Zaterdag 06/03/2021

Huis Zero

Hoe Kopenhagen energie bespaart

Laten we binnenkort ons huis integraal overvliegen vanuit een 'huisfabriek'? In Kopenhagen denkt men er ernstig over na. Dankzij een verplicht energiecertificaat moeten de Denen hun woonconcept voortdurend herbekijken. Ook bij ons moet vanaf 1 november elk verkocht huis een energierapport laten opmaken. DMM keek in Kopenhagen rond naar wat er ons te wachten staat. Het 20ste Bouw- en Immosalon gaat helemaal deze toer op. Door An Bogaerts

Een echtscheiding is slecht voor het milieu. Het eerste statement van futuroloog Anders Bjerre zorgt voor commotie in de conferentiezaal van het Deense Designcenter. "Hoe meer mensen scheiden, hoe meer woningen moeten worden bijgebouwd", licht hij toe. De zaal is gevuld met Belgische bouwexperts en -journalisten. Het is vijf voor twaalf voor onze bouw- en immomarkt. Vanaf 1 november moet bij de verkoop van een woning een uitgebreid energieprestatiecertificaat afgeleverd worden. Hoe losser uw huis omspringt met energie, hoe minder het waard zal zijn. Belangrijk papiertje dus. Belangrijk genoeg om in Kopenhagen te gaan kijken hoe zij de invoering van het certificaat hebben overleefd.

Niet geweldig goed, zo blijkt. Eigenaars van grote gebouwen vertikken het om een energielabel aan te vragen, wegens een te hoge kost en angst voor het resultaat. Bovendien zijn er te weinig energieconsulenten opgeleid om alle aanvragen te verwerken. Gevolg: wachtlijsten en niet-gehaalde deadlines. Zij die wel een energiecertificaat in handen hebben, trekken zich bitter weinig aan van de tips die worden gegeven om extra energie te besparen. We zijn dus gewaarschuwd. Toch heeft de nieuwe regelgeving de Denen aan het denken gezet. In Køge, net buiten Kopenhagen, maakten verschillende bouwfirma's samen een soort 'demonstratiestraat' van energievriendelijke woningen. Op zich een interessant initiatief, vooral omdat hier ooit echt mensen komen wonen. Groot nadeel: het is geen zicht, een landelijke woning in Engelse stijl tussen een hypermoderne villa en een Amerikaanse chalet. Maar we moeten voorbij die gevels kijken, de huizen verbruiken immers veel minder energie dan gemiddeld. Eén huis is zelfs volledig passief, zonder verwarming. De trucs? Isoleren, isoleren, isoleren. Een ferme laag isolatie in muren, dak en vloer, driedubbele ramen en deuren die perfect sluiten. Je hoeft duidelijk geen technologisch genie te zijn om energie te besparen. Bjerre voorspelt dat de volgende stap energiegenererende bouwmaterialen zijn. Concreet: geen zonnepanelen op het dak maar dakpannen die zelf licht omzetten in energie. In zijn glazen bol ziet hij nog meer tendensen. "Zoals herbruikbare woonunits, barakachtige woningen opgebouwd uit container-units." 'Doet uw tienerdochter lastig, dan zet je haar kamer in de tuin. Trekt ze het huis uit, dan verkoop je de container. Zoals bij Lego (lacht)." Een idee dat daarbij aanleunt, is The House Express, een firma in Bjerres fantasie die huizen in een soort zeppelin vervoert. "Bouwen wordt dan een eenmalige gebeurtenis, alleen verhuizen gebeurt regelmatiger."

Denemarken heeft de smaak nu wel te pakken. Voor het jaar 2029 aanbreekt, wil het land graag de eerste CO2-neutrale gemeente van Europa realiseren: Sønderborg, oftewel Project Zero. Het Zuid-Deense Sønderborg telt zowat 80.000 inwoners. Samen doen ze er alles aan om de wereld over twintig jaar met verstomming te slaan. De volgende twintig jaar zullen alle nieuwbouw- en renovatieprojecten uitgerust worden met zonnecellen, warmtepompen en windmolens. Er wordt ook een systeem opgestart zodat gezinnen makkelijk hun dagelijks energieverbruik kunnen meten én verminderen. Voor de haven van Sønderborg tekende de vermaarde Amerikaanse architect Frank Gehry een volledig masterplan uit. Hij zal 50.000 vierkante meter op een duurzame manier volbouwen. Voor de gemeente Sønderborg is het vooral belangrijk dat jongeren van over de hele wereld het project bezoeken en er inspiratie opdoen. Volgend jaar houden de Verenigde Naties dan ook niet toevallig hun klimaattop in Kopenhagen. Vier dagen voor die top begint, zullen duizend jongeren rondgeleid worden in Sønderborg, de enige plek in Europa die vooruitkijkt naar 2029.

Het milieuvriendelijke bouwen sijpelt stilaan ook grootstad Kopenhagen binnen. Zonnepanelen en zuinige warmtesystemen zijn geen overbodige luxe meer bij nieuwbouwprojecten. Buitenshuis sporen gratis stadsfietsen bewoners aan om de wagen thuis te laten. "Het zijn onder andere die 'groene' initiatieven die van Kopenhagen de aangenaamste stad ter wereld maken", aldus Tyler Brûlé, hoofdredacteur van het magazine Monocle, dat Kopenhagen begin juni uitriep tot 'beste stad ter wereld'.

Zover is het bij ons nog lang niet. Voordat we van Antwerpen, Luik of Gent hetzelfde verwachten, zijn er hier nog behoorlijk wat struikelblokken te overwinnen. Een derde van de Vlaamse daken heeft bijvoorbeeld nog geen isolatie en ook een derde van de Vlaamse ramen heeft enkel glas. Het Vlaams Energieagentschap wil, mede dankzij het nieuwe certificaat, tegen 2020 alle daken geïsoleerd zien en alle oude verwarmingsketels vervangen door condensatieketels. Dat betekent dus extra investeringen voor kopers die zich door de hoge vastgoedprijzen nu al moeten dubbelplooien. "Tot voor kort was er daarvoor de verzekering gewaarborgd wonen", aldus Marc Dillen, directeur-generaal van de Vlaamse Confederatie Bouw. "Een financiële tegemoetkoming voor wie extra leent voor energiebesparende verbouwingswerken. Nu die is stopgezet, wordt de drempel nog hoger voor jonge mensen om zo'n ingrepen te doen."

Voor (ver)bouwers of (ver)kopers die door het energiezuinige bos de bomen niet meer zien, wil het 20ste Bouw- en Immosalon duidelijkheid brengen. Dat doet BIS met een extra hal 6, volledig in het teken van 'energie'. Het Vlaams Energieagentschap (VEA) zal ter plekke ook alle vragen omtrent het nieuwe certificaat beantwoorden. Dus voor u met isolatieschuim aan de slag gaat, misschien toch even informeren of dat niet te veel energie verbruikt. n

INFO Bouw- en ImmoSalon, 11/10 tot 19/10, Flanders Expo Gent, www.bisbeurs.be, www.energiesparen.be of bel 1700

Een derde van de Vlaamse daken heeft nog geen isolatie

Het certificaat

Het energieprestatiecertificaat is een formulier dat u tot niets verplicht. Een energiedeskundige kent uw woning op basis van isolatiewaarden, materialen en gebruikte installaties een energetisch kengetal toe. Let wel, dat getal wordt louter op basis van uw huis berekend en heeft niks te maken met de manier waarop u als verbruiker met energie omspringt. Het kengetal dat aan uw huis wordt toegekend, kan vervolgens meespelen in de waardebepaling. Bedoeling is dat de waarde van een huis in de toekomst mee wordt bepaald door zijn energieprestatiecertificaat.

Wie een wooneenheid (huis, appartement, studio) verkoopt, moet vanaf 1 november 2008 een energieprestatiecertificaat kunnen voorleggen. Voor verhuurders geldt de verplichting vanaf 1 januari 2009 indien er na die datum een nieuwe huurder intrekt. Verhuurt u een woning en blijft het huurcontract met de huidige huurder doorlopen na 1 januari 2009, dan moet u geen EPC laten opmaken. Zo'n certificaat blijft tien jaar geldig. Op het certificaat worden bij een slechte score enkele tips vermeld om een volgend slecht rapport te vermijden. Niemand is verplicht die toe te passen. Doet u dat wel en wil u weten of de ingrepen voor betere punten hebben gezorgd, dan moet er opnieuw een volledig energieprestatiecertificaat worden opgesteld (waar u dus opnieuw voor betaalt).

De overheid koppelt geen vaste prijs aan het opstellen van een EPC. De prijs hangt immers af van zowel het type woning, de grootte en de beschikbaarheid van plannen en facturen. Men schat de duur van een energie-inspectie op een halve dag werk en stelt een gemiddelde prijs voorop van 250 euro voor een doorsneewoonhuis.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234