Zondag 29/11/2020

Horrorkunst

In de jaren 70 injecteerde de Italiaanse 'giallo' nieuw bloed in het genre van de erotische horrorthriller. In L'étrange couleur des larmes de ton corpswekken Hélène Cattet en Bruno Forzani dat genre opnieuw tot leven. Dat doen ze met de hulp van nog een ander stuk cultureel erfgoed: dat van de Brusselse art nouveau.

L'étrange couleur des larmes de ton corps

HORRORTHRILLER
Regie: Hélène Cattet, Bruno Forzani
Met: Klaus Tange, Ursula Bedena, Joe Koener
Duur: 102 min

Cattet en Forzani zijn van Frankrijk afkomstig maar wonen en werken sinds vijftien jaar in Brussel. "Eigenlijk zijn we kinderen van het Filmmuseum", zegt Forzani. "Ik heb er nog films geprojecteerd. En ik werk nog mee aan de programmering van 'B tot Z', een alternatieve kijk op de filmgeschiedenis."

"Bruno is het meest cinefiel aangelegd", verduidelijkt Cattet. "Hij heeft me de 'giallo' doen ontdekken. Ik kom meer uit de hoek van het experimentele en van de avant-gardistische cinema. Maar we werken allebei graag op een sensitieve manier met film: de zintuigen aanspreken zodat de kijker op een fysieke manier geconfronteerd wordt met wat de personages meemaken."

L'étrange couleur des larmes de ton corps heeft alles van een barokke stoeipartij met de middelen van het medium film. Was dat de uitdaging: de cinema opnieuw uitvinden met avant-gardistisch genoegen?

Hélène Cattet: "Het is fijn omdat te horen. Meestal wordt ons verweten dat we films maken die vertrekken van een cinematografisch idee. Maar de vorm sluit bij ons perfect aan op de inhoud. We willen gewoon gebruik maken van alle middelen die cinema te bieden heeft. En natuurlijk laten we ons inspireren door andere films."

Bruno Forzani: "Dat is een proces dat onbewust gebeurt. We vertrekken niet van de idee dat we iets à la David Lynch gaan doen. Het sluipt er spontaan in. En de 'giallo' is er slechts een facet van. Deze film zit evenveel verankerd in de Belgische cinema, in de progressieve surrealistische traditie van bijvoorbeeld Daughters of Darkness van Harry Kümel, De man die zijn haar kort liet knippen van André Delvaux of Mascara van Patrick Conrad.

"We houden ook van hedendaagse dans: Jan Fabre, Sidi Larbi Cherkaoui en Wim Vandekeybus. Het zijn prikkels waardoor we ons laten leiden. Alleen proberen we er iets mysterieuzer van te maken. In de film zit een scène waarin met een stethoscoop naar het plafond geluisterd wordt. Dat is onze referentie aan Hitchcocks Rear Window, alleen is de verrekijker door een stethoscoop vervangen."

Het centrale decor is een appartement in een art-nouveaupand. Het is een personage op zich.

Forzani: "Het huis dat je in de film ziet is samengesteld uit zeven huizen: vijf in Brussel en twee in Nancy. Maar we hebben vooral gefilmd in Hotel Solvay, een gebouw van Victor Horta in de Louizalaan. En in Hotel Ciamberlani in Elsene. Het is de eerste keer dat er een langspeelfilm in opgenomen is. Omdat het parket er zo kraakt, is het niet geschikt voor filmopnamen. Maar wij nemen altijd op zonder direct geluid."

Cattet: "We hadden al een abstract idee voor ons storyboard vóór we die huizen bezochten. Maar de glasraamversieringen en de structuur van die gebouwen heeft onze decoupage (verknippen of opdelen van een scène in kleine stukjes of shots, red.) beïnvloed.

"Heel dat element van de geheime gangen in de film komt van de gebouwen. We werken ook graag vanuit het onderbewuste. We gaan altijd op zoek naar ongekende verbanden en linken."

Forzani: "Gewoonlijk volgen we onze eerste impulsen en ideeën niet. Maar net omdat we ze eerst verworpen hebben, vinden we ze interessant en gaan we ze verder ontwikkelen. Het is best grappig want ons langspeelfilmdebuut Amer wordt blijkbaar binnen de vakgroep psychologie aan de ULB bestudeerd, terwijl we helemaal geen psychologie gestudeerd hebben."

De film is opgevat als een labyrintische trip van een man op zoek naar zijn verdwenen vrouw. Tegelijk kan je hem ook zien als een freudiaanse reflectie over een obsessie en een trauma uit de kindertijd.

Cattet: "Het thema van een trauma uit de kindertijd is typisch voor de 'giallo'. We plukken dat element eruit en geven er onze eigen draai aan."

Forzani: "De film heeft verschillende lagen van interpretatie. Er is onze amour fou voor de cinema maar op eenzelfde, verdraaide manier kan hij ook over onze relatie gaan (lacht). We houden ervan als je bij elke visie van een film nieuwe dingen ontdekt. Vandaar de labyrintstructuur: beetje bij beetje ontdek je de uitgang, maar op zo'n manier dat de film je bij elke visie nieuwe sleutels aanreikt."

Ook jullie klankband is buitengewoon. Hij versterkt het tactiele aspect van de film.

Forzani: "We willen de kijker fysiek in de greep hebben, alsof de film uit het scherm komt en je penetreert. Daarom moet je hem op een groot scherm zien, in een zaal met goed geluid."

Cattet: "We steken enorm veel tijd in de geluidsafwerking omdat we willen dat de kijker middenin de filmervaring zit. We spelen met kleine details die je misschien niet onmiddellijk hoort maar die onbewust op je inwerken. Als iemand zijn hand op de muur van het huis legt, hoor je organische geluiden, afkomstig van onze huid."

De Brusselse illustrator Gilles Vranckx ontwierp een prachtige affiche, een die ook op een limited edition als vinylpostkaart verscheen. Het is kunstobject voor verzamelaars, net als jullie film.

Forzani: "Toen ik voor het eerst een 'giallo' zag, begreep ik dat een horrorfilm ook een kunstwerk kan zijn. Tegelijk leven we in een tijdperk waarin het fysieke contact met een voorwerp verdwijnt. Een klik op de muis en je vindt alles op het internet. Vroeger waren 'giallo's' onvindbaar. Als je een videocassette op de kop kon tikken waar je zolang naar gezocht had, was dat een feest. Het fetisjistische van een 'giallo' vinden we ook belangrijk voor het leven van de film ná de bioscoop."

---

Wie zijn Cattet en Forzani?

Tussen 2001 en 2006 draaiden Cattet en Forzani vijf kortfilms, telkens oefeningen in het giallo-genre.

In 2009 volgt de giallo-hommage Amer, hun eerste langspeelfilm. Quentin Tarantino neemt hem op in zijn top 20-lijstje van 2010.

O is for Orgasm ziet het licht, een kortfilm uit de horror- anthologie The ABC's of Death.

l L'étrange couleur des larmes de ton corps wordt geselecteerd voor de competitie van het filmfestival van Locarno en Gent.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234