Zondag 01/11/2020

Horror in België: veel bloed, weinig geld

Het Festival van de Fantastische Film viert zijn dertigste verjaardag, de Belgische horrorscène is in diepe rouw. Weinig steun, geen aandacht. 'Jammer, het blijft een genre met een enorm potentieel.'

Zodra je Tour & Taxis binnenwandelt, komt er een sfeer rond je hangen die je de meest rauwe slasher movie met een groot gevoel voor humor doet benaderen." Wouter, dertig en verstokte bezoeker van het Brussels International Fantastic Film Festival (kortweg BIFFF), reikhalst. Niet zonder reden: vanaf vandaag palmt het internationaal geprezen filmfestival twee weken lang Tour & Taxis in. De dertigste editie reeds, en opnieuw kondigt zich flink wat vampier-, zombie- en weerwolfgeweld aan. Met honderden horrorfanaten in de zaal en 65 titels op de affiche. Vijf ervan zijn van Belgische makelij: twee co-producties (Carré Blanc en The Incident) en drie in de reeks 'retro'.

Veelzeggend. Immers: ook al presenteren piepjonge studenten als Maxim Stollenwerk (Karkas) en Niels Sabbe (Hammertime) tijdens de Belgian Film Day op 13 april hun eerste, korte escapades, erg florerend kan de Belgische horrorfilm anno 2012 niet genoemd worden."De horrorfilm als volwaardig genre ontbreekt in België", zegt Gino Van Hecke, oprichter en bezieler van Zeno Pictures, een in Herentals gevestigde verdeler van horrorfilms uit binnen-en buitenland. "Weinig regisseurs willen er zich aan wagen. Allicht hebben ze te weinig affiniteit met het genre, of vrezen ze dat het commercieel niet interessant is. Jammer, want ik ben er zeker van dat je met een goed concept en een sterke cast in België veel kans op succes maakt."

Dat bewijst alvast de bloei van het genre in de ons omringende landen. "In Frankrijk, Engeland of Duitsland worden vandaag de dag voortdurend originele en sterke horrorfilms gemaakt", zegt Van Hecke. "En op alle beurzen die ik bezoek, merk ik ook dat horror enorm leeft. Van de kleinste amateurfilm tot echte big budgetproducties: wereldwijd blijft het een genre met een enorm potentieel. Maar in ons land is er de laatste jaren niet echt veel beweging. Hier en daar worden lowbudget of kortfilms gedraaid, maar meestal zien die nooit het daglicht."

Compleet zot

De ondersteuning door het VAF is dan ook niet bepaald riant. "Volgens ons reglement mogen wij geen exploitation films steunen", zegt Dirk Cools, projectbeheerder Fictie bij het VAF. "In welk genre dan ook. De meeste in België gemaakte horrorfilms ontbreken de nodige artistieke relevantie, en gaan rechtstreeks naar de videotheek. Dat circuit is ons dan ook weinig bekend."

Een van die makers in de marge: Johan Vandewoestijne. Afkomstig uit Kortrijk, maar bekend over het ganse platte land. Als James Desert,'producer/writer/director' van horrorfilms als Lucker The Necrophagous (1985) of Parts Of The Family (2000). Van Rabbit Grannies vooral, die tijdens het BIFFF in een 25th anniversary edition vertoond wordt.

Van Purgatory ook. Die film ging op 17 februari in première in de Kinepolis, en verschijnt binnenkort op dvd. "We hebben er duidelijk voor gekozen om de film niet in de cinema te laten gaan, maar wel rechtstreeks op dvd en blu-ray", zegt Vandewoestijne. "Waarom? Omdat het genre op zich vooral leeft op video, dvd of tv en omdat we die extra investeringen niet zouden kunnen dragen. Ik ontvang niks van subsidies, dus ga ik liever straight to dvd. Dan verdien ik er tenminste nog iets aan. Ik heb geen enkele artistieke pretentie, ik maak commerciële producten zoals een bakker brood verkoopt."

Bewijst gretig het tegendeel: Jonas Govaerts, gitarist bij rockgroep The Hickey Underworld en maker van kortfilms als Mobius en Abused. Veelzeggende tagline van de eerste titel: Ever Heard of The Offramp Slasher?. In 2007 won Govaerts de Gouden Méliès, de hoogste horroronderscheiding van Europa, twee jaar later deed hij er op het BIFFF de publieksprijs bovenop.

"Sinds ik op mijn zestiende Evil Dead II van Sam Raimi heb gezien, ben ik compleet zot van het horrorgenre", zegt Govaerts. "Kijk naar die film en je krijgt gewoon goesting om er zelf een te maken. Scenario's schrijven is echter niet meteen mijn sterkste punt, dus gelukkig ben ik op een kortverhalenbundel van Richard Christian Matheson gestoten die ik dan heb verfilmd."

Momenteel werkt Govaerts aan zijn langspeeldebuut: Welp, een horrorfilm op scoutskamp. "Ook Nicolas Karakatsanis doet mee (werkte ook aan 'Rundskop' en 'Loft' mee, LDW)", zegt Govaerts. "Volgende zomer moeten de opnames starten. Tot mijn grote verbazing heeft het VAF voorlopig alle subsidiefases goedgekeurd, zowel qua scenario als qua ontwikkeling. Maar sowieso zal creatief met het budget omgesprongen moeten worden."

Marginaal

Begin vorige eeuw ontstaan in de VS, met angstaanjagende langspelers als Frankenstein (James Whale), Dracula (Tod Browning) en The Walking Dead (Michael Curtiz), slaat de horrorfilm pas na de Tweede Wereldoorlog echt zijn vleugels uit. Ook in Groot-Brittannië, Frankrijk en Italië rollen volop horrorfilms van de band. Titels als Night of The Living Dead, The Exorcist of Texas Chainsaw Massacre groeien uit tot onvervalste (cult)klassiekers, en vanaf de jaren 2000 gaat ook de box office overstag. Blockbusters als 28 days later, The Blair Witch Project en The Ring doen wereldwijd Kinepoliszalen volstromen.

België, echter, fungeert in deze niet bepaald als voortrekker. Bescheiden pogingen als De potloodmoorden (uit '82) of The Antwerp Killer ('83) verdwijnen vliegensvlug tussen de plooien der filmgeschiedenis. Waagden zich met meer succes aan het genre, zij het zijdelings: de Antwerpse acteur-regisseur R. Kan Albay (The Flemish Vampire) of, meer bekend, Pieter Van Hees (Linkeroever), Jan Verheyen (Alias) en Fabrice Du Welz (Calvaire, Vinyan).

Niet zelden wordt Belgische horror dankzij een grensoverschrijdende coproductie ingeblikt, zoals SL8N8 (van de Nederlanders Edwin Visser en Frank van Geloven, en met Kurt Rogiers in de hoofdrol) of Sint (van de Nederlander Dick Maas, met Barbara Sarafian). Of zoals Daniel Maze uit Mortsel, die een paar jaar geleden grote namen als James Duval (Donnie Darko,Independance Day) en Steve Guttenberg (Cocoon, Police Academy) wist te strikken voor zijn horrorfilm Cornered.

En toch. Het scherm, klein dan wel wit, en Belgische horror: niet bepaald een innige combinatie. Thema-avonden in de Brusselse Cinema Nova of het reeds opgeborgen tv-format Nacht van de Wansmaak: weinig meer dan pleisters op de gebroken benen. Niettemin is het al jaren ver zoeken naar horrortitels op de affiches van de Belgische cinemazalen. Tekenende reactie van Walter Vander Cruysse, drijvende kracht achter de Gentse arthouse cinema Studio Skoop: "Belgische arthouse horror? Du jamais vu. Echt waar, wij krijgen dat hier nooit te zien."

Vaakst gehoorde redenen voor de lege horrorzetels: magere plot, slechte acteerprestaties, slordige montage. "Op een of andere manier bereikt het horrorproduct de Belgische consument erg moeilijk", besluit Van Hecke. "Horror wordt in België dan ook al jaren als een marginaal fenomeen beschouwd. Vreemd genoeg."

BIFFF, vanaf vandaag tot 17 april in Tour&Taxis in Brussel. www.bifff.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234