Dinsdag 07/07/2020

Huisartsen schuiven vaker werk door naar verplegers

Omdat ze dikwijls handen en tijd tekortkomen, schakelen steeds meer huisartsen verplegend personeel in om medische taken over te nemen. Het gaat om relatief eenvoudige handelingen, zoals het geven van injecties of het verzorgen van wonden.

Door Lotte Beckers

Brussel l Om het dreigende huisartsentekort enigszins op te vangen willen huisartsenverenigingen verplegend personeel meer medische handelingen toeschuiven dan nu wettelijk is toegelaten. De FOD Volksgezondheid bekijkt de mogelijkheden.

Het beroep van huisarts boet al enkele jaren in aan populariteit bij studenten, die liever specialiseren. Het Belgische huisartsenkorps, dat ongeveer 5.000 voltijdse artsen telt, is bovendien aan de oude kant: de gemiddelde leeftijd van de huisarts bedraagt 49 jaar. Tel daarbij een vergrijzende bevolking (dus meer zorgbehoevenden) en een toenemend belang van een volwaardig privéleven bij jonge huisartsen en het ziet ernaar uit dat het tekort aan huisartsen alleen maar nijpender zal worden.

Artsen zoeken dan ook naar oplossingen, zoals het steeds vaker uitbesteden van taken aan verplegend personeel. Soms in dienstverband, maar veelal gaat het om zelfstandige verplegers of werknemers van bijvoorbeeld thuisverzorgingsdiensten Wit-Gele Kruis en Arbeid en Gezondheid.

"De verplegers nemen eerder eenvoudige medische handelingen over", weet Rufy Baeke, ondervoorzitter van het Syndicaat van Vlaamse Huisartsen. "In opdracht van de huisarts bezoeken ze bijvoorbeeld patiënten die maandelijks een inspuiting nodig hebben of wekelijks een wonde moeten laten verzorgen." Baeke verwacht dat huisartsen in de toekomst steeds vaker een beroep zullen doen op verplegers, "zeker als je weet dat men in sommige regio's binnen enkele jaren met 60 procent minder artsen moet rondkomen."

"Door het uitbesteden van eenvoudige taken krijgt de huisarts ook meer tijd voor zijn 'corebusiness': het interpreteren van onderzoeksresultaten en het bespreken ervan met patiënten", beaamt Jos De Smedt, ondervoorzitter van huisartsenvereniging Domus Medica. "Daarvoor hoeft de arts heus niet zelf bloed te nemen bij zijn patiënt."

Hoeveel artsen precies gebruikmaken van verplegers is niet duidelijk, maar De Smedt maakt zich sterk dat het aantal de afgelopen twee jaar "exponentieel gestegen is". Veel artsen schakelen ook een praktijkassistent in die het administratieve werk verlicht. Daarvoor krijgen zij overigens een tegemoetkoming van de overheid. Er wordt ook gewerkt aan een specifieke opleiding voor praktijkassistenten, waarbij zowel administratieve als medische vakken worden opgenomen in het lessenpakket.

In een poging de werkdruk van artsen verder te verlichten pleit Domus Medica ervoor meer taken die nu exclusief zijn voorbehouden voor artsen door te schuiven naar verpleegkundigen. "In de toekomst willen we dat verplegers ook bijvoorbeeld EEG's of ademhalingstesten kunnen afnemen, zonder dokterstoezicht." De artsenverenigingen benadrukken wel dat overleg tussen arts en verpleger absoluut noodzakelijk is om tot een goede samenwerking te komen. Ook mag er niet geraakt worden aan de keuzevrijheid van de patiënt.

Wet in de maak

De FOD Volksgezondheid onderzoekt nu de mogelijkheden en schakelt daarvoor de Nationale Raad van Verpleegkundigen in. "Het is de sector zelf die, vanuit haar expertise, daarover tot een akkoord moet komen. Wij bekijken vervolgens hun adviezen, en gieten die in een nieuwe wet", legt Jan Eyckmans uit, woordvoerder van de FOD Volksgezondheid.

Dirk Devroey, diensthoofd van de vakgroep Huisartsengeneeskunde van de VUB, erkent dat er tal van medische handelingen zijn die evengoed door verpleegkundigen kunnen worden overgenomen, maar wijst ook op de mogelijke gevaren: "We zitten nu al met een tekort aan verpleegkundigen. Daarom moeten we dringend de basis, de opleidingen dus, herbekijken." Ook meent Devroey dat de quota, van overheidswege opgelegd, moeten worden aangepast. Nu mag slechts 43 procent van de afgestudeerde artsen huisarts worden.

Rufy Baeke (Syndicaat Vlaamse Huisartsen):

In opdracht van de huisarts bezoeken verplegers bijvoorbeeld patiënten die maandelijks een inspuiting nodig hebben

n Een toenemend aantal huisartsen besteedt medische handelingen uit aan verplegers.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234