Dinsdag 07/04/2020

Brexit

Hooggerechtshof beslist: Britse regering heeft goedkeuring parlement nodig voor brexit

Beeld REUTERS

Het Britse Hooggerechtshof heeft geoordeeld dat de Britse regering niet zomaar het recht heeft om de gesprekken over een uitstap van het Verenigd Koninkrijk uit de EU op te starten. Het is het parlement dat zijn goedkeuring moet geven aan het inroepen van het veelbesproken artikel 50. De regering reageert teleurgesteld, maar wil verdergaan met de voorbereidingen voor de brexit en gaat in beroep tegen de beslissing.

Wie heeft het recht om over een brexit te beslissen: de Britse regering of het parlement? Over die vraag boog het Hooggerechtshof zich de afgelopen weken na een felle politieke discussie onder Britse politici. Vandaag volgde het verdict, en dat is slecht nieuws voor de regering van premier Theresa May: volgens de rechtbank moet het parlement kunnen stemmen vooraleer formeel de vraag aan Europa over een uitstap uit de EU wordt gesteld.

De beslissing zet de hele tijdlijn voor de brexit op de helling, zo wordt gevreesd. Voorafgaand aan het referendum over een brexit was een meerderheid in het parlement tegen het verlaten van de EU. Voorstanders van een brexit maakten zich vooral zorgen dat de Britse parlementsleden de uitslag van het referendum zouden kunnen vertragen of negeren en tegen een uitstap uit de EU zouden stemmen. De advocaat van de regering vroeg meteen na de uitspraak van de beslissing of beroep mogelijk was. Dat werd toegestaan. Het beroep zal tussen 5 en 8 december behandeld worden.

Voorbereidingen gaan verder

Een woordvoerder van de regering reageerde ondertussen dat in haar ogen de regering nog steeds de macht heeft de brexit in gang te zetten. Ondanks het vonnis zullen de voorbereidingen dan ook gewoon doorgaan, zo klinkt het bij Downing Street 10. Het tijdpad zal gewoon gevolgd worden zoals aangekondigd. "Het land heeft gestemd om uit de EU te stappen in een referendum dat was goedgekeurd door het parlement. De regering is vastberaden om dat resultaat te respecteren", zei minister van Handel Liam Fox.

May zou wel al een telefoongesprek met Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker gevraagd hebben, dat de twee morgen zullen voeren. Over de precieze inhoud van het gesprek werden geen details gegeven. De Commissie wil officieel niet reageren op een interne Britse kwestie, wat ze nog altijd is zolang de officiële vraag tot uittreding uit de EU is gesteld.

Grondwettelijk recht

Het was May die onlangs bekendmaakte dat ze tegen maart volgend jaar gesprekken wil starten over het veelbesproken artikel 50, dat de uitstap van een lidstaat uit de EU regelt. Volgens haar is dat een taak van de regering. Maar brexit-tegenstanders waren het daar niet mee eens en trokken naar het Hooggerechtshof. Zij proberen via juridische procedures brexit te dwarsbomen. Ze claimden dat het parlement als enige legitieme vertegenwoordiger van het volk zijn zeg moet hebben en moet kunnen stemmen over een brexit. De Britse regering was het daar niet mee eens en argumenteerde dat May als plaatsvervanger van het staatshoofd het grondwettelijke recht had zelf de beslissing te nemen na het referendum van dit voorjaar.

De Britse premier May in het Lagerhuis in Londen.Beeld AP

Om de EU daadwerkelijk te verlaten moet een lidstaat de Europese Raad, dus de top van de EU en de leiders van de overige lidstaten, formeel op de hoogte stellen van het voornemen uit de unie te stappen. Het Verdrag van Lissabon (2007) bepaalt in artikel 50 dat de partijen dan in twee jaar moeten regelen hoe ze verder gaan. In dat artikel staat enkel dat elke lidstaat de EU mag verlaten "in overeenstemming met zijn eigen grondwettelijke voorwaarden".

Pond omhoog

Het Britse pond sterling steeg meteen na de uitspraak in waarde. Naast de Britse munt zaten ook aandelen van financiële bedrijven in de lift. Zo stegen de Britse banken RBS en Barclays in waarde op de beurs in Londen. Het pond staat overigens nog altijd wel bijna een vijfde lager dan voor het referendum van eind juni, waarbij de Britse bevolking ervoor koos om de Europese Unie te verlaten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234