Vrijdag 13/12/2019

Walvisjacht

Hoort walvisjacht thuis in de 21ste eeuw? Australië en Japan kibbelen erover

Sea Shepherd fotografeerde in 2017 een gevangen dwergvinvis aan boord van een Japans onderzoeksschip. Beeld AFP

Voor- en tegenstanders van de walvisvaart bespreken deze week de mogelijkheid om 'duurzame jacht' te hervatten. Japan is fel voorstander, Australië moet er niets van weten.

Japan wil een einde maken aan het ruim dertig jaar oude verbod op commerciële walvisvaart. De populatie van bepaalde walvissoorten zou voldoende zijn hersteld om 'duurzame jacht' te kunnen hervatten, luidt het argument.

Een flinke delegatie van zo'n zeventig vertegenwoordigers is deze week namens Japan aanwezig op de jaarlijkse bijeenkomst van de Internationale Walvisjacht Commissie (IWC) in Brazilië. Als voorstander van commerciële walvisvaart vindt Tokio dat de IWC haar oorspronkelijke doel uit het oog is verloren, namelijk de walvispopulatie in stand houden en een ordelijke ontwikkeling van de walvisindustrie mogelijk maken.

Pauze voorbij

Het verbod op de walvisvaart, vastgelegd in het moratorium van 1986, zou tijdelijk zijn. De 'pauze' was ingelast, omdat sommige soorten met uitsterven werden bedreigd. Nu het voortbestaan van bepaalde soorten niet meer in gevaar is, zoals de dwergvinvis en bultrug, wil Japan de duurzame jacht op deze soorten legaal maken. Een speciaal comité moet per soort vangstquota instellen en de vangst overzien, aldus het voorstel van de delegatie.

Ook wil Japan het besluitvormingsproces van de IWC veranderen. Nu moet er minimaal een twee derde meerderheid instemmen, voordat een besluit wordt genomen. Omdat voor- en tegenstanders het vaak niet met elkaar eens zijn, ontstaan er langdurige impasses. Japan wil dat een simpele meerderheid genoeg is, zodat de organisatie sneller beslissingen kan nemen. Om deze wijziging door te voeren, moet het wel twee derde van de stemmen bij elkaar zien te lobbyen.

Grote tegenstanders van de walvisvaart, zoals Australië en Nieuw-Zeeland, hebben al meteen gezegd niets van de Japanse plannen te willen weten. Zij strijden juist voor strengere regels om de walvissen te beschermen. "Walvisvaart is niet meer iets van de 21ste eeuw", aldus Anne Ruston, de Australische onderminister van internationale ontwikkeling en de Pacific. "Wij willen dat er helemaal geen walvissen worden gedood." Dierenwelzijnsorganisaties hebben ook hun onvrede geuit.

Afnemende vraag

Het is bijna niet meer winstgevend aan walvisvaart te doen, zeggen de tegenstanders. De vraag naar walvisvlees neemt al lange tijd af, ook in landen waar het relatief veel werd gegeten zoals Japan en Noorwegen. Ondanks de populatietoename van een aantal walvissoorten, blijft een groot gedeelte met uitsterven bedreigd. Veel landen vinden het verbod daarom nog steeds van belang voor het behoud van de dieren. Andere bezwaren zijn het dierenleed en de aantasting van de sociale structuren van de walvisgroepen.

Het antwoord van de Japanse regering hierop is meestal dat walvisvaart al lang onderdeel is van de Japanse cultuur. Buitenlanders hebben niets te zeggen over wat Japanners wel of niet kunnen eten. Met winst heeft dit niks te maken, aangezien de industrie onderhouden moeten worden met overheidssubsidies en belastinggeld.

Jacht gaat door ondanks verbod

Er geldt sinds 1986 weliswaar een verbod op de walvisvaart, maar dat betekent niet dat er niet meer op de dieren wordt gejaagd. Noorwegen verwerpt het moratorium en IJsland heeft zijn bedenkingen bij het verdrag. Beide landen doen nog steeds aan commerciële walvisjacht. Ook een aantal inheemse groepen in Groenland en Alaska blijven de dieren vangen. Zij mogen dit volgens het moratorium alleen als ze ervan afhankelijk zijn voor hun levensonderhoud.

Japan jaagt nog steeds op walvissen voor 'wetenschappelijk onderzoek', wat binnen bepaalde quota is toegestaan. Een groot gedeelte van dit gevangen vlees eindigt alsnog op de vismarkt. Critici beweren daarom dat Japan deze uitzonderingsregel misbruikt. Het Internationaal Gerechtshof gaf hen in 2014 gelijk en oordeelde dat het land moest stoppen met de jacht. Twee jaar later hervatte Japan de jacht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234