse klasje achtjarigen. Met een ludiek briefje kondigde ze aan dat hun huiswerk zich dit jaar zou beperken tot buiten spelen en keuvelen met familie. Want die dingen zouden - in tegenstelling tot extra zwoegen en zweten achter de boeken - wél hun vruchten afwerpen. Heeft ze een punt?

Over de zin en onzin van huiswerk is de laatste jaren al heel wat gedebatteerd. Volgens sommigen is huiswerk een onontbeerlijk onderdeel van de schoolse loopbaan: niet alleen zouden kinderen er zelfstandig door leren werken, ook zouden ze de herkauwing nodig hebben om de leerstof die hen op school aangereikt werd, ook effectief onder de knie te krijgen.

Volgens pedagoog Pedro De Bruyckere is het pleit beslechten in het voor- of nadeel van huiswerk niet zo eenvoudig. "Onderzoek toont aan dat huiswerk relatief weinig effect heeft, vooral bij kinderen uit de basisschool. Betekent dat dan dat alle huiswerk per definitie overbodig is? Dat nu ook weer niet", zo zegt hij. Volgens De Bruyckere is het van belang dat er een onderscheid gemaakt wordt in het soort huiswerk dat gegeven wordt.

"Vooral taken die leerlingen voorbereiden op leerstof die nog moet komen en huiswerk dat leerlingen toelaat om gegeven stof achteraf op eigen houtje in te oefenen, is wel degelijk zinvol", zegt hij. "Wanneer leerlingen een stuk tekst voorgeschoteld zullen krijgen, kan het bijvoorbeeld nuttig zijn hen die op voorhand thuis al even door te laten nemen. Wie een wiskundige theorie te verwerken kreeg, kan er dan weer baat bij hebben die thuis praktisch toe te passen met behulp van een paar herhalingsoefeningen."

Beeld kos

Feedback

Of huiswerk het niveau van leerlingen effectief positief beïnvloedt, hangt volgens De Bruyckere ook af van wat er achteraf in de klas met dat huiswerk gebeurt. "Wanneer er in de les zelf voldoende op het huiswerk wordt teruggekomen, en de leerkracht er voldoende feedback op geeft, kunnen de taken wel degelijk een gunstig effect hebben."

Of huiswerk er dan niet voor kan zorgen dat er meer ongelijkheid tussen de leerlingen ontstaat? Er zullen immers altijd kinderen zijn die sneller zelfstandig met de stof overweg kunnen dan anderen. Daar is De Bruyckere relatief gerust in. "De effecten van huiswerk zijn zo gering, dat het met de ongelijke voortgang van de kinderen ook wel zal meevallen", zegt hij.

"Bovendien is het niet het huiswerk op zich dat ongelijkheid teweeg zou kunnen brengen, maar wel de randfactoren die errond hangen. Een kind dat thuis over een rustige omgeving kan beschikken om zijn oefeningen te maken, zal daar meer aan hebben dan iemand die dat moet doen tussen het geschreeuw van kleinere broertjes of zusjes door."

Beeld thinkstock

Ook ouders kunnen de effecten van huiswerk positief of negatief beïnvloeden. "Wie zijn kind aanmoedigt om huiswerk te maken, zal waarschijnlijk positief bijdragen aan zijn resultaten. Gewoon in de buurt zijn en je kind positief stimuleren, is de boodschap."

Wie zijn kind echter een handje toesteekt of het probeert te helpen, doet daarmee dan weer meer kwaad dan goed. "Huiswerk heeft ook als doel de leerkracht te laten zien wat je kind goed kan, en waar er nog eventuele werkpunten en noden verborgen zitten. Ouders die hun kinderen helpen bij het oplossen van taken, nemen die signaalfunctie voor een groot stuk weg."

"Totaalpersoon" ontwikkelen

In een kort interview met CBS News geeft lerares Brandy ook mee dat ze met haar nieuwe maatregel hoopt in te spelen op een nood waar in moderne onderwijssystemen overal ter wereld vandaag misschien iets te veel aan voorbij gegaan wordt: de nood om niet alleen te voorzien in harde feitelijke kennis, maar ook in 'levenswijsheid' en kunde. "Ik wil hun hele persoonlijkheid tot ontwikkeling laten komen" zegt ze, "en daarbij is het niet nuttig hen thuis ook nog eens met pen en papier aan de slag te laten gaan." Thuis hebben kinderen volgens haar wel andere dingen te leren: "Llaat hen spelen, samen met hun familie rond de tafel zitten, lees hen voor en zorg ervoor dat ze op tijd naar bed gaan", zo leest het briefje.

Beeld thinkstock

Volgens De Bruyckere heeft de lerares daar zeker een punt, omdat onderzoek aantoonde dat al die zaken wel degelijk een positief effect hebben op de ontwikkeling van kinderen - ook wat betreft hun voortgang op school. Aan de andere kant wil hij toch ook benadrukken dat het niet zo is dat op school enkel aandacht wordt besteed aan 'de harde materie', die met pen, papier en denkwerk bedreven wordt.

"Ook dingen als sociale vaardigheden, het stimuleren van creativiteit en het uitbouwen van kritisch denkvermogen zijn doelen die opgenomen staan in de eindtermen die elke leerling op het einde van een schooljaar zou moeten behalen. Ze maken onderdeel uit van de 'vakoverschrijdende eindtermen'. Het probleem met die eindtermen is gewoon dat ze veel minder concreet in opdrachten of stappen te vatten zijn, waardoor het misschien kan lijken alsof ons onderwijs ze over het hoofd ziet, maar dat is zeker niet zo."

En wat het huiswerk betreft is hij formeel: Nuttig? Ja, maar niet te lang, beter regelmatig een beetje, dan veel in één keer. En met voldoende reflectie achteraf.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden