Vrijdag 06/12/2019

Brexit

Hoogste Britse regeringsjurist negatief over ‘verbeterd’ brexitakkoord, klap voor May

Geoffrey Cox verlaat dinsdagmiddag Downing Street in Londen. Beeld REUTERS

Het aangepaste brexitakkoord dat premier May maandag sloot met de EU, biedt Londen geen juridische mogelijkheden om eenzijdig de zogenaamde ‘backstop’ op te zeggen. Tot deze conclusie komt de hoogste Britse regeringsjurist, Geoffrey Cox.

Het oordeel van regeringsjurist Cox is een tegenvaller voor May. Zijn advies is cruciaal om Conservatieve critici van de premier over te halen voor het akkoord te stemmen.

May had gehoopt met de veranderingen in het brexitakkoord over de backstop (de regeling die een harde grens tussen Ierland en Noord-Ierland moet voorkomen) tegemoet te komen aan de tegenstanders in haar eigen partij. Volgens Cox blijven de “juridische risico’s groot” dat Londen geen juridische weg heeft om zich eenzijdig terug te trekken uit de overeenkomst met de EU over Noord-Ierland als er onoverbrugbare verschillen ontstaan met Brussel.

Cox concludeert dat de laatste concessies van de EU de risico's niet wegnemen dat de Britten voor onbepaalde tijd aan de EU gekluisterd blijven. Nadat zijn oordeel bekend werd, benadrukte de president van het Europees Parlement, Antonio Tajani, meteen dat de EU niet opnieuw nieuwe concessies zou doen aan de Britten.

De levensvatbaarheid van het ‘verbeterde’ brexitakkoord ligt voor een belangrijk deel ook in handen van de Noord-Ierse DUP. Wanneer deze gedoogpartner van Theresa May’s Conservatieve regering vandaag haar steun toezegt, zullen de Brexiteers volgen en kan de premier de stemming vanavond winnen. 

Bij de eerste stemming twee maanden geleden leed de regering een historische nederlaag. Volgens May heeft ze “juridisch afdwingbare” garanties gekregen van de EU, maar veel critici twijfelen daaraan. De kans dat het Lagerhuis akkoord gaat is nog altijd vrij klein.

De eerste reactie op het in Straatsburg gesloten akkoord was negatief. In een late Lagerhuissessie zei Labours Keir Starner, een jurist, dat er niets was veranderd. Om die reden zal de oppositie grotendeels tegen stemmen. De hoop van May is daarom gericht op de eigen gelederen. Het oordeel van regeringsjurist Cox dinsdag was dan ook een forse tegenvaller. Een belangrijke vraag was of het VK aan de omstreden vangnetregeling kan ontsnappen als het van oordeel is dat Europese lidstaten niet ter goeder trouw onderhandelen over een vrijhandelsakkoord.

De ogen zullen ook gericht zijn op de Star Chamber, de commissie van wijze pro-Brexit-juristen onder leiding van Bill Cash. Hun advies zal worden gevolgd door de European Research Group (ERG). Maandagavond had Brexiteer Steve Baker al laten weten tegen te zullen stemmen, maar hij werd teruggefloten. Bij Newsnight zei ERG-voorzitter Jacob Rees-Mogg dat hij het aanvullende document nader wil bestuderen en wil horen wat de Noord-Ieren ervan vinden. Als de Brexiteers (die een No Deal niet vrezen) tegenstemmen, riskeren ze uitstel van Brexit en mogelijk afstel. De wil van de Noord-Ierse DUP kan voor de Conservatieve Brexiteers zodoende dienen als een vijgenblad.

Bijbelboek Korintiërs

Volgens May is haar akkoord het beste wat de Britten kunnen bereiken. Ze toonde zich maandagavond opgelucht na een hectische dag. Tijdens een Gemenebest-dienst in Westminster Abbey had ze een verkapte waarschuwing aan de EU-lidstaten gegeven via een passage uit het Bijbelboek Korintiërs: “Het lichaam bestaat niet uit een deel, maar uit velen”, sprak May, dochter van een predikant. “Als een lichaamsdeel pijn lijdt, lijden alle andere mee, wanneer een lichaamsdeel met respect behandeld wordt, delen de andere in die vreugde.”

Na de dienst vloog ze meteen naar Brussel voor onderhandelingen met Jean-Claude Juncker. Haar hoop om het Withdrawal Agreement op te breken was reeds vervlogen, zodat May zich moest troosten met wat juridische toevoegingen. Maar het gaat op de dag van de stemming niet over de garanties en arbitragecommissies, maar over rauwe politiek. Mocht May een kleine nederlaag lijden, dan bestaat de kans dat ze later deze week nog een derde stemming gaat uitschrijven. Bij een grote nederlaag stemmen Lagerhuisleden woensdag over een No Deal-scenario.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234