Donderdag 09/07/2020
Veronique Goossens, hoofdeconoom van Belfius: “Centrumsteden hebben vaak een kleinere buffer en vertrekken dus met een achterstand aan de start.”

InterviewVéronique Goossens

Hoofdeconoom Belfius: ‘Coronacrisis zal op lange termijn vooral centrumsteden treffen’

Veronique Goossens, hoofdeconoom van Belfius: “Centrumsteden hebben vaak een kleinere buffer en vertrekken dus met een achterstand aan de start.”Beeld Geert Braekers

Ook de steden en gemeenten hebben zich sinds het begin van de pandemie uit de naad gewerkt. Steunmaatregelen voor burgers en ondernemingen wegen zwaar door in hun uitgaven terwijl de inkomsten fors terugliepen. Dat zal zeker een weerslag hebben op hun financiën, schetst Véronique Goossens, hoofdeconoom bij Belfius.

Hoe groot is de impact van corona op de financiën van steden en gemeenten in Vlaanderen?

“Met wat we nu weten – in juni 2020 – ziet het ernaar uit dat de Vlaamse gemeenten op korte termijn de eerste schok van de coronacrisis kunnen opvangen, ondanks onverwachte exploitatie-uitgaven en misgelopen ontvangsten. De budgettaire buffer 2020 die ze voorzichtigheidshalve in hun meerjarenplannen voorzagen voor de exploitatiekosten, volstaat wanneer we de impact berekenen van wat we een gematigd ‘basisscenario’ noemen – de lockdown zoals we hem kenden. Maar de buffer volstaat niet als we een stressscenario berekenen, met een verlenging van de impact door een nieuwe lockdown.”

Kunt u daar ook bedragen op kleven?

“Als we ervan uitgaan dat het economische leven herneemt en er in het derde trimester een stevige heropleving komt, dan kan de impact voor de gemeenten in 2020 beperkt blijven tot netto 22 miljoen euro minder middelen op een werkingsbudget van om en bij 12 miljard euro. In het strengere scenario verdwijnt de marge van 339 miljoen euro volledig en gaan de gemeenten bij de start van het meerjarenplan negatief met 73 miljoen euro, of een tekort van 0,6 procent aan exploitatie-ontvangsten.”

Dat is voor dit jaar, maar er zijn ook gevolgen op langere termijn?

“Als we kijken naar de middellange termijn en de rest van de legislatuur, dan zien we de komende jaren een bijkomende verwatering van minstens 100 miljoen euro. Door de tijdelijke werkloosheid, nakende faillissementen en het jobverlies zullen gemeenten immers verder belastingontvangsten zien wegvallen. Ook de vraag naar individuele hulp zal enkele jaren toenemen. Het totaalbeeld lijkt dus nog mee te vallen, maar de draagwijdte van Covid-19 is sterk afhankelijk van het soort gemeente en haar financiële startpositie.”

Vooral de centrumsteden zouden zwaarder geraakt worden?

“Zij hebben vaak een kleinere buffer en vertrekken dus met een achterstand aan de start. Bovendien is de economische aanwezigheid er groter dan in de gemeenten – denk bijvoorbeeld aan de horeca. Tegelijk krijgen ze meer te maken met meer werkloosheid en kansarmoede, en hebben ze ook meer investeringen voorzien in de meerjarenbegroting. En daar komt nu nog de coronafactuur bovenop.”

Hoe zal ik dat als burger merken?

“De lokale besturen nemen met ongeveer 35 procent een aanzienlijk deel van de totale overheidsinvesteringen voor hun rekening. De meerjarenplannen 2020-2025 voorzien 2 miljard euro meer investeringen dan in de vorige legislatuur, voor een totaal van 14,5 miljard euro. De zoektocht naar middelen om op korte termijn de inwoners te ondersteunen, dreigt echter het investeringsvermogen van de lokale besturen op langere termijn nog meer te hypothekeren, juist op een ogenblik dat de maatschappij veel behoefte heeft aan toekomstgerichte investeringen. Om nog te zwijgen van het bewezen stimulerende effect dat overheidsinvesteringen op de economie hebben.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234