Dinsdag 27/07/2021

PostuumLeopold Lippens

Hugo Camps neemt afscheid van Leopold Lippens: ‘De Marc Couckes van deze wereld waren zijn vrienden niet’

Leopold Lippens en Hugo Camps. Beeld DM
Leopold Lippens en Hugo Camps.Beeld DM

Leopold Lippens heeft de beau monde naar Knokke gebracht, maar heeft ook voor bucolisch welzijn gezorgd. Al praatte hij amper over geld of over aandelen, schrijft Hugo Camps, aangespoelde Knokkenaar die vele avonden mocht doorbrengen met ‘zijn’ burgemeester.

Rond Kerstmis stuurde hij me nog een sms’je met vrome wensen. Dat was vreemd, want Leopold Lippens keek niet om naar heiligen en kalenderdagen. Hij stond al heel lang buiten de tijd. Eerder had ik hem eens moederziel alleen getroffen toen hij zat te eten in het restaurant van de golfclub. Zijn golfclub waar hij over licht en lucht besliste. Ik schrok een beetje.

De burgemeester van Knokke-Heist die alleen zit te eten in een restaurant is van een wereldvreemde tristesse. Burgemeesters eten nooit alleen. Leopold Lippens deed veel alleen: de gemeente besturen, plannen ontwerpen tegen een eiland in zee, kunst consumeren, verkiezingen winnen. De einzelgänger in hem liet niet toe dat de massa de afzondering doorbrak. Een geboren solist in werk en leven, in droom en romantiek. De predestinatie van rijkdom en privileges had van hem geen karikatuur gemaakt. Hij is altijd een milde dissident van zijn dynastieke afkomst gebleven.

Een tikje exotisch, een toefje bohème. Womanizer zonder grenzen en toch eenzaam. Geen huisgenoten. Vaak ging hij een paar uur in een stukje weiland zitten om de aarde te voelen. Blootsvoets. Hij was spiritueel bestraald door de dalai lama. De gezegende khata (een witte sjaal die stamt uit een Tibetaans ritueel) heeft de graaf in zijn laatste uren vergezeld. De geplebisciteerde burgemeester die Knokke-Heist meer dan veertig jaar in zijn eentje bestuurde was in hart en ziel een Tibetaan. Aan het stadhuis hing eens in het jaar de Tibetaanse vlag uit.

Het was bekend dat Leopold Lippens aan leukemie leed. Zelf sprak hij daar niet over, zijn gevoel voor intimiteit liet dat niet toe. Terwijl zijn kiezers al die jaren naar hem zijn gekomen, niet omgekeerd. Alleen verscheen hij steeds minder in het openbare leven, waardoor de Knokkenaren zich vragen gingen stellen. Vooral zijn opvolging bleef gehuld in een dikke laag mist. Leopold is niet op te volgen. Veertig jaar onafgebroken gedragen door de kiezer, veertig jaar partijloos gebleven, veertig jaar freedom of speech beoefend, en al die tijd stijl en elegantie van een badstad vormgegeven. De uitgebluste lelijkheid van vastgoed verlicht. Lippens heeft de beau monde naar Knokke gebracht, maar ook voor bucolisch welzijn gezorgd. Zelf zocht hij het applaus niet. Hij huiverde eerder voor een accolade. Het verstoorde zijn metafysische rust.

De laatste keer dat hij zich maatschappelijk roerde, was in volle coronatijd. Hij ergerde zich aan de overkill op televisie. “Ik heb mensen gesproken die niet meer naar de journaals willen kijken. De dosering met corona was zoek.” Met de virologen had hij het ook gehad. “Zij zijn niet meer in contact met de werkelijkheid. De saga met de mondmaskers is om te huilen. De gedachte dat je de bevolking eindeloos kunt opsluiten in lockdown is van een perverse hooghartigheid. We hebben een prachtig land, maar de politiek maakt het leven bijna onmogelijk.”

De politiek was zijn steen des aanstoots. Honderden keren had hij het over de «kraaiers» van de Wetstraat die de burgers in de steek laten. Het leek op provocaties. Daar was hij goed in. Het stigma van frigoboxtoeristen is hem tot zijn laatste snik nagedragen. De graaf genoot stiekem van zijn rijke beeldspraak. Hij kapittelde zowel het parlement als de pedante gouverneur van West-Vlaanderen Carl Decaluwé. “Mensen zijn de partijpolitiek beu. Besturen kunnen zich beter projectgewijs aandienen, dan valt de riedel tussen rechts en links ook weg.” Dat soort teksten rolden als warme broodjes uit zijn mond. De graaf had een lichte allergie voor de winderigheid van nationale mandaathouders. Hij miste substantie in het beleid. “Vroeger was het een eer om politicus te zijn, maar die status is helemaal geërodeerd. Ze hebben de noblesse van hun vak verkwanseld. De grote staatsmannen zijn zoek. Ik was al blij met premier Elio Di Rupo, omdat die zich niet verloor in futiliteiten.”

Lippens hoort tot de rijkere families van het land. De vastgoedpoot Compagnie du Zoute is een goudmijn. Daarnaast is er het bezit van onmetelijke gronden. Aan Leopold kon je niet altijd zien dat hij welgesteld was. Hij liep er wat artistiekerig bij, niet in afgeborstelde pakken, reed in een oude Saab die met spuug en ijzerdraad bij elkaar werd gehouden en woonde in een oude fermette, niet in een kast van een huis. Zijn oprit maakte alleen indruk door een joekel van een oude treurwilg. Hij was niet echt een verzamelaar, maar het ontbrak niet aan kunst in zijn huis. Popart ook. Trots was hij op het kunstwerk waarin je een prachtige vrouw ziet die, als je voorbij wandelt, haar kleren verliest. Vele uren van zijn leven heeft hij doorgebracht in galeries.

Ook op zijn 79ste speelde graaf Lippens nog wekelijks zijn partijtje golf. Hij is eigenaar van de koninklijke golfbaan in het Zoute waar de groten der aarde een balletje hebben geslagen. De selectie om lid van zijn golfclub te worden, is draconisch. De Zoute Golf is het pronkstuk van Lippens. Nog in deze coronatijd heeft hij een nobiljon geroyeerd omdat hij en zijn vrouw zich niet aan de regels hielden. Alleen leden mogen genieten van het voortreffelijke restaurant. Hij heeft ministers geweigerd als lid. Op de Golf van Knokke zijn regeringen gevormd en gevallen. De grootste zakendeals kregen er hun beslag in het schitterende landschap. Het was ook een ontmoetingsplek voor royals. Leopold hield, in tegenstelling tot zijn broer Maurice, enige afstand van de Coburgs. Maar een antieke Belg was hij natuurlijk wel. En monogamie was geen conditio sine qua non om gezien te worden. Er mocht veel fladderen in de omgeving van de graaf-burgemeester. Die wel bijzonder trots was op zijn kinderen.

Hij was ook een verwoed reiziger. Vaak naar de States, waar zijn intimi woonden, maar ook naar de kunstroutes door Europa. Galeriehouders waren nooit ver weg als Lippens in de buurt was. In de vele avonden die ik met hem mocht meemaken heb ik hem niet één keer over geld of aandelen gehoord. Het ging altijd over Knokke, over kunst, over jongeren… Over dames was hij preutser. Geen grove grappen, geen schuine moppen. Zijn humor was even weergaloos als zijn verschijning. Maar er was ook weemoed. Zijn hele leven heeft hij nagetreurd over het verlies van zijn vriend en zakenreus John baron Goossens. Leopold was trouw in vriendschappen. Hij liet zich niet infecteren door yuppen en ander lawaaierig ongedierte van het snelle geld. De faux chic was voor hem een vestiaire. De Marc Couckes van deze wereld waren zijn vrienden niet. De nationale zielenknijper Paul Buysse ook niet. Te veel vlag, te weinig avant-garde. Sommige relaties hield hij geheim, vooral als het om hogere kringen ging. De laatste keer dat hij me verbaasde, was bij de val van Donald Trump. Leopold zei koud en droog: “Een lamentabel sujet. Ik hoop dat ze hem laten liggen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234