Vrijdag 09/12/2022

Hoofdverdachte Youssouf Fofana zou naar Ivoorkust Zijn gevlucht

Zaak-Halimi zet mogelijk domper op goede resultaten Franse regering in de strijd tegen antisemitisme

Antisemitisch spoor in moord op jonge Fransman

Als de 23-jarige Parijzenaar Ilan Halimi niet Joods geweest was, zou hij dan ontvoerd, gefolterd en vermoord zijn? Zoals uit nieuwe bekentenissen van verdachten blijkt, niet. Net nu de Franse regering betere cijfers kon voorleggen in de strijd tegen het antisemitisme, neemt de onrust onder Franse Joden opnieuw toe.

Brussel / Parijs

Eigen berichtgeving

Lode Delputte

Een week nadat de 23-jarige Jood Ilan Halimi zieltogend teruggevonden werd bij een spoorlijn ten zuiden van Parijs, weerhoudt onderzoeksrechter Corinne Goetzann de antisemitische piste. Uit de getuigenissen van zeven verdachten die maandag in staat van beschuldiging zijn gesteld, blijkt dat anti-Joods racisme meespeelde in de kidnapping, vasthouding, foltering en dood van de jongeman. Een van hen heeft de onderzoekers verteld dat Halimi ontvoerd werd "omdat hij Jood was en Joden geld hebben".

Halimi was in de nacht van 20 op 21 januari door een vrouw meegelokt en ontvoerd in Parijs. Hij is bijna drie weken lang vastgehouden in een huis in de voorstad Bagneux, waarna hij met brandwonden over 80 procent van zijn lichaam voor dood achtergelaten werd. Dat gebeurde nadat pogingen om losgeld te krijgen van de familie, mislukt waren.

De Franse regering tilt bijzonder zwaar aan de zaak. Premier Dominique de Villepin in persoon was het die maandagavond, op het jaarlijkse diner van het Crif (de Raad van Joodse Instellingen in Frankrijk), het nieuws van het antisemitische spoor officialiseerde, nadat zijn minister van Justitie het even tevoren al aan de pers bekendgemaakt had. Met name de Israëlische krant Haaretz had van meet af gesteld dat er antisemitisme in het spel was. "In de zaak heeft het gerecht een verzwarend motief gevonden, met name dat de misdaad begaan is op grond van de religieuze aanhorigheid", aldus De Villepin. De zaak-Halimi dreigt een flinke domper te zetten op de bemoedigende resultaten die de Franse regering het afgelopen jaar in de strijd tegen het antisemitisme had geboekt.

Behalve de verklaring van een van de betrokkenen speelt nog een ander element mee in het weerhouden van het antisemitische spoor: het feit dat de bende die Halimi kidnapte eind vorig jaar al een zestal pogingen ondernomen had om burgers te ontvoeren, onder wie meerdere Joden. Zo te zien was het de daders vooral om het geld te doen. Volgens Audrey L., een24-jarige jongedame die zich bij eerdere pogingen tot ontvoering als lokaas had laten gebruiken maar na de verspreiding van haar robotfoto spontaan naar de politie was gestapt, was het "in de beperkte geest van die jongeren" duidelijk dat "een gemeenschap als de Joodse wel zou betalen".

In de zaak-Halimi zit al een hele reeks bendeleden in voorarrest. Behalve Audrey L. betreft het ene Almane D., die als tussenman had moeten optreden bij het incasseren van het losgeld; een zekere Jérôme die de bende op 27 januari in de steek gelaten had nadat hij de kidnapping mee had helpen bevroeden en Ilan ook enkele dagen lang bewaakte; een 17-jarige J.C.; Nabil en Yahia, beiden 18; Giri (19), ene Samir van 28 en een 20-jarige vriendin van Audrey L. Gisteren werden nog drie interpellaties verricht.

Naar de hoofdverdachte blijft het intussen zoeken. Een rogatoire commissie van het Franse gerecht is gistermorgen al naar Ivoorkust vertrokken, waar zich vermoedelijk Youssouf Fofana ophoudt, het 26-jarige, zelfverklaarde 'Barbarenbrein', genoemd naar de bendenaam Bande des Barbares. Fofana, geen onbekende van het gerecht en een man die in de gevangenis gezeten had voor een twaalftal gewelddaden, zou vorige woensdag ongehinderd en op eigen naam een vliegtuig naar zijn land van herkomst hebben kunnen nemen.

De makkelijke ontsnapping van Fofana kan de Franse autoriteiten op kritiek te staan komen. Ook de moeder van Ilan is niet mals. Aan Haaretz zei ze dat de politie haar verboden had om de telefoon op te nemen en zo met de kidnappers te praten. "Had ik dat wel gedaan, dan leefde Ilan misschien nog." De politie was er alles aan gelegen de daders via hun e-mailcommunicatie te strikken en wilde hen dwingen om e-mail te gebruiken. Op zeker moment hadden de ordediensten tijdens Ilans gevangenschap bijna een bendelid te pakken, maar hij wist te ontsnappen. De daders hadden aanvankelijk 450.000 euro geëist, een bedrag dat ze naar het einde toe aanzienlijk verlaagden.

Ook politiek lijkt weer munt uit de zaak te zullen worden geslagen. Frankrijks erg rechtse would-be president en minister van Binnenlandse Zaken Nicolas Sarkozy zei gisteren dat bij huiszoekingen bij de bendeleden "pro-Palestijnse en salafistische (naar de gelijknamige islamistische stroming, LD) documenten" in beslag genomen waren. Of er een rechtstreeks verband was tussen de documenten en de moord op Ilan Halimi, zei Sarkozy er niet bij.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234