Dinsdag 22/06/2021

Hotelgigant zonder hotels blijft groeien, en de vragen ook

Het verhuurplatform Airbnb is aan het boomen, ook in ons land. Dat blijkt uit een onderzoek van vier kranten. Moeten we leren leven met de disruptie door Airbnb? Of is het tijd om de verhuurreus zonder huizen tot de orde te roepen?

Een kamer of woning verhuren via Airbnb is in België geen randfenomeen meer. Een gegevensonderzoek van Trouw, De Tijd, Süddeutsche Zeitung en Le Monde toont dat van alle profielen op de Airbnb-site alleen al in onze belangrijkste steden (Brussel, Antwerpen, Gent, Brugge, Luik en Namen) jaarlijks voor meer dan 77 miljoen euro aan panden wordt verhuurd. Vooral de groei van het aantal Airbnb-panden in het laatste jaar valt op. Op Brussel na, waar het aantal verhuurpanden licht daalt (min 5 procent), floreert het verhuurplatform in Gent (plus 19 procent), Antwerpen (plus 22 procent) en Brugge (plus 49 procent). De cijfers verbazen Dirk Holemans, coördinator van de denktank voor sociaal-ecologische verandering Oikos, allerminst.

"Wie een leuk appartement heeft, kan dat verhuren voor 700 euro per maand. Doe je dat via Airbnb, dan kun je datzelfde bedrag per week vragen. Maar het fenomeen zet de leefbaarheid van de stad onder druk." Vele huizen en appartementen worden aan de woonmarkt onttrokken en prijzen schieten de hoogte in.

"Airbnb is al lang geen romantisch en kleinschalig deelplatform meer. Je mag het gerust in het rijtje van Google, Facebook en Uber zetten." Die vergelijking maakt Holemans heel bewust. "Meer dan 80 procent van het geld dat naar digitale reclame gaat, belandt uiteindelijk in de zakken van Google of Facebook." Met andere woorden, heel wat geld dat normaal opnieuw in de Belgische economie geïnvesteerd wordt, eindigt nu in Silicon Valley. "Ook een deel van de toeristische investeringen die steden doen, komen nu in de portefeuille van Airbnb terecht."

Holemans heeft op zich geen probleem met het originele concept van Airbnb. Daar draait deeleconomie nu eenmaal om: capaciteit optimaal benutten. Maar een op winst gefocust bedrijf als Airbnb wil niet alleen capaciteit benutten, het wil groeien. Hij denkt dat regels als maximaal 60 verhuurdagen per jaar en een gelimiteerd aantal kamers zoals in Amsterdam en Parijs een goeie stap is.

Hij gaat nog verder. "Misschien moeten overheden eens nadenken hoe ze een omgeving kunnen creëren die inwoners stimuleert om samen met private partners coöperatieve alternatieven uit te denken." Holemans verwijst onder andere naar het Amsterdamse alternatief Fairbnb, dat sinds maart dit jaar een alternatief biedt voor Airbnb. De winsten van dat platform keren rechtstreeks terug naar de buurt.

'Interessante toerist'

"Ik sta veel positiever tegenover Airbnb", vertelt Jan van der Borg, professor toerisme aan de KU Leuven, als we de suggestie van Holemans voorleggen. "Airbnb speelt in op een behoefte om de standaardhotelkamer te vermijden."

Hij deed in Italië gelijkaardig onderzoek als de vier kranten en kwam tot dezelfde conclusies. "Maar je mag niet vergeten dat de Airbnb-toerist een heel interessante bezoeker is. Hij of zij blijft langer, is geïnteresseerder in de lokale cultuur en geeft heel wat geld uit."

Van der Borg vindt heel de toeristenfobie die rond Airbnb hangt wat bij de haren getrokken. "Steden zouden beter toeristen die meerdere dagen blijven belonen en het aantal dagjestoeristen doen dalen." Die zijn volgens Van de Borg economisch stukken minder interessant.

En de excessen dan? Zo spreekt De Tijd bijvoorbeeld van 27 'Airbnb-ketens' in Brussel. Dat zijn 27 eigenaars die elk tien tot zelfs meer dan tachtig woningen verhuren. "De overheid beschikt over voldoende middelen om daar een antwoord op te bieden", zegt van der Borg. "Al is een eenmalige registratieverplichting, zoals Vlaanderen onlangs oplegde, niet voldoende. Je moet er economische gevolgen aan koppelen." Dat blijkt ook uit de cijfers: amper 15 procent heeft zich al geregistreerd.

In Amsterdam moeten verhuurders vanaf 1 oktober elke verhuur registreren. Als uit data blijkt dat een verhuurder meer dan de toegelaten 60 dagen verhuurt, is de kans groot dat hij een controleur over de vloer krijgt, gevolgd door een boete van 6.000 euro. "Zo sla je de belofte van Airbnb van zorgeloos reizen aan diggelen, wat er wel voor zal zorgen dat ze op de lange termijn zulke uitspattingen zelf actiever zullen vermijden."

Airbnb liet in een een reactie weten dat de data, die verzameld werd via web scraping, niet te vertrouwen is en dat de getrokken conclusies dus fout zijn.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234