Donderdag 14/11/2019

House of Cards in de opera

Voor de generale repetitie van Verdi's Simon Boccanegra nodigde de Koninklijke Vlaamse Opera in Antwerpen Wouter Van Besien (Groen), Yasmine Kherbache (sp.a) en Annemie Turtelboom (Open Vld) uit. En er zijn gelijkenissen tussen 14de-eeuwse machtspolitiek en het heden. Yannick Verberckmoes

Een parabel van de macht, zo beschrijft de Duitse regisseur David Hermann deze opera. Boccanegra is een minder bekende Verdi en ligt minder makkelijk in het oor als Nabucco of La Traviata, de echte kaskrakers met hun iconische melodieën. Maar Boccanegra is psychologisch sterk uitgewerkt, en heeft de politiek van de 14de-eeuwse Italiaanse stadstaat Genua als setting, waar twee families, de Grimaldi's en de Fiesci's, de plak zwaaien. In de intrige wordt een fascinerende machtsdynamiek blootgelegd tussen verschillende personages. "Simpel gezegd: House of Cards in operavorm", zegt Hermann.

Het is dan ook niet zo verwonderlijk dat de blik van drie Vlaamse raspolitici op dit werk een bijzondere meerwaarde betekent. Bij hun bespreking van de opera, tijdens de pauze, viel de naam Donald Trump vrijwel meteen, zoals wel vaker dezer dagen, en doorheen het gesprek keerde de Amerikaanse president meermaals terug.

Er zijn dan ook enkele parallellen te trekken. Simon Boccanegra is geen geboren politicus en wordt toch de doge of staatshoofd van Genua - tig plotwendingen en 25 jaar later, we zijn dan nog maar bij het begin van het eerste bedrijf-, heeft hij de bezittingen van zijn politieke tegenstanders in beslag genomen en henzelf verbannen. "Ik moest toch eens denken aan Trump, die tijdens zijn verkiezingscampagne verkondigde dat hij Hillary zou opsluiten", zei Turtelboom.

Vrede

Yasmine Kherbache zag hoe ook hoe de functie de man maakt in deze opera. Boccanegra wil eens hij tot doge verkozen is het goede doen voor zijn volk door vrede te sluiten met die snoodaards van Venetianen, maar het idealisme van een politicus stuit op onwil en het nobele idee verdwijnt naar de laat-middeleeuwse prullenmand.

Het plan om vrede te sluiten, interpreteerde Wouter Van Besien dan weer als een 'profileringsdrang' binnen de rangen van de Genuese raadsmannen. "Dat maakt het ook actueel", zei hij. "Ik denk dat discours er heel erg toe doet, vergelijk het even met Obama en Trump. Obama kon mensen overtuigen met zijn positieve discours - yes, we can. Trump kon ook heel veel Amerikanen achter zich krijgen, maar dan met een totaal andere boodschap."

Dat familiebanden in de Genuese politiek allesbepalend waren, vond Van Besien best wel treffend. "Bij de onderhandelingen rond de zesde staatshervorming zat ik aan tafel met Bruno Tobback, Alexander De Croo en Melchior Wathelet en ik dacht: hun vaders hebben over exact dezelfde dossiers onderhandeld als wij."

Wraak

Het belangrijkste thema van de opera is echter hoe persoonlijke intriges de politiek binnensluipen. Paolo Albiani, die Boccanegra aan de macht geholpen heeft, ontvoert zijn dochter wanneer hij te horen krijgt dat hij niet met haar mag trouwen. Uiteindelijk zal die Paolo de machtige doge van Genua vergiftigen.

Even na het debat wilden we weten of er bij Turtelboom nog enige wraakgevoelens leefden jegens Gwendolyn Rutten, die haar ministerspost binnen de Vlaamse regering doorschoof naar Bart Tommelein. Ook de lijsttrekkersplaats voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 in Antwerpen, heeft Turtelboom aan haar neus zien voorbijgaan. "Ik hoor u al komen", zei ze nadat we de helft van de vraag gesteld hadden. "No comment." Turtelboom maakte dat ze uit het operagebouw weg was.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234