Dinsdag 30/11/2021

Hou ook in 2013 uw energiefactuur in de gaten

null Beeld UNKNOWN
Beeld UNKNOWN

Dit jaar hebben de mondige consumenten een belangrijke overwinning behaald. Maar Kristof Calvo heeft zijn bedenkingen. Calvo is Kamerlid voor Groen en ondervoorzitter van de commissie Bedrijfsleven.

Energiebandieten versus de consument, 0-1. Dat zou de scorebordjournalistiek kunnen zijn van de afgelopen week na de aangekondigde prijsverlagingen van Electrabel en Luminus. Want inderdaad - laten we beginnen met het goede nieuws -: de energieconsument heeft de historische spelers tot actie gedwongen. Hun prijzen zijn nog altijd niet de goedkoopste, maar ze lijken de boodschap stilaan te hebben begrepen. Namelijk: energiebedrijven met grijze stroom, dure facturen en een arrogante huisstijl worden anno 2012 langzaam maar zeker afgestraft.

De liberalisering is een feit, juichen de regeringspartijen. De consument zou bij het lezen van de krant de indruk kunnen krijgen dat men toch maar niet moet switchen van energieleverancier. Of dat de strijd gestreden is en dat 2013 het jaar wordt van de lagere energiefacturen. Maar de realiteit is lichtjes anders.

Vergelijken en verhuizen loont nog altijd de moeite. De strijd is nog lang niet gestreden. Willen we een eerlijke energiemarkt, schoon en zeker, dan zijn er nog heel wat structurele hervormingen noodzakelijk. Op niveau van de productie, waar nog steeds een bijna-monopolie geldt, maar ook op niveau van de leveranciersmarkt (de levering aan gezinnen en bedrijven) is er nog heel wat vooruitgang te boeken.

Laten we niet vergeten dat een substantieel deel van de huishoudens nog steeds geen leveringscontract heeft getekend. Zij worden bijgevolg nog steeds voorzien door de 'standaardleverancier', de historische operator. In Vlaande- ren gaat het om zo'n 10 procent van de consumenten. In Brussel geldt dat voor bijna een derde van de huishoudens. Sleepers heetten ze op de energiehoofdkwartieren. Een specifieke campagne van de energieregulatoren naar hen toe is een van de mogelijkheden. Of waarom geen reeks openbare aanbestedingen organiseren om de standaardleveranciers opnieuw te bepalen? Dat zou pas een groepsaankoop zijn.

Bovendien blijft de markt onvoldoende transparant. De tarievenjungle hypothekeert een eerlijke vergelijking. De gewiekstheid van de marktspelers mag niet worden onderschat. Er zijn geen verbrekingsvergoedingen meer, maar er zijn nu kortingen die je maar krijgt als je een bepaalde tijd klant blijft. Of men werkt met schijnbaar goedkope tarieven, maar met een hoge vaste vergoeding. Ook het aan banden leggen van verborgen dure verlengingstarieven is nog huiswerk voor de politiek en de regulatoren.

Ook voor zij die ooit al eens zijn overgeschakeld is het werk niet af. Iedereen moet blijven vergelijken. De V-test van de Vlaamse energieregulator VREG moet daarom nog meer een begrip worden. Pas wanneer in elke voetbalkantine over de V-test wordt gepraat, zitten we goed. De switchcampagne 'Durf vergelijken' van de FOD Economie samen met de lokale besturen zou regelmatig moeten worden herhaald. Want onze consumenten moeten blijven gebruikmaken van de vrijheid die ze sinds de afschaffing van de verbrekingsvergoeding genieten.

Tussen haakjes: ook de federale energieregulator CREG heeft de afgelopen maanden en jaren een belangrijke rol gespeeld. Het is dan ook extra jammer dat de CREG op dit moment lijkt gecensureerd te worden door de klassieke tripartite. Het voltallige directiecomité moet opkrassen. Onder anderen Guido Camps, zeg maar de echte Robin Hood van de energiemarkt, mag op zoek naar een nieuwe uitdaging. Enkele apparatsjiks van traditionele partijen worden in stelling gebracht om 'constructiever' op te treden. Zullen zij de belangen van onze consumenten en kmo's wel voldoende assertief behartigen? Het is een van de belangrijke energievragen voor 2013.

De vooruitgang op de leveranciersmarkt mag niet doen vergeten dat er nog gigantisch veel werk is op niveau van de productie. Daar heeft Electrabel nog een bijna-monopolie. Voor het aanzwengelen van de concurrentie is een hogere nucleaire bijdrage een must. De woekerwinsten met de afgeschreven kerncentrales blijven een doorn in het oog van al wie investeert in nieuwe productiecapaciteit. Net als de CREG is Groen van oordeel dat een fiscaal aftrekbare nucleaire bijdrage van 550 miljoen euro bruto (250 miljoen netto) te weinig is. Een hogere bijdrage van de kernexploitanten zou de doorbraak van nieuwe spelers en technologie mogelijk maken. Niet de consument maar de nucleaire monopolist moet mee opdraaien voor de energie-investeringen waar we sowieso voor staan.

De commotie rond de energieprijzen en de uiteindelijke reactie daarop van de energiebedrijven verdient zeker een plek in het jaaroverzicht. Het is een belangrijke zege van de mondige consument. Maar één iets is nu al zeker: ook in 2013 met er nog heel hard worden gewerkt aan schone en betaalbare energie.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234