Zaterdag 06/03/2021

Hordeloper Liu Xiang doet na olympische titel vandaag ook gooi naar wereldkroon

In Chinese leerboeken werden heldendaden van vijf patriotten geschrapt voor successtory van hordeloper

Godenzoon met 1,3 miljard fans

Helsinki

Van onze verslaggeefster

Valerie Hardie

Vijf Chinese patriotten die zich in de oorlog met Japan van een rots stortten om niet in handen te vallen van de vijand of hordeloper Liu Xiang die in Athene naar olympische glorie spurtte? Het bleek in Shanghai een ernstig dilemma toen de leerboeken van de middelbare school aan een herdruk toe waren, maar uiteindelijk werd de story van de heldendaad geschrapt en kreeg Liu zijn eigen verhaal onder de titel 'De nieuwe eeuw in'. Het zegt veel over het statuut van Liu in zijn vaderland, waar hij als een god wordt vereerd. Die idolatrie kan nog een graad erger worden als Liu vandaag ook nog eens de wereldtitel aan zijn palmares toevoegt.

Voor China zou de medaille meer dan welkom zijn, want in Helsinki kon de trotse natie nog niet één keer zijn volkslied horen. Zelfs eremetaal zat er nog niet in, terwijl een land als Oeganda al wel in de prijzen viel. En dat voor een republiek met 1,3 miljard inwoners en honderdduizend profsporters. Voor Liu Xiang was het ook al van de jaren negentig geleden dat China in de atletiek nog eens van zich deed spreken, toen met 'Ma's leger'.

Ma Junren was de legendarische trainer die in 1993 een generatie van Chinese dames op het wereldtoneel introduceerde. Met Wang Jungxia als vaandeldraagster beheerste die eensklaps alle afstanden tussen de 800 en de 10.000 meter. Junren schreef het succes toe aan een strikt regime - geen cosmetica, geen vriendjes, niets wat hen kon afleiden van hun dagelijkse 65-kilometerloop - en aan een krachtig brouwsel met als ingrediënten schildpaddenbloed en rupsenpoep. Geen onnozele hals die dat geloofde, zeker niet toen het 'leger' snel snel werd opgedoekt vlak voor de Spelen van 2000 omdat er verdachte bloedwaarden bij de atletes waren vastgesteld.

De Chinese atletiek ging het sindsdien niet meer voor de wind. In Athene kwamen slechts 2 van de 63 medailles uit de atletiek, terwijl hun rivalen uit de States er 25 uit de 'track & field' leverden. Het spreekt dat wie voor zo'n uitzonderlijke triomf zorgde, in China op handen wordt gedragen, zoals Liu Xiang. Sinds de 21-jarige hordeloper in de zomer van 2004 als eerste mannelijke Chinees naar olympisch goud spurtte - een prestatie die door 400 miljoen Chinezen in het holst van de nacht op tv werd bekeken - is zijn leven radicaal veranderd.

"Ik kan niet meer op straat komen zonder dat ik word overrompeld", zei hij. "Als ik naar een restaurant of karaokebar wil, moet ik een zaaltje apart reserveren. Ik heb de indruk dat ik mijn vrijheid ben verloren. Ik moest een cd opnemen, een filmrol spelen, op tv-shows komen. Ik figureerde al in vijf publicitaire filmpjes en ik kan er nog doen. Ik kan geen nee zeggen. Gelukkig kan mijn coach geen ja zeggen."

Liu Xiang was na de Spelen meer op tv dan op de piste te zien en dus waarschuwde zijn trainer Sun Haipeng er al voor dat hij in Helsinki nooit kan winnen. Liu is niet in topvorm, beweert hij, terwijl zijn grote concurrenten Allen Johnson en Ladji Doucouré dat wel zijn. Toch oogt de atleet uit Shanghai erg ontspannen. Voor hij aan een race begint, staat Liu op zijn gemakje en met een stralende glimlach naar het enthousiaste Finse publiek te zwaaien. In de 'interviewzone' nemen de Chinese reporters intussen posities in om toch maar geen woord van hun held te moeten missen.

Liu is zo graag gezien bij de pers omdat hij spontaan is en niet zoals vele andere atleten routineus een eerbetoon aan China afratelt. Hij schroomt zich ook niet om openlijk met presentatrices te flirten of om op tv karaokenummers te kwaken. Toch eert hij vele Chinese waarden, zoals 'familie eerst'. Op de vraag welke eigenschap voor hem primeert in een vrouw, repliceerde hij kurkdroog: "Respect voor de ouders." Zelf staat hij zijn winstpremies zonder morren af aan zijn ouders - van bescheiden afkomst: papa chauffeur, mama poetsvrouw - nadat de staat zijn deel heeft opgeëist. "Dat is toch normaal? De staat betaalde mijn studie en mijn trainingen. De rest is voor mijn familie. Zo gaat dat in China."

Met dat soort uitspraken veroverde Liu de harten van al zijn landgenoten. Zijn populariteit is grenzeloos. "Nog nooit had China een atleet met zoveel uitstraling. Liu Xiang is geen gewone held, hij is een superheld", zo drukte de trainer Feng Shuyong het uit. Van zijn autobiografie met als originele titel Ik, Liu Xiang zijn al 500.000 exemplaren over de toonbank gegaan. De eerste regels van het oeuvre zijn: "Toen ik werd geboren zag mijn grootmoeder een kleine vlek op mijn pols en zei: 'Dit kind zal mirakels verrichten.' Niemand geloofde het toen. En toch..."

Het duurde echter lang voor het talent van Liu werd ontdekt. Het was Haipeng die hem toevallig op het spoor kwam, net toen Liu op het punt stond om er de brui aan te geven. De coach zat in de tribune toen hij ineens een knaap met een buitengewone souplesse over de horden zag lopen. "Xiang sprong als een balletdanser. Zijn techniek kon beter, maar ik zag zijn potentieel. Immens en uniek." Alleen Liu moest nog overtuigd raken. "Want nooit had ik gedacht dat er in mij een kampioen schuilde, en zeker geen olympische kampioen." Vandaag weten we of er ook nog een wereldkampioen in hem schuilt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234