Donderdag 08/12/2022

InterviewLieven Buysse

Hoogleraar Lieven Buysse over de opvolger van Boris Johnson: ‘Ze lijkt een sprookje te verkopen’

Hoogleraar Lieven Buysse - Liz Truss in de BBC-studio. Beeld rv - REUTERS
Hoogleraar Lieven Buysse - Liz Truss in de BBC-studio.Beeld rv - REUTERS

Het moet al erg fout lopen als Liz Truss niet de nieuwe premier van het Verenigd Koninkrijk wordt. Is zij de juiste persoon om het land bijeen te houden? ‘Ze lijkt een sprookje te verkopen’, zegt VK-kenner Lieven Buysse (KU Leuven).

Jorn Lelong

Hoe is Liz Truss van een outsider de belangrijkste kanshebber geworden?

“Het klopt dat ze binnen de Conservatieve Partij niet de meeste steun genoot. Bij de eerste fase van de verkiezingen, toen de parlementairen van de fractie twee kandidaten moesten uitkiezen, haalde ze amper een derde van de stemmen en was ze er maar net bij. Maar zodra ze tot die twee kandidaten behoorde, heeft ze zich een oerconservatieve kandidaat getoond. Ze heeft zich loyaal getoond tegenover Boris Johnson, die nog altijd erg populair is bij veel leden van de partij.

“Haar tegenkandidaat Rishi Sunak nam ontslag als minister van Financiën uit onvrede met Johnson. Bovendien had hij kort voor zijn ontslag beslist om extra belastingen te heffen, onder meer voor de Britse gezondheidszorg, en dat ligt natuurlijk moeilijk bij de Conservatieven. Truss wil daarentegen de belastingen verlagen om de economische groei te stimuleren. Ze lijkt een sprookje te verkopen aan haar partijleden, en die geloven dat.”

Mede vanwege haar voornemen de belastingen te verlagen en de markt te laten werken wordt ze nu al de nieuwe Thatcher genoemd. Gaat die vergelijking enigszins op?

“Ze doet er in elk geval zelf alles aan om die vergelijking in de verf te zetten. Onder andere in haar vestimentaire keuzes en de foto’s die ze laat maken, zitten duidelijke knipogen naar Thatcher.

“Toch staat ze wat mij betreft mijlenver van Thatcher af. Thatcher was erg rechtlijnig en vertrok telkens vanuit haar ideologisch kader, terwijl Truss nog niet echt heeft laten zien dat ze dat zou delen. Toen ze studeerde, was ze voorzitter van de lokale Liberaal-Democraten. Later stapte ze over naar de tory’s omdat ze daar meer mogelijkheden had haar ambities waar te maken. Net zo goed veranderde ze van mening over de brexit: eerst was ze geen voorstander, vandaag is ze een overtuigd brexiteer.

“Wat dat betreft, doet ze me meer denken aan Boris Johnson. Hij is ook geen ideoloog, maar selecteerde wat hij kon gebruiken. Johnson wou vooral premier worden. Dat is bij Truss ook het geval. Zodra ze minister van Buitenlandse Zaken was, ging ze geregeld dineren met prominente mensen in de partij. Ze hield er toen al rekening mee dat het met Johnson slecht zou aflopen. Toch is ze hem niet openlijk afgevallen, omdat ze wist dat ze zo de beste kansen zou hebben. Daaruit blijkt wel enig strategisch vernuft. Maar of ze het land kan besturen, is een andere vraag.”

Lieven Buysse. Beeld rv
Lieven Buysse.Beeld rv

Daaraan twijfelt u?

“Ze krijgt een aartsmoeilijke opdracht. Net als bij ons kreunen de Britten onder de energieprijzen en ook de gezondheidszorg kraakt in al haar voegen. Truss wil de uitgaven behouden, maar de belastingen verlagen. Ze rekent erop dat ze dat kan financieren omdat de economie zou groeien. Maar op dit moment lijkt dat heel ongeloofwaardig.

“De vraag is ook of ze haar partij kan bijeenhouden. Truss hangt vast aan Johnson, maar uitgerekend zijn fractie heeft hem uit de regering gewerkt. Die mensen moet ze weer mee krijgen, terwijl ze ook concessies zal moeten doen naar de meer gematigde delen van de partij. Maar uiteindelijk volgt de echte lakmoesproef over twee jaar bij de nieuwe verkiezingen.”

Wat zou haar premierschap betekenen voor de Europese Unie?

“Ook dat is heel onvoorspelbaar. Ze heeft al aangegeven dat ze het Noord-Ierland-protocol zou willen schorsen (dat protocol bepaalt dat Noord-Ierland in de interne Europese markt blijft, JL). Ook andere akkoorden met de EU wil ze afschaffen. Dat klinkt opnieuw vooral als power talk. Want als je dat zou doorvoeren, rekening houdend met de economische problemen die er nu al zijn, lijkt het vooral een recept om het land nog verder de dieperik in te sturen.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234