Maandag 28/11/2022

Huisartsentekort treft kwart meer Belgische gemeenten

In vergelijking met vorig jaar zijn een kwart meer Belgische gemeenten getroffen door het huisartsentekort. Dat blijkt uit cijfergegevens van het Riziv. In 2009 hadden 166 gemeenten minder dan 9 huisartsen per 1.000 inwoners, dit jaar gaat het over 206 gemeenten. ‘Vooral door het afhaken van oude dokters’, meent Bert Aertgeerts van de KU Leuven.

Volgens Aertgeerts, hoogleraar en hoofd van het Academisch Centrum voor Huisartsgeneeskunde, zal het tekort vanaf 2012 afnemen omdat pas dit academiejaar alle plaatsen voor de afstudeerrichting huisartsgeneeskunde zijn ingenomen.

Het huisartsentekort is netjes verdeeld over beide landsgedeelten, zo leert een blik op de gegevens van het Riziv: 102 Franstalige en 104 Nederlandstalige op een totaal van 589 gemeenten. Het tekort laat zich vooral voelen in de provincies Limburg en Luxemburg, het noorden van de provincie Antwerpen, het gebied ten westen van Brussel en het grensgebied in Henegouwen.

Luxemburg lijkt logisch: er wonen sowieso minder mensen en de afstand tussen de dokterspraktijken is er aanzienlijk. In Limburg en Antwerpen trekken veel huisartsen de grens over, waar de arbeidsvoorwaarden een stuk menselijker zijn. In Nederland is huisarts een heuse nine to five-job.

Vooral in vergelijking met 2008, toen in ons land nog maar 125 gemeenten met een tekort kampten, is een gigantische sprong gemaakt. In twee jaar tijd is het huisartsentekort met 65 procent toegenomen.

“Het tekort heeft te maken met een combinatie van factoren, waarvan er één hele simpele doorslaggevend is”, zegt Bert Aertgeerts van de KU Leuven. “Jarenlang zijn slechts kleine groepen huisartsen afgestudeerd, terwijl er veel meer met pensioen gingen.”

De stijging van 65 procent verklaart Aertgeerts door het feit dat de voorbije jaren heel veel dokters tegen hun pensioengrens aan zaten. “In 2008 waren ze net niet met pensioen, dit jaar wel.”

Maar er is hoop op beterschap: aan de vier Vlaamse universiteiten die geneeskunde aanbieden, studeren de laatste jaren steeds meer huisartsen af. In 2006 haalden 92 studenten hun diploma van huisarts, in 2007 128, in 2009 130 en dit jaar waren het er 180.

“Pas dit jaar is het contingent huisartsen volledig opgevuld”, weet Aertgeerts. Elk jaar heeft Vlaanderen 180 tickets te vergeven voor de afstudeerrichting huisartsgeneeskunde. De tickets die niet op geraken, gaan terug in de pot. De komende jaren kunnen dus gerust meer dan 180 huisartsen per academiejaar afzwaaien.

Aertgeerts geeft toe dat huisarts de voorbije jaren geen aanlokkelijke afstudeerrichting was voor de studenten geneeskunde. “Er was een malaise. Veel studenten waren er niet van overtuigd dat huisarts iets voor hen was. Het stond ook beter om af te studeren als specialist.”

Maar sinds 2008 is een kentering merkbaar. De overheid heeft het beroep voor huisartsen financieel aantrekkelijker gemaakt door subsidies te geven voor starters en voor dokters die zich in een huisartsarme gemeente vestigen. Die laatste financieringen komen uit het zogeheten Impulseofonds, meteen ook de reden waarom het Riziv gegevens bijhoudt over het aantal huisartsen per 1.000 inwoners. Wie in een huisartsarme gemeente gaat werken, mag rekenen op een stimulatiepremie van 20.000 euro en een renteloze lening van 30.000 euro.

“Het beeld van de huisarts is ook veranderd”, vindt Aertgeerts. “Meneer of mevrouw doktoor wordt maatschappelijk meer gewaardeerd. In Leuven hebben we voor de tweede- en derdejaars een korte, verplichte huisartsstage ingelast. Sinds het academiejaar 2007-2008 moeten de zesdejaars zelfs een volwaardige stage van zes weken doorlopen. Zo hebben ze als kennisgemaakt met de huisartsgeneeskunde als ze hun specialisatie moeten kiezen.”

Aertgeerts heeft gemerkt dat steeds meer studenten huisarts aankruisen als hun eerste specialisatiekeuze. “We krijgen ook vaker sterke curricula over de vloer. Er zijn nu ook topstudenten die kiezen voor huisartsgeneeskunde.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234