Woensdag 21/10/2020

Brief aan Parijs

Hou je taai, grande dame, en tot binnenkort

Beeld AFP

Yves Desmet is commentator bij De Morgen.

Dag Parijs,

Wat hebben ze je aangedaan? De mooiste stad van de wereld, stad van de liefde, het licht, de gaieté, de joie de vivre. Jij, de stad waar je de hele wereld ziet samenleven, die losbandig en geil kan zijn, maar ook verheven en kunstzinnig, die in al haar lanen en architectuur de grandeur van een beschaving toont, in haar musea kunstschatten herbergt die altijd hun tijd ver vooruit waren voor ze erkenning kregen. Die in al haar cafés en bistrots schaamteloos van het leven geniet, waar men werkt om te kunnen leven en niet omgekeerd.

Net daarom was je een doelwit natuurlijk, van fanatici die denken dat alleen door te leven als 17de eeuwse woestijnbedoeïenen je een plekje in het paradijs kunt krijgen. Die bovendien geloven dat je door het gebruik van extreem geweld, door een satanische orgie van bloed en afgerukte lichaamsdelen, Parijzenaars van dat ideaal kunt overtuigen. Hoe gek kun je zijn?

Ze proberen je in je hart te treffen, mijn lievelingsstad, je tolerantie en je waarden van liberté, fraternité en égalité op te geven. Je zo bang te maken dat je bereid bent je vrijheid in te ruilen voor controle en repressie, je wereldburgers tegen elkaar op te zetten en elkaar te laten wantrouwen.

Zaterdag presenteerde ik voor de zoveelste keer de jaarlijkse quiz van Salaam, een zaalvoetbalclub uit mijn geboortedorp M., waar in meerderheid jonge Belgen van Marokkaanse afkomst voetballen. De omhelzing met Youssef, voorzitter, stichter, trainer, en al een half leven bezig met jongeren via die sport eigenwaarde en zelfrespect bij te brengen, was langer en krachtiger dan gewoonlijk, en niet alleen omdat hij jarig was. We hoefden zelfs niet te zeggen waarom, want we wisten allebei dat zijn jongens de volgende dagen meer kans lopen gecontroleerd te worden op straat, telkens opnieuw en opnieuw de vraag zullen krijgen waarom ze niet luider protesteren tegen wat er in naam van hun godsdienst gebeurt.

Yves DesmetBeeld Bob Van Mol

We zijn, droomstad van mij, de avond begonnen met een minuut stilte voor de vele slachtoffers die in je straten en gebouwen neergemaaid werden, en ook voor de honderden doden en gewonden die diezelfde IS-fanatici in Beiroet lieten ontploffen. Moslimslachtoffers waren het ginder, dus iets minder in de pers aanwezig.

Ze moeten met hun vuile poten van jou afblijven, daar kan geen twijfel over bestaan. Dus ja, geef veiligheids- en ordediensten alle wettelijke middelen om deze staat van wettige zelfverdediging zo goed mogelijk te vervullen. Wie nu nog naar Syrië vertrekt om er de jihad te versterken, maakt een keuze waarvan de gevolgen overduidelijk zijn, en moet dan maar consequent zijn en daar ook blijven. Jaag ze op, arresteer en berecht ze met de straf die ze verdienen.

Maar laten we ook eerlijk blijven: een open en tolerante stad geeft haar wezen en ziel op als aan ieder terras en op iedere straathoek plots militairen gaan staan. Er liepen trouwens al steeds meer legeruniformen met mitrailleurs rond, merkte ik bij onze vorige bezoeken, en veel heeft dat uiteindelijk niet geholpen.

Ik moest denken aan Winston Churchill, nog zo'n liefhebber van jou, die, toen hem gevraagd werd of het wel kon dat midden in de Tweede Wereldoorlog nog geld werd gegeven aan kunst en cultuur, antwoordde met de simpele zin: "Waar vechten we anders voor?"

Ik moest denken aan Martin Luther King en zijn uitspraak: 'Darkness cannot drive out darkness, only light can do that. Hate cannot drive out hate, only love can do that.'

Het is niet omdat we in oorlog zijn met fanatici, dat we jou mogen verdelen, verharden, intoleranter maken.

Of dat we de illusie moeten beginnen koesteren dat we jou gegarandeerd veilig kunnen maken. Daar ben je veel te groot, te chaotisch, te onoverzichtelijk, te wild voor. Het is ook net daarom dat terroristen steeds jou of andere grootsteden als doelwit kiezen. Omdat ze er net als vele anderen anoniem kunnen zijn, en omdat ze je haten, omdat je staat voor alles wat zij verafschuwen: vrijheid, openheid, vernieuwing, creativiteit, het samenleven van zoveel verschillende mensen, nationaliteiten, godsdiensten.

Hoe gruwelijk en onvergeeflijk ook, dit is geen stadsoorlog. Dat kunnen de terroristen niet, daarvoor zijn ze met te weinig, en ben jij veel te groot.
Ze kunnen je verwonden, erg zelfs, maar ze kunnen je nooit doden of overwinnen. Dat maakt hun woede en frustratie trouwens alleen maar groter.

Je bent een immens levend en bruisend organisme met miljoenen bewoners, dat laat zich niet door tien terroristen vernietigen. Dit weekeinde niet, nooit.

We zullen rouwen nu, stil zijn zoals het past, het podium laten aan de makelaars in angst en intolerantie die beweren mirakeloplossingen te hebben, die steeds en altijd de verantwoordelijkheid in de schoenen van de andere leggen.

Op langere termijn zul je immers onverwoestbaar blijken, zoals je jonge broertje New York heeft bewezen. Ook het neerhalen van de Twin Towers heeft New York, zijn inwoners noch zijn ziel kapot gekregen.

Het beste antwoord op terrorisme blijft een welgemeende fuck you, het koppig doorgaan met het leven waar we van houden, het leven waarvoor we steeds opnieuw naar jou komen.

We komen af met Nieuwjaar, om er het nieuwe jaar in te zetten, we zullen stil staan, een toast uitbrengen op de nagedachtenis van al diegenen die slachtoffer werden in jouw straten, maar nooit of te nimmer gaan ze ons beletten van jou te houden.

Taxi's brachten mensen gratis naar huis afgelopen weekeinde, buurtbewoners openden hun deuren voor vreemden om ze te laten overnachten, miljoenen steunden en rouwden met je mee via sociale media.

Nog sterker dan het fanatisme van de weinigen is het zelfhelend vermogen van een miljoenenstad.

Hou je taai, grande dame, en tot binnenkort.

Yves Desmet

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234