Zondag 21/07/2019

tienerpooier

Horen ‘rap’ en ‘gangsta’ nog altijd samen?

Soufiane Eddyani. Beeld Trifecta

Bandito van de quartier zit nu daarbinnen achter tralies / gepakt door het systeem”, rapt Soufiane Eddyani in ‘Amigo’. Schrijft de Antwerpse rapper zich op die manier in in de traditie van de gangsta rap? Of is het niet meer dan een regel tekst die tegen de schenen van de goegemeente wil schoppen?

Do I look like a muthafuckin’ role model?

Het is 1988, en op het N.W.A.-nummer ‘Gangsta Gangsta’ stelt rapper Ice Cube een retorische vraag. “Takin’ a life or two, that’s what the hell I do", rapte hij ook. “You don’t like how I’m livin’? Well, fuck you.” Niet meteen een rolmodel, dus.

Gangsta rap, zoals het genre waarin N.W.A. opereerde heet, is helemaal terug. Zo lijkt het toch. De Antwerpse rapper Soufiane Eddyani bevindt zich in het midden van een mediastorm, omdat hij het in zijn nieuwe song ‘Amigo’ opneemt voor zijn vriend en collega-rapper ‘Moreno’, een veroordeelde tienerpooier. Bandito van de quartier zit nu daarbinnen achter tralies / gepakt door het systeem”, rapt Eddyani. 

Politici als Zuhal Demir (N-VA), Meyrem Almaci (Groen), Gwendolyn Rutten (Open Vld) en Kris Peeters (CD&V) waren er snel bij om de teksten van Eddyani unaniem te veroordelen.

Het doet een belletje rinkelen. Aan de andere kant van de oceaan hadden politici als George H.W. Bush en Bill Clinton een broertje dood aan de gangsta rap van N.W.A., Ice-T, 2Pac en The Notorious B.I.G. Dan Quayle, vicepresident onder vader Bush, wilde het album 2Pacalypse Now zelfs uit de rekken zien verdwijnen. “Dit heeft geen plaats in onze samenleving”, argumenteerde hij.

De rechter dacht daar anders over, net als heel wat rappers en activisten die argumenteerden dat gangsta rap in de eerste plaats sociale ongelijkheid aankaartte. “De reden waarom rap wordt aangevallen, is dat het tegenstrijdigheden in de Amerikaanse cultuur blootlegt”, stelde Sister Souljah, lid van de rapgroep Public Enemy en sociaal activist, destijds in
The Los Angeles Times. “Het probleem is dat het Witte Huis en wannabe’s als Bill Clinton een politiek systeem vertegenwoordigen dat niet de minste intentie heeft om iets aan die problemen te doen.”

Sociale revolutie

De Amerikaanse gangsta rap uit de jaren 80 en 90 moet je dan ook lezen in een sociaal-politieke context, legt Martin Vachiéry uit. Hij is hoofdredacteur van het online hiphopplatform check. en werkt bij het managementbureau Back in the Dayz, dat onder anderen Roméo Elvis, JeanJass en Caballero vertegenwoordigt.

“Rap was toen de taal van een sociale revolutie. Die artiesten waren op een sociale missie. Gangsta rap diende om de rassenongelijkheid en het politiegeweld aan te kaarten, en keerde zich daarom tegen de staat, en tegen de autoriteiten.”

Is dat ook wat Eddyani doet als hij het heeft over “het systeem”? Is dat wat Nederlandse rappers als Lil’ Kleine en Ronnie Flex doen in nummers als ‘Liegen voor de rechter’ of in hun vele ‘
fuck the police’-teksten tijdens hun optredens? 

Ook die rappers hebben wat op hun kerfstok: Lil’ Kleine is weleens betrokken bij een vechtpartij, en werd gearresteerd omdat hij zijn publiek opriep om de politie te beledigen. Zijn Rotterdamse collega Feis kwam vorige week om bij een schietpartij. Net als The Notorious B.I.G. en 2Pac in de jaren 90.

Toch is er een belangrijk verschil tussen de Amerikaanse gangsta’s van toen en de Nederlandse rappers van nu, meent Vachiéry. “Als die Nederlandse rappers de politie beledigen of over misdaad rappen, is dat vooral provocatie. Dat heeft niets met sociale ongelijkheid te maken. Rap is uit het getto gebroken, maar provocatie is nog altijd een essentieel onderdeel van rap. Het is een brute kunstvorm, zonder compromis. Uithalen naar de media, naar de autoriteiten en naar de overheid is een klassieke raptechniek. Maar we mogen die provocaties ook niet overinterpreteren.”

Kinderachtig

Dat vindt ook Youssef Chellak van het hiphoplabel Top Notch. “We mogen dit niet groter maken dan het is, en denken dat een volledige generatie het verkeerde pad kiest. Gangsta rap is stoerdoenerij, en stoerdoenerij hoort bij jong zijn. Dat moeten we accepteren.” 

Volgens Chellak is het geen toeval dat artiesten als Lil’ Kleine, Boef en Ronnie Flex vooral populair zijn bij een publiek tussen 12 en 16 jaar. “De jeugd vraagt erom: het is ook een kwestie van vraag en aanbod. En gangsta rap is eigenlijk heel kinderachtig, hè? Het is zoals actiefilms: jongeren kicken op dat geweld. Maar uiteindelijk groeien ze daar wel uit. Ik was vroeger ook fan van
The Karate Kid, maar nu mag het toch iets meer zijn.”

Daarom zet de Belgische tak van Top Notch – in tegenstelling tot de Nederlandse, die de belangen van onder anderen Ronnie Flex en Lil’ Kleine beheert – bewust in op ‘positive hip hop’, zoals de muziek van Tourist LeMC, Zwangere Guy en Coely. “Dat zijn geen gasten die bezig zijn met haantjesgedrag”, zegt Chellak. “Established artists die vooral op inhoud inzetten: voor ons is dat een bewuste keuze.”

Kijk naar de Beastie Boys, drie middenklassers die zich in de jaren 80 maar wat graag een gangsta-imago aanmaten, omdat het populair was, maar die reputatie later volledig afzworen. “Ultraviolence be runnin’ through my head”, rapten ze in 1989 op ‘Looking Down the Barrel of a Gun’. 

“We zagen het als een fantasie, een cowboyfilm”, vertelde Beastie Boy Adam Yauch tien jaar later in
The Chicago Tribune. “Maar ik besefte later dat die dingen ook een dieper effect hebben, dat mensen écht dachten dat we zo waren.” 

Of, zoals hij het in een van zijn raps verwoordde: “
For the rest of my lifetimes, and even beyond / I vow to do my best, to do no harm.”

Misschien kan dat wel als rolmodel dienen.

Lees ook:

• Magistraat mensenhandel: “Ik geloof niet dat tienerpooiers hun leven kunnen beteren”

• Rapper Soufiane Eddyani reageert op heisa rond tienerpooier: “Iedereen verdient een tweede kans”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden