Vrijdag 26/02/2021

Wonderkinderen

Hoogbegaafd kind hoeft geen Einstein te zijn

► Laurent Simons zou een IQ van 145 hebben. Zijn ouders geven aan dat universiteiten en grote bedrijven in de rij staan om hem te verwelkomen. Beeld Dingena Mol
► Laurent Simons zou een IQ van 145 hebben. Zijn ouders geven aan dat universiteiten en grote bedrijven in de rij staan om hem te verwelkomen.Beeld Dingena Mol

Zes jaar is hij. Maar de Oostendse Laurent Simons wordt nu al in Vlaanderen en Nederland breed opgevoerd als de 'nieuwe Einstein'. En daar liggen experten nog net niet wakker van. "Een kind is veel meer dan alleen het cognitieve."

Een wonderkind. Een genie. Sterker nog: een nieuwe Einstein. Voor Laurent Simons, een zesjarige Oostendse jongen die met zijn ouders in Amsterdam woont, schieten ogenschijnlijk superlatieven tekort. Hij is, toch voor even, wereldnieuws in de Benelux en duikt op in alle kranten en televisiejournaals. Daar wordt hij bedolven onder de complimenten. Zijn voornaamste wapenfeit? Hij begint binnenkort, over iets minder dan een maand, aan de middelbare school.

"Hij ging echt als een speer vooruit", zegt zijn vader Alexander in Het Laatste Nieuws. "Als hij aan dit tempo verdergaat, zit hij volgend jaar op de universiteit." In zekere zin heeft Laurent daar al ervaring mee. Zo volgde hij onder meer een cursus wiskunde aan de prestigieuze Amerikaanse Stanford University. Zijn ouders geven aan dat hun zoon een IQ van minstens 145 heeft en dat de universiteiten en grote bedrijven nu al in de rij staan om hem te verwelkomen.

Voor alle duidelijkheid: Laurent Simons is zonder meer uitzonderlijk. Het aantal hoogbegaafde kinderen wordt doorgaans afgeleid uit een gausscurve. Het gaat daarbij om een arbitraire grens op basis van scores op een IQ-test. Ruwweg 2 tot 3 procent van alle kinderen, enkele tienduizenden in Vlaanderen, mogen zich hoogbegaafd noemen.

Simons staat dus niet alleen. Maar wat in Vlaanderen wél nooit voorkomt, is dat een kind meerdere jaren lagere school overslaat en op zesjarige leeftijd in het middelbaar start. Hier worden eerder kangoeroeklassen gepromoot, waar leerlingen uitgedaagd worden voor bepaalde vakken en zo gemotiveerd blijven in hun eigen klas. In het geval van Simons gebeurt dat niet: zijn ouders geven aan dat zijn leerhonger zo groot is dat ze hem niet kunnen tegenhouden en dat hij bovendien weinig nood heeft aan contact met zijn leeftijdsgenoten.

Een jaar (of meer) overslaan, wat ook wel 'versnellen' wordt genoemd, heeft soms zeker zin. Het gaat verveling tegen en voorkomt onder meer onderpresteren. Maar Tessa Kieboom, een autoriteit in Vlaanderen als het op hoogbegaafde kinderen aankomt, ziet in dit geval wel valkuilen.

"Wat ik spijtig zou vinden, is dat ouders hieruit mogelijk afleiden dat een kind per se zoveel jaar moet overslaan. Want dat is niet het geval. Zij moeten ook niet-cognitieve vaardigheden leren, zoals omgaan met leeftijdsgenoten. Dat komt in gevaar door extreem te versnellen. Ook zullen zijn veel oudere klasgenoten hem wel tolereren, maar hem eerder als mascotte dan als vriend behandelen."

Versnellen blijft sowieso, daar zijn alle experten het over eens. Het ligt immers voor de hand dat een kind als Laurent ook sneller dan verwacht de leerstof van de middelbare school zal doornemen. In zo'n geval lonkt al snel de universiteit, iets waar zijn vader al voorzichtig op wees. Hij benadrukt daarbij wel dat Laurent zijn gang mag gaan en dat zijn geluk vooropstaat. Een houding die op de nodige lof van ontwikkelingspsychologen kan rekenen.

Verwachtingspatroon

Tegelijkertijd blijft het maar de vraag of alle (media-)aandacht wel zo gezond is. Anders gesteld: lopen de ouders niet het risico dat er een bepaald verwachtingspatroon ontstaat? "Het is belangrijk dat er geen label, zoals 'wonderkind', op hem wordt geplakt", zegt school- en ontwikkelingspsycholoog Karine Verschueren (KU Leuven). "Als dat wel gebeurt, kan het gevoel ontstaan dat hij het moet waarmaken. En dat terwijl het juist van belang is dat zo'n kind weet dat het mag falen."

Kieboom heeft daarom enige moeite met de gang van zaken. "Ik kan mij ook niet van de indruk ontdoen dat de ouders alle aandacht verwelkomen. Nu wordt het signaal gegeven dat alleen het cognitieve telt, terwijl een kind meer is dan dat. Met goede begeleiding kun je van hoogbegaafdheid in elk geval een positief verhaal maken. Maar wat ik vaak lees en soms in de praktijk zie, is dat er een imago wordt opgebouwd waaraan een kind levenslang probeert te beantwoorden, wat weer voor faalangst kan zorgen. Een hoogbegaafd kind hoeft niet de nieuwe Einstein te zijn. Het is helemaal niet erg als het dat niet wordt. Maar het wordt natuurlijk wel problematisch als je op die manier al bent neergezet in allerlei kranten."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234