Dinsdag 07/04/2020

Hoog spel om het Bosuilstadion

Moet de oudste voetbalclub van het land zijn legendarische thuishaven binnenkort vaarwel zeggen? De steenrijke zakenman Tony Gram wil het geld dat hij aan Antwerp FC leende terug. Legt de Great Old de nodige centen niet voor 17 mei op tafel, dan gaat het Bosuilstadion onder de hamer. Als het zover komt, zijn zowel Gram als het Antwerpbestuur aangeschoten wild voor de rood-witte supportersschare. Aan de Bosuil raak je niet.

JEROEN VERELST

'Kent er iemand het adres van Tony Gram? En heeft er iemand een geweer?" De reacties op het internetforum van de Antwerpsupporters liegen er niet om. De steenrijke zakenman is volksvijand nummer één op de Bosuil. Hij wordt er dezer dagen nog meer gehaat dan grote rivaal Beerschot, en dat wil wat zeggen in rood-witte rangen. De Bosuil is heilig voor het legioen Antwerpfans, daar raak je simpelweg niet aan. Tribune twee, waar de diehards samentroepen, hangt met haken en ogen aan elkaar. Elke aannemer met een greintje gezond verstand had de vervallen tribune allang met de grond gelijk gemaakt. Maar ze ademt sentiment uit. Zelfs als Antwerp in de tweede klasse onderaan bengelt, boezemt een trip naar de Bosuil elke ploeg angst in. De hel van Deurne-Noord. Levende legende Vic Mees kreeg een krop in de keel toen Het Laatste Nieuws aan de lijn hing. "Ik kan me geen leven zonder de Bosuil inbeelden."

Maar de dreigende verkoop van het Bosuilstadion wordt niet alleen Gram aangerekend. Ook het bestuur van Antwerp, voorzitter Eddy Wauters op kop, krijgt er stevig van langs op de tribunes en op het internet. Geen verrassing, want het botert al lang niet meer tussen de basis en de top, tussen fans en bestuur. Antwerp wordt al een eeuwigheid gerund door dezelfde mensen. Maar die stabiele bewindsploeg is allesbehalve een garantie voor een stabiele club. Op de Bosuil stormt het altijd. Versterkingen arriveren meestal pas als het seizoen al bezig is, de voetbalbond kent Antwerp steevast pas op het allerlaatste nippertje een licentie toe. De allerstrafste stoot van het bestuur blijft de aanstelling van nobele onbekende Doy Perazic tot trainer. Perazic is de coach die jubelde omdat tegenstander Anderlecht zonder Aruna aantrad, in zijn plaats stond een zekere 'Dindane' op het wedstrijdblad. De Antwerpfans wisten niet of ze moesten lachen of huilen.

De soap rond Gram en het stadion wakkert de haat-liefdeverhouding die de supporters met Wauters en co. hebben alleen maar verder aan. Niemand begrijpt waarom Don Eddy uitgerekend bij Tony Gram aanklopte. De meningen over de zakenman lopen uiteen: van 'hard, maar fair' tot 'meedogenloze haai' of 'geldwolf'. De 63-jarige Gram specialiseerde zich in het opkopen van noodlijdende bedrijven. Hij voert er met de botte bijl saneringen door, en verkoopt ze opnieuw door voor een veelvoud van de oorspronkelijke prijs. Kipling is zijn bekendste triomf. Hij kocht het rugzakkenmerk met het bekende aapje voor een symbolische frank, om het voor bijna 150 miljoen euro te verpatsen. Vijf jaar later deed Gram dat huzarenstukje nog eens over. De nieuwe eigenaars konden het succes niet bestendigen, Gram speelde opnieuw redder in nood.

Het lukt echter niet altijd. Bij onder andere Lernout & Hauspie, Sobelair en Real Software ving Gram bot met zijn reddingsplan. "De banken hadden geen vertrouwen in Gram", herinnert een voormalige hoofdrolspeler bij Real Software zich. "In die periode waren zijn projecten van maar magere beestjes, hé." Delsey Airlines bijvoorbeeld, voorheen VG Airlines. VLM-stichter en huidig VB-politicus Freddy Van Gaever zag na het faillissement van Sabena een gat in de markt en stampte een nieuwe luchtvaartmaatschappij uit de grond. Gram kwam op de proppen als investeerder en leende de naam van zijn succesvolle tassenfabrikant aan de luchtvaartmaatschappij. Delsey Airlines was een bijzonder kort leven beschoren. Op de dag af een jaar na de ondergang van Sabena werden de boeken neergelegd.

Gram kon zich wel een mislukking permitteren. Hij zal er geen boterham minder om moeten eten. In de lijst van de tweehonderd rijkste Belgen prijkt Gram op een benijdenswaardige 42ste plaats. In oude franken is hij multimiljardair. In België alleen al is Gram voorzitter of gedelegeerd bestuurder van vijftien bedrijven, in het buitenland heeft hij nog een handvol ondernemingen. Zoals Deltona, de projectontwikkelaar in Florida waar zoon Rudy de plak zwaait. Gram koketteert niet met zijn geld, hij schuwt de belangstelling. "Als iedereen wist wie Jezus was, zouden er minder katholieken zijn", lichtte hij die houding een paar jaar geleden toe in een interview. Een bijzonder zeldzaam interview, want Gram gaat er prat op dat hij ook zelden of nooit met de pers praat. Niet dat het veel verschil zou maken, maar Gram kon niet reageren omdat hij 'ergens in het buitenland' zit.

We konden Gram dus niet vragen wat een steenrijke, drukbezette zakenman erbij te winnen heeft om een wespennest als Antwerp 'ocharme' anderhalf miljoen euro te lenen? Is het zijn liefde voor het voetbal? Gram redde twee jaar geleden Berchem Sport van een gewisse ondergang. Volgens zijn advocaat Eddy Van Camp koestert Gram geen overdreven passie voor het voetbal. "Geloof het of niet, maar Gram wilde enkel Eddy Wauters helpen. Antwerp zat diep in de shit. De club had geld geleend bij Rabobank, maar kon die lening niet terugbetalen. Gram is ingegaan op de smeekbede van Wauters. Om het cru te stellen: hij heeft het geld, dus waarom ook niet? Gram had geen enkele andere bedoeling."

Het Antwerpbestuur wil officieel geen toelichting geven over het 'dossier-Gram'. "De procedures voor de rechtbank zijn nog hangende", verduidelijkt clubsecretaris Paul Bistiaux. "We willen de zaak niet uitvechten in de pers, we wachten de beslissingen van de rechter af." Voorzitter Wauters gaf wel toelichting aan de federatie van supportersclubs. Daar werd Gram afgeschilderd als een 'loanshark', iemand die gretig geld leent om dan woekerintresten aan te rekenen. In het verslag van de vergadering met de supportersclubs staat dat Antwerp een paar dagen voor het verstrijken van de ultieme betalingsdatum vergeefs contact met Gram probeerde op te nemen. "Drie dagen na de vervaldag duikt Tony Gram weer op", luidt het even verderop. "Hij eist het geld onmiddellijk terug. Meteen dreigt hij met processen en met de verkoop van het Bosuilstadion."

Volgens de advocaat van Gram verdraait Antwerp de feiten. "Het is Antwerp dat Gram voor de rechtbank heeft gedaagd. Er lopen een tiental procedures - er zijn er al een aantal afgerond, ik ben de tel ondertussen kwijtgeraakt - en geen enkele daarvan heeft Gram opgestart. Als Wauters op de vervaldag netjes had opgebiecht dat Antwerp het geld nog niet had om mijn cliënt terug te betalen, hadden we wel een regeling kunnen treffen. Gram is geen onmens en hij kon het geld nog wel even missen. Maar de rollen omkeren en zelf in de aanval gaan, dat kon meneer Gram echt niet appreciëren. Antwerp heeft hem zwaar beledigd." Meteen ook de reden waarom Gram, die nochtans niet op een miljoentje moet kijken, zo gepikeerd is op Antwerp.

Van Camp is ervan overtuigd dat de Great Old vooral zichzelf straft. "Ik zal u een verhaaltje vertellen. Een vogeltje wil in de winter naar het zuiden vliegen, maar het vertrekt te laat en zijn vleugeltjes bevriezen. Het vogeltje stort neer in een wei. Het heeft echter geluk. Een koe die daar graast, laat een vlaai vallen. Meestal niet zo prettig, maar nu wel want de vleugeltjes ontdooien. Het vogeltje kan zijn geluk niet op en begint vrolijk te tsjilpen. Een kat komt af op het geluid en eet het vogeltje op. Wat dit met Antwerp te maken heeft? Wacht, ik moet nog aan de moraal van het verhaal beginnen. Degenen die op u schijten, zijn niet noodzakelijk uw vijanden. Maar vooral: wie in de stront zit - excusez le mot - moet zwijgen. Door zelf in de aanval te gaan, heeft Antwerp aan heel Vlaanderen getoond dat het een onbetrouwbare schuldenaar is. Tja, dat lijkt me geen al te slimme move."

Antwerp en Gram kibbelen ook over de grootte van het terug te betalen bedrag. Antwerp beweert dat het om een kleine anderhalf miljoen euro gaat. Dat geld is volgens het Antwerpbestuur al geparkeerd op een rekening. De Great Old moet immers niet rechtstreeks aan Gram betalen. De curatoren van het failliete Delsey Airlines eisen nog 5 miljoen euro van Gram. In afwachting van een beslissing in die zaak leggen de curatoren bewarend beslag op de schulden die Gram nog moet incasseren.

Gram houdt echter vol dat Antwerp hem geen 1,5 miljoen euro moet, maar ruim 3 miljoen euro. Het dubbele dus. "Antwerp had eigenlijk 2,5 miljoen euro geleend bij de bank", legt Van Camp uit. "Maar de club mocht daar een groot deel van laten vallen als ze op tijd betaalde. Een mooie gunst, nietwaar?" Een gunst die Antwerp aan zich liet voorbijgaan door sportieve perikelen. Wauters drukte Gram op het hart dat hij zijn geld snel terug zou zien. Twee, maximaal drie maanden, en dan zou het hele bedrag terugbetaald zijn. Wauters deed die belofte op een moment dat het Antwerp voor de wind ging. Na een kwakkelseizoen hadden de spelers zich herpakt, en stond rood-wit op een veilige plaats. Een dramatisch seizoenseinde gooide roet in het eten. Antwerp degradeerde voor de derde keer in zijn 125-jarig bestaan naar tweede klasse. Een sportieve ramp én een financiële catastrofe. Tweede klasse betekent immers minder toeschouwers, minder interesse van sponsors en televisie, minder belangstelling voor de lucratieve business seats... Kortom, minder geld. Veel minder geld. Antwerp kon Gram niet terugbetalen.

"Gram heeft de lening van de bank overgenomen tegen alle afgesproken voorwaarden", beklemtoont advocaat Van Camp. "Aangezien Antwerp niet op tijd betaald heeft, valt natuurlijk ook de gunst weg. Tel bij die 2,5 miljoen euro nog eens intresten en de hele bazaar, en je zit aan ruim 3 miljoen euro."

Voor het hof van beroep trok Gram aan het langste eind. Hij mag de gronden waarop de Bosuil prijkt openbaar verkopen om zijn centen te recupereren. De notaris trof alle nodige voorbereidingen, op 17 mei gaat het legendarische stadion onder de hamer. Zo'n vaart zal het volgens insiders niet lopen. De Bosuil is de inzet van een spelletje blufpoker. Voor Gram is de openbare verkoop van het stadion en de aanpalende gronden zeker geen doel op zich, eerder een stok achter de deur om het koppige Antwerpbestuur onder druk te zetten. Wauters en zijn entourage willen de zaak dan weer zo lang mogelijk rekken en alle gerechtelijke opties uitputten. Antwerp beseft goed genoeg dat het boven op het geblokkeerde bedrag nog meer aan Gram zal moeten betalen. De club beweegt alleen hemel en aarde om dat extra bedrag zo laag mogelijk te houden. De strategie is duidelijk: de beste verdediging is nog altijd de aanval.

Het zou geen enkele Antwerpsupporter verbazen mocht Wauters pas op 16 mei met geld over de brug komen. Don Eddy heeft al bewezen over stalen zenuwen te beschikken. Net als de wanhoop het grootst is en de paniek door de tribunes giert, tovert hij een wit konijn uit zijn hoed. De jaarlijkse licentiekoorts is daar het beste bewijs van. Elke keer opnieuw moet Antwerp een herexamen afleggen. En elke keer opnieuw draait de cijferdans op het allerlaatste moment in het voordeel van Antwerp uit.

Wonder boven wonder kreeg Antwerp deze week zijn licentie wel van de eerste keer. Uitgerekend op het moment dat Antwerp bibbert als nooit tevoren, heeft de voetbalbond wel alle vertrouwen in de Great Old. "Vindt u dat vreemd?" vraagt Bistiaux. Of het toekennen van de licentie betekent dat de zaak-Gram wel zal koelen zonder blazen, wil Bistiaux niet gezegd hebben. "Maar de voetbalbond bestudeert natuurlijk de financiële toestand van de clubs vooraleer ze de licenties uitdeelt. Antwerp zal dus wel niet failliet zijn, zeker."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234