Zaterdag 27/02/2021

5 vragenAstraZeneca-vaccin

‘Houdt het AstraZeneca-vaccin je uit het ziekenhuis of niet: dát is de vraag’

De Franse minister van Volksgezondheid Olivier Veran krijgt het AstraZeneca-vaccin toegediend. In Zuid-Afrika is de toediening van dat vaccin voorlopig stopgezet. Beeld Photo News
De Franse minister van Volksgezondheid Olivier Veran krijgt het AstraZeneca-vaccin toegediend. In Zuid-Afrika is de toediening van dat vaccin voorlopig stopgezet.Beeld Photo News

Zuid-Afrika heeft de start van de vaccinatiecampagne tijdelijk uitgesteld, nu blijkt dat het AstraZeneca-vaccin slechts beperkte bescherming biedt tegen de milde ziekteverschijnselen van de Zuid-Afrikaanse coronavariant. Hebben we een minderwaardig vaccin gekocht? En kunnen vaccins nog worden aangepast? ‘Daar zijn ze al mee bezig’, zeggen virologen Marc Van Ranst, Johan Neyts, Steven van Gucht en Pierre Van Damme. 

Ons land heeft 443.000 vaccins van AstraZeneca besteld voor de maand februari. Moeten die nu allemaal de vuilnisbak in?

Pierre Van Damme (vaccinoloog UAntwerpen): “Neen. Die Zuid-Afrikaanse studie wordt uiteraard van nabij bekeken binnen de Taskforce. Maar ik vind dat we de vaccins die we nu hebben zo efficiënt mogelijk moeten gebruiken. Wij gaan dat vaccin toedienen bij de leeftijdsgroep 18-55 jaar. Daarnaast gaan we de tweede dosis pas toedienen na acht tot twaalf weken, omdat de werkzaamheid dan verhoogt en in de buurt van 80 procent komt.”

Johan Neyts (viroloog, KU Leuven): “In deze beperkte studie met 2.000 deelnemers wordt gemeld dat het AstraZeneca-vaccin minder beschermt tegen milde en matige symptomen van de Zuid-Afrikaanse variant van het coronavirus. In de studie werd geen gewag gemaakt van mensen met ernstige symptomen, daar weten we dus eigenlijk niets van.”

Steven Van Gucht (viroloog Sciensano): “Belangrijk is dat zo’n vaccin mensen uit het ziekenhuis houdt, en dat ze niet op de dienst intensieve zorg belanden en overlijden. Maar daar komen we in deze berichten niets over te weten. Ik vind dat het wel heel snel is beslist, tenzij ze daar in Zuid-Afrika over veel meer informatie beschikken die wij niet hebben.”

Beschermen de andere vaccins beter tegen de Zuid-Afrikaanse variant?

Neyts: “Uit klinische studies blijkt dat ook de vaccins van Janssen Pharmaceutica en Novavax bij deze variant minder goed werken. Uit labostudies leren we dat met het Moderna- en Pfizer-vaccin zes keer meer antistoffen nodig zijn om die Zuid-Afrikaanse variant te neutraliseren vergeleken met de klassieke Wuhan-stam. Dat geeft toch een trend weer.”

Hoe zit het met de opmars van de Zuid-Afrikaanse variant in ons land?

Neyts: “De Zuid-Afrikaanse variant circuleert heel weinig. Op een random screening is het aandeel kleiner dan 1 procent op het aantal positieven. Als we ons strikt aan de regels houden, is de kans heel beperkt dat we tussen nu en de zomer heel veel van die Zuid-Afrikaanse variant gaan binnentrekken.”

Hoe kunnen we voorkomen dat die variant bij ons het dominante virus wordt?

Van Gucht: “Mensen moeten wegblijven uit Afrika en Brazilië. Niet-essentiële reizen zijn verboden, maar ik vind dat we ook héél zuinig moeten zijn op essentiële reizen. Wat is er echt noodzakelijk van al die businessreizen?”

Marc Van Ranst (KU Leuven): “Het is niet de bedoeling om te dweilen met de kraan open en daarom moeten we de vluchten uit Zuid-Afrika echt wel deftig controleren en wat mij betreft zelfs afschaffen.”

Komen er aangepaste vaccins of hebben we een derde spuitje nodig om volledig beschermd te zijn?

Van Damme: “De meeste bedrijven zijn al bezig met de aanpassing van hun vaccins. Mogelijk komt er dan zo’n boostervaccin voor extra bescherming.”

Neyts: “Een derde prik behoort tot de mogelijkheden. Nu wordt gewerkt om die vaccins aan te passen, maar dat heeft zijn tijd nodig. Elk van die vaccins is gebaseerd op dat spike-eiwit van corona en dus wordt dat eiwit van die nieuwe variant gebruikt om het vaccin aan te passen. Maar daar moet je dus een aantal studies voor doorlopen.”

Van Gucht: “Belangrijk is dat de overheden en geneesmiddelenagentschappen nadenken over de voorwaarden die ze gaan stellen voor een update van de vaccins. Als je een volledig nieuwe klinische studie wil, dan ben je vertrokken voor maanden. Als het een kleine studie mag zijn, dan kan dat veel sneller. En waarom ook niet: het gaat om minder dan 1 procent van het vaccin waarvan je de code moet herschrijven.” 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234