Maandag 28/11/2022

Huisartsentekort wordt nijpender

Het RIZIV brengt het probleem in kaart. Vooral in de provincies Luxemburg, Antwerpen en Limburg is het tekort nijpend. In Antwerpen en Limburg steken veel dokters de Nederlandse grens over, waar huisarts een nine-to-five job is.

Rufy Baeke, ondervoorzitter van het Syndicaat van Vlaamse Huisartsen (SVH), heeft zelf een praktijk in Kaprijke, bij Eeklo. Blijkbaar werkt hij in een provincie waar het tekort nog niet toeslaat. In Oost-Vlaanderen zijn er volgens het RIZIV 5 van de 65 gemeenten ‘huisartsarm’, maar acht procent dus. “Daar kan de overheid mij niet van overtuigen”, zegt Baeke. “Ik kreeg recent de vraag van een lokale politicus hoe het kwam dat hij in geen drie dagen een afspraak met een huisarts kon krijgen.” Rufy Baeke stelt dat de huisartsenarme zones die het RIZIV voor de periode van 1 juni 2009 tot 30 mei 2010 in kaart bracht, een zware onderschatting van de situatie is.Die ziet er niet rooskleurig uit. In 166 van de 589 Belgische gemeenten, bijna een derde, zijn er te weinig huisartsen: minder dan 90 per 100.000 inwoners, dus. De Artsenkrant publiceert vandaag de lijst van die gemeenten. Op een kaartje is meteen duidelijk waar de problemen het meest schrijnend zijn. Bijna heel de provincie Luxemburg kleurt rood. 40 van de 44 gemeenten, of 90 procent, kampt met een tekort. Ook langs de grens met Nederland, in Antwerpen en Limburg, ziet het er niet goed uit. Maar liefst de helft van de Limburgse gemeenten is huisartsenarm, net zoals 40 procent van de gemeenten in de provincie Antwerpen.Het RIZIV brengt die zones in kaart omdat de overheid sinds 2006 het stijgende huisartsentekort probeert te milderen met het Impulseo-fonds. Ook 47 kansarme zones kunnen daar een beroep op doen. Zij die in de probleemgebieden een praktijk starten, kunnen aanspraak maken op een premie van 20.000 euro en een renteloze lening van maximum 15.000 euro. Later kwam daar ook Impulseo 2 bij, dat tussenkomt in de loonkosten van een administratief bediende voor groepspraktijken.“Het is ongehoord dat een overheid niet weet hoeveel huisartsen er in het land zijn”, fulmineert Rufy Baeke. Hij zegt dat het RIZIV verkeerde cijfers hanteert. “In 2008 ging men uit van 17.863 huisartsen. Via De Artsenkrant raakte eerder dit jaar echter bekend dat er in 2008 maar aan 8.187 huisartsen een praktijktoelage werd toegekend. Die krijgen ze als ze dat jaar 1.250 prestaties hebben gedaan. Dat zijn, met alle respect, mensen die ‘s avonds de bloeddruk van hun schoonmoeder nemen. Zij zijn huisarts na hun uren en hebben een andere hoofdactiviteit. Als we uitgaan van 2.500 prestaties per jaar - wat nog niet zo fenomenaal veel is - verdunt dat aantal tot nog geen 5.000 huisartsen in Vlaanderen. Ik denk dat er in heel België maar 8.000 à 9.000 voltijdse huisartsen zijn.” Het SVH heeft aan Vlaams minister van Volksgezondheid Jo Vandeurzen gevraagd om een Vlaams kadaster op te maken. “Dat kan makkelijk op een maand tijd”, zegt Baeke. “Elke huisartsenkring weet perfect hoeveel artsen ze vertegenwoordigt.”Rufy Baeke is bekend met het fenomeen dat huisartsen in Limburg en Antwerpen de grens overvluchten. “Nederland plaats zelfs annonces in Vlaanderen”, aldus Baeke. Daar hebben huisartsen een nine-to-five-job. Het SVH wil dat de overheid het beroep attractiever maakt voor afgestudeerde studenten geneeskunde, en heeft al een paar suggesties klaarliggen. Baeke juicht Impulseo toe, maar noemt het maar een druppel op een hete plaat. “Bovendien zouden we graag een einde zien aan de discriminatie van het systeem”, stelt hij. “Waarom krijgt een startende huisarts een premie in een huisartsarm gebied, en niet in een zogezegd niet-huisartsarme zone?” Het SVH pleit ook voor een betere sociale bescherming, en wil een betere logistieke omkadering om de administratieve rompslomp te verlichten.

Amerikaanse toestanden

De quota voor de studies geneeskunde afschaffen, ziet het SVH niet als een oplossing. “Men bepaalt het contingent huisartsen a rato van de bevolking. Het komt er dus in de eerste plaats op neer om een duidelijk beeld te krijgen op het bestaande huisartsenbestand, en zich niet te baseren op verkeerde cijfers”, zegt hij. “Maar het quotum dat nu bepaald is, wordt zelfs niet gehaald. Op zich slagen er voldoende studenten in het ingangsexamen om het contingent vol te krijgen, maar nog geen 20 procent van de studenten kiest voor huisartsgeneeskunde.” Als er niet snel gehandeld wordt, vreest Baeke voor de toekomst. “De bevolking én het huisartsenbestand vergrijst snel. Als men het beroep niet snel aantrekkelijker maakt, verzeilen we in Amerikaanse toestanden. Dan leggen huisartsen geen huisbezoeken meer af, en moeten patiënten 40 à 50 kilometer rijden om hun dokter te zien.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234