Zondag 22/09/2019

presidentsverkiezing

Houden Franse presidentskandidaten wel of niet van Europa? EU houdt de adem in

Europa houdt voor de tweede keer dit jaar de adem in voor verkiezingen in een van haar lidstaten. Na Nederland, waar met argusogen naar het resultaat van Geert Wilders werd gekeken, is Frankrijk nu het toneel van wat een hevige verkiezingsstrijd belooft te worden. Met de brexit indachtig zal de nieuwe president bepalend zijn voor de Franse koers in Europese zee. De eerste stemronde vindt plaats op 23 april, op 7 mei weten we wie de nieuwe man/vrouw wordt.

Het Frankrijk van nu is niet meer dat van 25 jaar geleden, toen de Franse politicus Jacques Delors zijn handtekening zette onder het Verdrag van Maastricht, dat de Europese integratie in een stroomversnelling zou zetten. Het valt te vermoeden dat Delors - 91 ondertussen - net zoals de rest van Europa, met een bang hartje de verkiezingen in Frankrijk afwacht. Met later dit jaar ook nog Duitse parlementsverkiezingen in het verschiet - waar de extreemrechtse partij 'Alternative für Deutschland' aan een opmars bezig is - beloven het spannende en cruciale tijden te worden voor de Europese Unie. Het valt af te wachten of de barsten die het Europese pantser kreeg na de brexit in juni vorig jaar, zich verder zullen uitbreiden.

Als we de peilingen mogen geloven, zal het in de eerste ronde van de verkiezingen - binnen tien dagen, op 23 april - gaan tussen Marine Le Pen van FN, de onafhankelijke Emmanuel Macron, de in opspraak gekomen François Fillon (Les Républicains) en de voormalige PS'er Jean-Luc Mélénchon, die opkomt met 'La France Insoumise'. Het vijfde wiel aan de wagen lijkt socialist Benoît Hamon te worden.

Nadat Mark Rutte "ho" zei tegen "het verkeerd soort populisme" van Wilders en de Nederlandse dijken sterk genoeg leken om de nationalistische golf tegen te houden, is het voor de eurofielen bang afwachten of ook de Franse barrières sterk genoeg zijn om het anti-europeïsme van Le Pen te weerstaan.

MARINE LE PEN

Le Pens visie op de rol van Frankrijk in Europa is alvast duidelijk. Ze wil referenda over het lidmaatschap van Frankrijk bij de EU en wil daar, naar Brits voorbeeld, over heronderhandelen. Daarnaast pleit ze onder meer ook voor de herinvoering van een nieuwe nationale munt en wil ze met Frankrijk wegtrekken uit de Schengenzone, dat het vrij verkeer van personen en goederen regelt. Tijdens het eerste grote televisiedebat met alle elf kandidaten toonde Le Pen zich overigens een voorstander van de brexit. Uit publieke bevragingen blijkt dat euroscepticisme wel aan te slaan bij de Fransen. Zo zou de voorzitster van het FN in de eerste ronde uitkomen op 24 procent van de stemmen.

Marine Le Pen, voorzitster van het extreemrechtse Front National. Volgens een peiling krijgt ze in de eerste ronde 24 procent van de stemmen achter zich. Beeld AFP

JEAN-LUC MÉLENCHON (65)

Aan de andere kant van het politieke spectrum schermt Mélenchon verrassend genoeg ook met anti-Europese voorstellen. De extreemlinkse politicus lijkt het ook gehad te hebben met de verder uitdijende Europese Unie en houdt zijn kiezers voor dat Frankrijk - als hij de nieuwe man in het Elyssée wordt - met de EU rond de tafel zal zitten om het over fundamentele hervormingen van de instelling te hebben. Zijn eurokritische houding is in tegenstelling tot die van Le Pen niet zozeer ingegeven door haar hang naar meer veiligheid. Hij wil betere Europese maatregelen voor meer sociale bescherming. Wel zou hij de Fransen opnieuw naar de stembus laten gaan om te stemmen over het EU-lidmaatschap. En er is nog meer. Als de EU niet luistert naar de besognes van Parijs, zal hij de bijdrage aan Europa opschorten, ook een eigen munt invoeren en zich net als Le Pen terugtrekken uit Schengen.

Jean-Luc Mélenchon, extreemlinks, heeft het gehad met de verder uitdijende Europese Unie en pleit voor fundamentele hervormingen. Beeld Photo News

EMMANUEL MACRON (39)

Dan zien ze in Brussel liever Emmanuel Macron komen. De jongste presidentskandidaat gelooft wel in het Europese project en steekt dat niet onder stoelen of banken. Maar de leider van 'En Marche' beseft dat Europa meer moet doen om zijn burgers te beschermen. Daarom wil Macron Duitsland ervan overtuigen Europa te laten evolueren naar een unie die meer sociale bescherming biedt. Ook zou het Europese project in zijn huidige vorm wat aanpassingen moeten ondergaan, heeft de links-liberaal al laten verstaan.

Emmanuel Macron van 'En Marche' is de jongste Franse presidentskandidaat. Beeld EPA

FRANÇOIS FILLON (63)

Als François Fillon er nog in slaagt om een degelijke gooi te doen naar het presidentschap, ondanks het parfum van schandalen dat nu al enkele maanden rond zijn hals zweeft, zullen Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker en Europees president Donald Tusk evenmin moeten vrezen voor een hardere positie van Frankrijk binnen de Unie. De man van Penelope liet verstaan dat Frankrijk gewoonweg niet kan zonder Europa, al moet de Unie zich wel meer gaan richten op "strategische doelen".

Als François Fillon (hier op de foto met vrouw Penelope) het ondanks alles toch haalt, hoeft Europa niet te vrezen voor een 'frexit'. Beeld Photo News
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234