Zondag 14/08/2022

Background

Hoogspanning tussen N-VA en CD&V is niet van plan snel weg te gaan

Na een weekend van verwijten en elk een therapeutisch partijbureau deden CD&V en N-VA - hier met voorzitter De Wever - hun best om de bladzijde weer om te draaien. Beeld Eric De Mildt
Na een weekend van verwijten en elk een therapeutisch partijbureau deden CD&V en N-VA - hier met voorzitter De Wever - hun best om de bladzijde weer om te draaien.Beeld Eric De Mildt

Officieel is de rel tussen N-VA en CD&V bijgelegd over de 'paramail' met vingerafdrukken van het kabinet-Kris Peeters, maar het wederzijds wantrouwen blijft immens. De timing kon niet slechter nu overmorgen het Grondwettelijk Hof zijn vonnis velt over de Arco-waarborg.

Bart Eeckhout en Jeroen Van Horenbeek

"Hoe zijn we hier in godsnaam beland?" Het was de dominante vraag op het partijbureau van CD&V deze ochtend. Opgelucht, zorgeloos en zelfs een tikje trots waren de meeste CD&V-mandatarissen het weekend ingestapt. Niet alleen was er een akkoord over de sociaal-economische plannen van de regering, waarvan de scherpste hoeken waren afgerond, dat akkoord werd zelfs gesteund door de top van 'bevriende' vakbond ACV, leverancier van tonnen kritiek de voorbije maanden. Dat had hun Kris Peeters toch maar mooi geregeld.

Wat het kabinet van hun Kris Peeters niet zo mooi geregeld had, lazen de CD&V'ers zaterdagochtend. De mail waarin partijgenoten gevraagd werd te protesteren tegen de aanwezigheid van legertroepen in het Antwerpse straatbeeld, verstuurd vanuit de Antwerpse partijafdeling maar geïnspireerd door het kabinet-Peeters, zag er niet lief uit.

Dat de kwestie 'ongelukkig' was aangepakt, was voor iedereen op het CD&V-bureau wel duidelijk. De bedoeling, zo luidde de uitleg, was een Unizo-achtige steunactie voor de lokale middenstand, op het lijf van oud-Unizo-voorman Kris Peeters geschreven. Want de klachten over bang en thuisblijvend cliënteel en dalende omzetcijfers van winkeliers zijn reëel. Dus nam Peeters eerst de media op sleeptouw over de Meir om bloedworst te kopen en zo te tonen dat er geen reden is om de Antwerpse shoppingstraten links te laten liggen. Voorts zou de partij lokaal het vuurtje warm houden met wat steunoproepen op de sociale media. En met de richtlijnen daarvoor liep het dus helemaal mis: de voorbeeldtweets waren zo negatief gesteld dat ze moeilijk anders dan als een aanval op coalitiepartner N-VA konden gelezen worden. Nog erger: het plan lekte uit.

Brussels volksvertegenwoordiger Brigitte Grouwels bij het CD&V-partijbureau. Beeld PHOTO_NEWS
Brussels volksvertegenwoordiger Brigitte Grouwels bij het CD&V-partijbureau.Beeld PHOTO_NEWS

Nummer drie

Dat dit incident uitgerekend Kris Peeters overkomt, verbaast andere prominente partijgenoten niet. De rol van nummer twee in de regering ligt de voormalige minister-president niet echt. Dat hij er in de krant zelf al openlijk over sprak over hoe moeilijk het was om de ambitie van regeringsleiderschap te lossen, deed binnen en buiten de partij alarmbelletjes rinkelen.

Met het sociaal overleg, waar hij toch weer een beetje de feitelijke numero uno van centrumrechts mocht spelen, kreeg Peeters de kans om zich toch weer ten volle te profileren. Een kans die hij met beide handen greep. Maar een maatschappelijk debat over veiligheid in de stad is geen achterkameroverleg, en dat is waar het fout gelopen is, menen sommigen binnen CD&V nu.

"Taaie, informele onderhandelingen kun je blind aan Peeters toevertrouwen. Daarin excelleert hij", getuigt een partijgenoot. "Sociaal overleg, staatshervorming... dan kan het niet moeilijk genoeg zijn. Maar op een stellingname over een snijdend, actueel maatschappelijk debat zul je hem maar zelden betrappen. Op zijn kabinet zijn er een paar die hem nu toch in die rol van spraakmaker willen zien evolueren. En dan krijg je dus dit soort accidenten."

Voor een genuanceerde middenpartij als CD&V is veiligheid altijd een lastig thema geweest. Harde repressieve standpunten over steekvlammen in de actualiteit, zoals N-VA maar ook de rechterflank van MR ze nu inneemt, liggen de partij niet. Peiling na peiling blijkt evenwel dat een grote groep Belgen/Vlamingen zo'n repressief discours wel steunt. Ook dat steekt bij CD&V, toch nog altijd een 'volkspartij'. Het verklaart mee waarom zo over de schreef is gegaan.

Love your choice

Na een weekend van verwijten en elk een therapeutisch partijbureau deden CD&V en N-VA vandaag hun best om de bladzijde weer om te draaien. "Tijd om weer te focussen op het goede nieuws over het sociaal akkoord", luidde de marsorder bij de christendemocraten. "We proberen dit achter ons te laten", bevestigde voorzitter Bart De Wever namens N-VA, er wel aan toevoegend dat dit geen tweede keer meer moet gebeuren. "Ik ben niet uit op excuses, maar ik wil wel een regering die eendrachtig en daadkrachtig bestuurt. En dat kan niet door beslissingen te nemen die je dan daarna zelf aanvecht. Make your choice, love your choice."

De kilte in de verklaringen illustreert dat de hoogspanning tussen N-VA en CD&V niet van plan is om snel weg te gaan. Nieuwe conflictstof dringt zich al op. Eind deze week komt OCAD, het coördinatieorgaan voor terreurdreiging, met een nieuwe analyse van het terreuralarm. Blijft niveau drie gehandhaafd, dan blijven de para's op straat. Als het niveau weer een graadje zakt, zou het leger weer van de straat af moeten, maar N-VA en MR hopen toch nog wat groen te behouden, bijvoorbeeld op de gevoeligste plekken, zoals symbolische sites van de joodse gemeenschap. Het is een compromis dat nog bijlange niet verworven is. Niet bij CD&V, maar ook niet bij Open Vld.

Arco-bommetje

En dan is er nog dat andere tijdbommetje. Donderdag velt het Grondwettelijk Hof zijn arrest over de Arco-waarborg. Het gaat om een prejudicieel advies, op vraag van de Raad van State, over de vraag of de regeringswaarborg voor gedupeerde Arco-coöperanten andere voormalige aandeelhouders van de vroegere bank Dexia discrimineert. Zowel bij de Europese Commissie als bij de Raad van State lopen procedures tegen die Arco-regeling. Arco, de financiële poot van het vroegere ACW, was een van de grote aandeelhouders van Dexia, en samen met de val van Dexia is ook Arco in vereffening gegaan. Bijna 800.000 klanten van de vroegere BACOB-bank of Dexia hadden zo'n coöperatief aandeel gekocht van Arco. Om te vermijden dat al die coöperanten hun geld zouden verliezen, in totaal 1,5 miljard, werd een waarborgregeling uitgewerkt door de regering.

Bij de vorming van de regering werd, op vraag van CD&V, afgesproken dat er hoe dan ook een regeling komt voor de coöperanten. Mocht het Grondwettelijk Hof oordelen dat de waarborg discrimineert en mocht de Raad van State de regeling vervolgens vernietigen, dan wordt het wel erg moeilijk om nog met een alternatief plan B te komen voor de coöperanten. De kwestie is politiek buskruit omdat CD&V de inschikkelijkheid nodig heeft van N-VA, en met name van financiënminister Johan Van Overtveldt, voor de verkiezingen een van de scherpste critici van de Arco-deal.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234